Ligji nr. 79/2021 “Për të huajt”

Neni 1

Objekti i ligjit Ky ligj rregullon regjimin e hyrjes, të qëndrimit, të punësimit dhe të daljes së të huajve në/nga Republika e Shqipërisë. Ligji përcakton funksionet dhe kompetencat e autoriteteve shtetërore dhe të subjekteve të tjera, publike e private, shqiptare ose të huaja, që në përputhje me parimin e interesit më të mirë të fëmijës, parimin e së drejtës për jetë familjare, parimin e moskthimit, parimin e procedurave të drejta dhe transparente dhe parimin e mosdiskriminimit kryejnë aktivitete në Republikën e Shqipërisë, të cilat kanë të bëjnë me të huajt që kërkojnë të hyjnë, që hyjnë, qëndrojnë dhe dalin nga Republika e Shqipërisë.

Neni 2

Fusha e zbatimit

1. Subjekt i këtij ligji janë të huajt, të cilët hyjnë ose synojnë të hyjnë në Republikën e Shqipërisë, me qëllim qëndrimin, kalimin transit, punësimin, studimin, si dhe në rastet kur dalin nga Republika e Shqipërisë.

2. Dispozitat e këtij ligji lidhur me punësimin e të huajve nuk zbatohen për personelin e misioneve diplomatike dhe posteve konsullore, për anëtarët e misioneve të organizatave të Kombeve të Bashkuara dhe institucioneve të tjera të specializuara të Kombeve të Bashkuara, për anëtarët e misioneve e organizatave ndërkombëtare, të akredituara në Republikën e Shqipërisë, ose për anëtarët e familjeve të tyre.

Neni 3

Përkufizime Në kuptim të këtij ligji, termat e mëposhtëm kanë këto kuptime:

1. “Anëtarë të familjes së të huajit” janë bashkëshorti/bashkëshortja, bashkëjetuesit/ bashkëjetuesi, bashkëjetesa e të cilit ka një karakter të qëndrueshëm dhe të provuar; të miturit, fëmijët e pamartuar, pjesë e përbërjes familjare, përfshirë edhe ata të vendosur në regjim të kujdestarisë dhe që janë në ngarkim të tij ose të saj apo të birësuar me vendim gjykate apo një vendimi që zbatohet drejtpërdrejt sipas detyrimeve ndërkombëtare të Republikës së Shqipërisë, ose që duhet të njihet në përputhje me detyrimet ndërkombëtare, si dhe fëmijët e rritur, të pamartuar, kur ata nuk munden objektivisht të plotësojnë nevojat e tyre për shkak të gjendjes së tyre shëndetësore; paraardhësit e shkallës së parë në linjë të drejtë, kur janë në ngarkim të tij ose bashkëshortes/ bashkëshortit, sipas legjislacionit të origjinës, dhe nuk gëzojnë mbështetjen e duhur familjare në vendin e origjinës.

2. “Au pair” është i huaji, i cili pranohet në territorin e Republikës së Shqipërisë për t’u pritur përkohësisht nga një familje, në mënyrë që të përmirësojë aftësitë e tij gjuhësore dhe njohuritë për Republikën e Shqipërisë, në këmbim të punëve të lehta shtëpiake dhe të ofrimit të kujdesit për fëmijët.

3. “Autoritete shtetërore përgjegjëse” janë organet shtetërore, si dhe çdo strukturë tjetër në varësi të tyre, të cilat ushtrojnë funksione në fushën e legjislacionit për të huajt, sipas kompetencave që u njeh ky ligj ose aktet nënligjore në zbatim të tij.

4. “Bashkim familjar” është hyrja dhe qëndrimi në Republikën e Shqipërisë i anëtarëve të familjes së një shtetasi shqiptar, të cilët nuk kanë shtetësinë shqiptare, ose të huajit që banon ligjërisht në Republikën e Shqipërisë, sipas rregullave të posaçme që parashikohen nga legjislacioni në fuqi për të huajt, me synim ruajtjen e familjes, pavarësisht nëse marrëdhënia familjare krijohet para apo pas hyrjes së të huajit në Republikën e Shqipërisë, në rastet e bashkimit familjar të familjes së të huajit.

5. “Dëbimi” është zbatimi i detyrimit për kthim i të huajit, subjekt i urdhrit të dëbimit, të personit të shpallur si i padëshiruar, si dhe ai i largimit të detyruar të të huajit nga autoritetet e përcaktuara në këtë ligj.

6. “Dokument i vlefshëm i udhëtimit i të huajit” është dokumenti që përmban të dhënat e përcaktuara në nenin 10 të këtij ligji.

7. “Dokumenti zyrtar i kualifikimit të lartë profesional” është diploma e arsimit të lartë ose diploma profesionale/certifikata profesionale, e cila jep akses në profesionin përkatës në vendin ku është fituar, është e njohur dhe e njësuar në Republikën e Shqipërisë, në përputhje me legjislacionin në fuqi.

8. “Fluturim i përbashkët” është transporti i shtetasve të vendeve të treta i kryer nga një transportues ajror i zgjedhur për këtë qëllim.

9. “I huaj” është çdo person, me ose pa shtetësi, i cili, sipas legjislacionit shqiptar, nuk është shtetas shqiptar.

10. “I mitur i pashoqëruar” është i mituri i huaj, i cili hyn në territorin e Republikës së Shqipërisë i pashoqëruar nga një person madhor përgjegjës sipas ligjit dhe për sa kohë që nuk merret efektivisht në përkujdesje prej tij, ose i mituri që lihet i pashoqëruar pas hyrjes në territorin e Republikës së Shqipërisë.

11. “Institucion arsimor” është një institucion i arsimit të mesëm të lartë publik ose privat i njohur nga Republika e Shqipërisë, programet mësimore të të cilit njihen në përputhje me ligjin kombëtar ose praktikën administrative mbi bazën e kritereve transparente dhe që merr pjesë në një skemë shkëmbimi nxënësish ose në një projekt arsimor për qëllimet e përcaktuara në këtë ligj.

12. “Kërkesë për azil” është çdo deklaratë e të huajit ose personit pa shtetësi, e shprehur në çfarëdolloj mënyre e në çfarëdo kohe përpara autoriteteve kompetente në pikat e kalimit kufitar apo brenda territorit të Republikës së Shqipërisë, i cili kërkon mbrojtje ndërkombëtare, sipas konventave ndërkombëtare dhe legjislacionit shqiptar.

13. “Kërkues shkencor” është i huaji, që zotëron një diplomë të gradës shkencore “Doktor” ose një kualifikim të përshtatshëm të arsimit të lartë, që i jep akses në programin e studimeve “Doktoratë” atij shtetasi të huaj, i cili është zgjedhur nga një institut kërkimor dhe i pranuar në territorin e Republikës së Shqipërisë për të kryer një veprimtari kërkimore, që kërkon kualifikimet e parashikuara më lart.

14. “Kthim” është procesi në të cilin i huaji me qëndrim të parregullt kthehet në mënyrë vullnetare, në zbatim të një detyrimi për kthim, ose forcërisht:

a) në vendin e saj/tij të origjinës;

b) në një vend transiti, mbështetur në marrëveshje ndërkombëtare ripranimi, ose detyrime të tjera;

c) në një vend tjetër, në të cilin shtetasi me qëndrim të parregullt vullnetarisht dëshiron të kthehet dhe në të cilin ai/ajo do të pranohet.

15. “Largim vullnetar” është zbatimi i detyrimit për t’u kthyer brenda afatit kohor, të përcaktuar për këtë qëllim në vendimin e kthimit.

16. “Leje qëndrimi” është dokumenti i lëshuar nga autoritetet kompetente, i cili autorizon dhe lejon të huajin të qëndrojë në Republikën e Shqipërisë më shumë se 90 ditë brenda 180 ditëve.

17. “Leje unike” është leja e lëshuar nga autoritetet e Republikës së Shqipërisë, që lejon shtetasin e huaj të qëndrojë ligjërisht në territorin e Republikës së Shqipërisë për qëllime pune.

18. “Leje unike për kategori të veçanta” është dokumenti i lëshuar nga autoriteti shtetëror përgjegjës për disa kategori të veçanta që pajisen me leje unike.

19. “Mbrojtja e përkohshme” i jepet të huajit sipas procedurës dhe kritereve të parashikuara sipas legjislacionit për azilin në Republikën e Shqipërisë.

20. “Ministri” është ministri përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

21. “Miratimi për punësim” është autorizimi i lëshuar nga Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive për kategoritë, të cilat, sipas përcaktimeve në këtë ligj, marrin miratimin paraprak të agjencisë.

22. “Ndalim hyrjeje” është masa administrative kufizuese ndaj një të huaji, të shprehur në një vendim administrativ ose gjyqësor, me anë të së cilës të huajit i ndalohet hyrja dhe qëndrimi në territorin e Republikës së Shqipërisë për një periudhë të caktuar kohore.

23. “Nxënës” është i huaji i pranuar në territorin e Republikës së Shqipërisë për të ndjekur një program arsimimi të njohur, të nivelit të dytë, shtetëror ose rajonal, ekuivalent me nivelin 2, 3 ose 4 të klasifikimit standard të arsimit ndërkombëtar, brenda kornizës së një programi shkëmbimi nxënësish ose një projekti arsimor, të zbatuar nga një institucion arsimor në përputhje me ligjin ose praktikën administrative të Republikës së Shqipërisë.

24. “Ofrues shërbimesh biznesi” janë personat fizikë, përfaqësues të një ofruesi shërbimesh jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë, të cilët kërkojnë hyrje të përkohshme në territorin e Republikës së Shqipërisë, me qëllim negocimin e shitjes së shërbimeve ose lidhjen e marrëveshjeve për shitjen e shërbimeve, për llogari të ofruesit të shërbimeve. Ata nuk angazhohen në shitje të drejtpërdrejta për publikun e gjerë dhe nuk marrin shpërblim nga një burim brenda territorit të Republikës së Shqipërisë.

25. “Ofrues shërbimesh kontraktuale” janë personat fizikë të punësuar nga një person juridik jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë, i cili ka një kontratë për të ofruar shërbime me një konsumator në territorin e Republikës së Shqipërisë dhe kërkon praninë e punonjësve të tij në një degë të përkohshme në territorin e Republikës së Shqipërisë, në mënyrë që të përmbushë kontratën e ofrimit të shërbimeve.

26. “Operacione të kthimit” dhe “kthime të përbashkëta në rrugë ajrore” janë të gjitha aktivitetet e nevojshme për kthimin e shtetasve të vendeve të treta të interesuara, përfshirë transportin në fluturimet e përbashkëta.

27. “Pasaportë grupi” është çdo dokument i vlefshëm udhëtimi, i cili përmban emrat dhe datëlindjet e të paktën dy të huajve që në çdo rast hyjnë, qëndrojnë dhe dalin nga territori i Republikës së Shqipëri bashkërisht.

28. “Personeli kyç” janë të huajt sipas kategorive të mëposhtme:

a) “vizitorë biznesi” janë personat fizikë, të cilët punojnë në një pozicion drejtues brenda një personi juridik dhe janë përgjegjës për ngritjen e një aktiviteti tregtar. Ata nuk angazhohen në transaksione të drejtpërdrejta me publikun e gjerë dhe nuk marrin shpërblim nga një burim që ndodhet brenda palës pritëse;

b) “të transferuar brenda ndërmarrjes/shoqërisë” janë personat fizikë, të cilët kanë qenë të punësuar nga një person juridik jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë ose kanë qenë ortakë të tij për gjashtë muaj të pandërprerë, që paraprijnë menjëherë këtë transferim dhe janë transferuar përkohësisht në një degë të ndërmarrjes/shoqërisë (duke përfshirë departamentet ose sektorët) në territorin e Republikës së Shqipërisë, sipas këtyre nënkategorive:

i. “menaxher” nënkupton një person, i cili mban një pozicion të lartë dhe drejton menaxhimin e subjektit pritës, merr mbikëqyrje të përgjithshme ose udhëzime kryesisht nga bordi i drejtorëve ose i aksionarëve të biznesit. Ky pozicion përfshin: drejtimin e subjektit pritës, të një departamenti ose nënndarjeje të tij; mbikëqyrjen dhe kontrollin e punës së punonjësve të tjerë, specialistëve apo menaxherëve; autoritetin për të rekomanduar punësimin, shkarkimin ose veprime të tjera në lidhje me personelin;

ii. “specialist” nënkupton një person, i cili punon për grupin e ndërmarrjeve/shoqërive, zotëron njohuri të specializuara, thelbësore për fushat e aktivitetit të njësisë pritëse, teknikave apo menaxhimit. Në vlerësimin e njohurive të tilla duhet të merren parasysh jo vetëm njohuritë specifike për njësinë pritëse, por edhe nëse personi ka një nivel të lartë të kualifikimit, duke përfshirë përvojën e duhur profesionale, referuar një lloji pune ose aktiviteti që kërkon njohuri të veçanta teknike, duke përfshirë edhe mundësinë e pasjes së një profesioni të njohur;

iii. “praktikantët e diplomuar” janë personat fizikë, të cilët kanë qenë të punësuar nga një person juridik jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë për të paktën gjashtë muaj të pandërprerë, që paraprijnë menjëherë këtë transferim, zotërojnë një diplomë të lëshuar nga institucioni/et e arsimit të lartë dhe janë transferuar përkohësisht në një degë të tij në territorin e Republikës së Shqipërisë për qëllime të zhvillimit të karrierës ose për t’u trajnuar në metodat/teknikat e biznesit dhe që paguhen gjatë periudhës së transferimit.

29. “Person me statusin e mbrojtjes plotësuese” ka kuptimin sipas përkufizimit të bërë në legjislacionin për azilin në Republikën e Shqipërisë.

30. “Person pa shtetësi” është personi, i cili nuk ka shtetësinë e asnjë shteti.

31. “Persona vulnerabël” janë të miturit e huaj, të miturit e pashoqëruar, persona me aftësi të kufizuara, të moshuar, femra shtatzëna, prind i vetëm me fëmijë të mitur, si dhe persona, të cilët kanë qenë objekt i torturës, përdhunimit ose formave të tjera të dhunimeve të rënda psikologjike, fizike e seksuale, migrantët që për shkak të situatës së tyre specifike nuk janë në gjendje të gëzojnë të drejtat e tyre dhe janë në kushte veçanërisht delikate, si punëtorët e shtëpisë, migrantët me orientim seksual të caktuar, migrantët në gjendje shëndetësore të rëndë dhe ata me aftësi të kufizuara.

32. “Procedurë e vetme aplikimi” është procedura e cila në bazë të një aplikimi të vetëm të bërë nga shtetasi i huaj ose nga punëdhënësi i tij ose i saj për leje qëndrimi dhe pune në territorin e Republikës së Shqipërisë çon në marrjen e një vendimi për atë aplikim.

33. “Punëdhënës” është personi fizik ose juridik, nën drejtimin e të cilit i huaji kryen një punë ose një shërbim kundrejt shpërblimit.

34. “Punësim i paligjshëm” është punësimi i një të huaji me qëndrim të parregullt në territorin e Republikës së Shqipërisë.

35. “Punëtor stinor” është i huaji i cili e ka vendbanimin e tij jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë, por përkohësisht qëndron ligjërisht në territorin e saj për të kryer një aktivitet të punës stinore, në bazë të një ose më shumë kontratave të punës me kohë të përcaktuar, të lidhura ndërmjet të huajit dhe punëdhënësit, i cili ndodhet brenda territorit të Republikës së Shqipërisë.

36. “Punonjës me kualifikim të lartë” është i huaji i punësuar në Republikën e Shqipërisë sipas rregullave të posaçme që parashikohen nga legjislacioni që rregullon punësimin, që përfiton shpërblim për punën për të cilën kërkohet përvojë përkatëse e veçantë, e provuar me dëshmi të kualifikimit të lartë profesional.

37. “Punëtor ndërkufitar” është i huaji, që lëviz nga territori i zonave në afërsi të kufirit ndërmjet dy vendeve për/në Republikën e Shqipërisë për ushtrimin e veprimtarive të punësimit, me kusht që të rikthehet në vendbanimin e tij të përhershëm çdo ditë ose të paktën një ditë në javë.

38. “Profesionistë të pavarur” janë personat fizikë të angazhuar në ofrimin e një shërbimi, të cilët janë të regjistruar si të vetëpunësuar jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë dhe kanë një kontratë për ofrimin e shërbimeve me një përfitues në Republikën e Shqipërisë.

39. “Punonjës lëvizës digjital” janë shtetasit e huaj që punojnë në vende të ndryshme, jo në një zyrë apo seli të institucionit dhe puna e tyre kryesisht është puna lëvizëse, ku mjet kryesor pune kanë mjetet e teknologjisë së informacionit.

40. “Qëndrim i parregullt” është prania në territorin e Republikës së Shqipërisë të një të huaji, i cili nuk plotëson kushtet për hyrje, qëndrim ose banim në territorin e Republikës së Shqipërisë.

41. “Refugjat” është çdo person, i cilësuar i tillë, në përputhje me legjislacionin në fuqi për azilin në Republikën e Shqipërisë.

42. “Ripranim” është detyrimi ndërkombëtar i Republikës së Shqipërisë të ripranojë të huajt e kthyer nga shteti me të cilin ka një marrëveshje ndërkombëtare, sipas detyrimeve të përcaktuara në marrëveshje.

43. “Student” është i huaji, i cili është pranuar nga një institucion i arsimit të lartë dhe që është pranuar në territorin e Republikës së Shqipërisë me qëllimin kryesor për të ndjekur një program studimi të plotë, që çon në arritjen e një kualifikimi të arsimit të lartë, duke përfshirë diploma, certifikata ose diplomë të gradës shkencore “Doktor” nga një institucion i arsimit të lartë, i cili mund të përfshijë edhe një kurs përgatitje paraprak, në përputhje me legjislacionin kombëtar ose një trajnim të detyrueshëm.

44. “Studiues dhe specialistë” janë të huajt që kanë njohuri të specializuara, thelbësore, për shërbimin, pajisjet kërkimore dhe nivel të lartë kualifikimi për aktivitetin që ushtron ndërmarrja ose institucioni kërkimor.

45. “Shërbimi vullnetar” është një program aktivitetesh solidarizuese, bazuar në veprimtari të njohura në Republikën e Shqipërisë, në zbatim të objektivave të interesit të përgjithshëm.

46. “Shoqërues” është personeli i sigurisë, përgjegjës për shoqërimin e shtetasve të vendeve të treta në një fluturim të përbashkët dhe personat përgjegjës për kujdesin mjekësor dhe përkthyesit

47. “Shtetas i një vendi të tretë” është çdo person që nuk është shtetas i shteteve (palë) kontraktuese.

48. “Shtet kontraktues kërkues” është shteti (palë) kontraktues, që zbaton një vendim kthimi në lidhje me një shtetas të palëve kontraktuese ose të një shtetasi të vendit të tretë.

49. “Shtet kontraktues i kërkuar” është shteti (palë) kontraktues në të cilin ndodhet aeroporti i destinacionit final ku do të kryhet dorëzimi.

50. “Shtet i transitit” është shteti në territorin e të cilit do të kryhet kalimi transit.

51. “Shtet organizator” është shteti përgjegjës për organizimin e fluturimeve të përbashkëta.

52. “Shtet pjesëmarrës” është shteti që merr pjesë në fluturimet e përbashkëta të organizuara nga shteti organizator.

53. “Transit ajror” është kalimi i shtetasit të vendit të tretë dhe, sipas nevojës, kalimi i shoqëruesve përmes zonës së aeroportit të shtetit të kërkuar për qëllimet e largimit në rrugë ajrore.

54. “Transportues” është personi fizik ose juridik, i regjistruar për ofrimin e shërbimit të transportit të personave.

55. “Vendimi i kthimit” është një akt administrativ ose vendim gjyqësor i autoriteteve shqiptare, i cili deklaron se qëndrimi i një të huaji në territorin e Republikës së Shqipërisë është i paligjshëm dhe që vendos ose deklaron detyrimin për kthimin e të huajit.

56. “Vizë” është autorizimi në formën e një vize pullë në një dokument të vlefshëm udhëtimi ose vizë elektronike, e printuar nga format elektronik, lëshuar nga autoritetet përgjegjëse, sipas procedurave të këtij ligji, që lejon të huajin të hyjë, të qëndrojë ose të kalojë transit në Republikën e Shqipërisë, në përputhje me legjislacionin në fuqi.

Neni 4

Autoritetet përgjegjëse për trajtimin e të huajve Sipas kuptimit të këtij ligji:

1. Autoriteti shtetëror qendror përgjegjës për trajtimin e të huajve dhe kthimet në Republikën e Shqipërisë është struktura përgjegjëse për kufirin dhe migracionin.

2. Autoriteti kombëtar përgjegjës për kthimet është struktura përgjegjëse që merret me organizimin dhe/ose pjesëmarrjen në fluturimet e kthimit ose me fluturimet e përbashkëta të kthimit dhe shërben si pikë kontakti me shtetet (palë) kontraktuese.

3. Autoriteti shtetëror qendror përgjegjës për trajtimin e të huajve, që kërkojnë mbrojtje (azil) dhe për refugjatët apo për personat, të cilët janë nën mbrojtje plotësuese, është autoriteti përgjegjës për azilin dhe refugjatët.

4. Autoriteti shtetëror përgjegjës në nivel rajonal/vendor për trajtimin e të huajve që kërkojnë të hyjnë dhe të qëndrojnë në Republikën e Shqipërisë është struktura rajonale që mbulon çështjet e kufirit dhe migracionit.

5. Autoriteti shtetëror qendror përgjegjës për monitorimin periodik të lëshimit të lejeve të qëndrimit është struktura përgjegjëse për të huajt në ministrinë përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike.

6. Autoriteti shtetëror qendror përgjegjës për trajtimin e kërkesave për vizë është struktura përgjegjëse për çështjet konsullore.

7. Autoriteti përgjegjës për pranimin e kërkesave për vizë dhe lëshimin e vizave janë përfaqësitë diplomatike, zyrat konsullore jashtë vendit, zyrat konsullore të nderit të Republikës së Shqipërisë, si dhe agjentë të tjerë të kontraktuar në shtete të huaja, si dhe autoriteti përgjegjës vendor për çështjet e kufirit dhe migracionit në pikat e kalimit kufitar për rastet e përcaktuara në këtë ligj.

8. Autoriteti shtetëror qendror përgjegjës për trajtimin e marrëdhënieve të punësimit të të huajve në Republikën e Shqipërisë është autoriteti përgjegjës për çështjet e migracionit në ministrinë që mbulon çështjet e punësimit.

9. Autoriteti shtetëror përgjegjës për çështjet e punësimit të të huajve është struktura përgjegjëse për punësimin dhe aftësitë.

10. Autoriteti shtetëror bashkërendues në përcaktimin e kuotave vjetore të punësimit për të huajt është ministria përgjegjëse për ekonominë.

11. Autoriteti shtetëror përgjegjës për vlerësimin e sigurisë kombëtare është struktura që mbulon shërbimin informativ shtetëror në nivel qendror.

12. Autoriteti shtetëror përgjegjës për vlerësimin e cenimit të sigurisë publike është struktura përgjegjëse e Policisë së Shtetit.

13. Autoriteti shtetëror përgjegjës për vlerësimin e rrezikut për shëndetin publik është ministria përgjegjëse për shëndetësinë.

14. Autoriteti shtetëror përgjegjës për regjistrimin dhe ndryshimin e të dhënave personale dhe të vendbanimit të të huajve, me banim të përkohshëm apo të përhershëm në Republikën e Shqipërisë është zyra e gjendjes civile.

15. Autoritetet shtetërore përgjegjëse për mbikëqyrjen dhe kontrollin e të huajve janë strukturat përgjegjëse për kufirin dhe migracionin, strukturat e rendit e të sigurisë publike në Policinë e Shtetit, si dhe zyrat përgjegjëse për gjendjen civile.

16. Autoritetet shtetërore qendrore përgjegjëse për hartimin dhe zbatimin e programit kombëtar të integrimit social të të huajve janë: ministria përgjegjëse për punën, ministria përgjegjëse për çështjet sociale, ministria përgjegjëse për arsimin, sportin, rininë dhe kërkimin shkencor, ministria përgjegjëse për turizmin dhe ministria përgjegjëse për kulturën.

Neni 5

Të drejta dhe detyrime për të huajt

1. Të huajt në Republikën e Shqipërisë gëzojnë të drejtat e parashikuara në Kushtetutë dhe në konventat ndërkombëtare të ratifikuara.

2. Autoritetet përgjegjëse gjatë vendimmarrjes në lidhje me të huajt zbatojnë dispozitat e këtij ligji në përputhje me të drejtat dhe liritë themelore të parashikuara nga Kushtetuta dhe konventat, marrëveshjet ndërkombëtare të ratifikuara.

3. I huaji zbaton Kushtetutën, ligjet në fuqi, si dhe vendimet e autoriteteve shtetërore gjatë hyrjes, qëndrimit dhe largimit nga territori i Republikës së Shqipërisë.

4. I huaji, lëvizja e të cilit kufizohet brenda një zone të caktuar, është i detyruar të lëvizë vetëm brenda kësaj zone.

KREU II HYRJA DHE DALJA E TË HUAJVE NË REPUBLIKËN E SHQIPËRISË SEKSIONI I KUSHTE TË PËRGJITHSHME

Neni 6

Kritere të përgjithshme për hyrjen, daljen dhe kalimin transit

1. I huaji, i cili ka për qëllim të hyjë, të qëndrojë, të dalë ose të kalojë transit në/nga Republika e Shqipërisë, me përjashtim të rasteve të azilkërkimit, si dhe kur me marrëveshje dy ose shumëpalëshe është përcaktuar ndryshe, duhet të paraqitet në pikën e kalimit kufitar duke plotësuar kushtet, si më poshtë:

a) të ketë një dokument udhëtimi të njohur nga Republika e Shqipërisë, me një afat vlefshmërie të paktën 3 muaj para datës së përfundimit të qëndrimit të lejuar të ligjshëm në territor.

b) të jetë i pajisur me vizë hyrëse të vlefshme, nëse kërkohet, ose të jetë i pajisur me leje të vlefshme qëndrimi, të lëshuar nga autoriteti kompetent shqiptar ose të lëshuar nga vende të tjera dhe të njohur nga Republika e Shqipërisë;

c) të mos përbëjë kërcënim për rendin dhe sigurinë publike, për sigurinë kombëtare, si dhe të mos cenojë marrëdhëniet ndërkombëtare të Republikës së Shqipërisë me shtete të tjera;

ç) të mos ketë shënime në regjistrin elektronik kombëtar për të huajt që kufizojnë hyrjen e tij;

d) të mos përbëjë rrezik për shëndetin publik në Republikën e Shqipërisë;

dh) të mos ketë masa administrative që përbëjnë shkak për kufizimin e hyrjes, lloji i të cilave miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

e) mbi bazën e vlerësimit, rast pas rasti, të huajit mund t’i kërkohet paraqitja e dokumenteve të tjera shtesë, lloji i të cilave miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

2. Hyrja në dhe dalja nga Republika e Shqipërisë e të huajit brenda ditës llogaritet një ditë qëndrimi.

3. Në rast transiti në Republikën e Shqipërisë, i huaji duhet të dokumentojë se i lejohet hyrja në vendin e destinacionit dhe se do të largohet nga territori i Republikës së Shqipërisë.

4. I mituri, nëse nuk është i martuar, duhet të shoqërohet nga persona madhorë. Në rastet kur ai nuk shoqërohet nga persona madhorë, kalimi në pikat e kalimit kufitar bëhet duke qenë i pajisur me autorizim nga prindi ose nga kujdestari ligjor. Në rastet kur i mituri, fëmijë/nxënës i sistemit arsimor parauniversitar hyn i organizuar në grupe, duhet të shoqërohet së paku nga një përfaqësues i autorizuar i institucionit arsimor, të cilit i përket, i cili duhet të disponojë listën emërore kolektive të nënshkruar nga titullari i institucionit arsimor parauniversitar.

5. I huaji, i cili është regjistruar në dokumentin e udhëtimit të një personi tjetër, mund të hyjë dhe të dalë nga Republika e Shqipërisë vetëm nëse është i shoqëruar nga personi në dokumentin e të cilit ai/ajo është i/e regjistruar.

6. I huaji, që mban më shumë se një shtetësi, gjatë qëndrimit dhe largimit nga Republika e Shqipërisë përdor dokumentin e udhëtimit me të cilin ka hyrë në Republikën e Shqipërisë.

7. Anëtarët e ekuipazheve të mjeteve lundruese shqiptare apo të huaja, mbajtës të një dokumenti identifikimi me fotografi, të lëshuar nga autoritetet portuale të vendit të origjinës, kanë të drejtë të hyjnë dhe të kalojnë transit nëpër territorin e Republikës së Shqipërisë nga një pikë kalimi kufitar në një port, të qëndrojnë deri në 90 ditë për 180 ditë në territorin ku ndodhet porti pa u pajisur me leje qëndrimi. Për qëndrim mbi 90 ditë për 180 ditë, anëtarët e ekuipazhit të mjeteve lundruese pajisen me leje qëndrimi sipas procedurave të përcaktuara në legjislacionin në fuqi.

8. Anëtarët e ekuipazhit të një avioni, mbajtës të një dokumenti identifikimi me fotografi, të lëshuar nga autoriteti i aviacionit civil të vendit të origjinës, kanë të drejtë të hyjnë dhe të dalin në territorin e Republikës së Shqipërisë, në funksion të fluturimeve që janë pjesë e angazhimit normal të punës së tyre, pa u pajisur me vizë në dokumentin e tyre të udhëtimit. Anëtarët e ekuipazhit të avionit dalin nga Republika e Shqipërisë në fluturimin pasardhës të planifikuar në itinerarin e tyre.

9. Punonjësit e stafit të trenave të mallrave apo të pasagjerëve mund të udhëtojnë me tren dhe mund të qëndrojnë në një pikë kalimi kufiri hekurudhor nëse ata disponojnë një dokument identifikimi me fotografi, të miratuar specifikisht me marrëveshje të trafikut hekurudhor ndërmjet vendeve kufitare.

10. Banorët e zonave kufitare të përcaktuara në marrëveshje dypalëshe, të njohura nga Republika e Shqipërisë, mund të hyjnë dhe të qëndrojnë në Republikën e Shqipërisë duke përdorur një dokument kufitar, të lëshuar në zbatim të këtyre marrëveshjeve për qarkullim të vogël ndërkufitar.

11. Personeli i organizatave ndërkombëtare, në kuadër të kryerjes së detyrave dhe misioneve të ngarkuara prej tyre, mund të hyjnë, të qëndrojnë, të kalojnë transit dhe të dalin nga Republika e Shqipërisë duke përdorur leje kalimi të lëshuar prej tyre ose ndonjë dokument tjetër, që është i vlefshëm në kuadër të marrëveshjeve ndërkombëtare, të njohura nga Republika e Shqipërisë.

12. Lista e dokumenteve të udhëtimit të lejuara përcaktohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 7

Hyrja e parregullt

1. I huaji hyn në mënyrë të parregullt në Republikën e Shqipërisë nëse:

a) kalon kufirin shtetëror jashtë pikave dhe orarit të përcaktuar për kalimin e kufirit;

b) shmang kontrollin kufitar;

c) hyn në territorin e Republikës së Shqipërisë gjatë periudhës për të cilën ekziston ndalimi i hyrjes dhe qëndrimit në Republikën e Shqipërisë;

ç) hyn në territorin e Republikës së Shqipërisë duke përdorur një dokument të një personi tjetër ose dokument të falsifikuar apo një dokument të paautorizuar për të hyrë në territorin e Republikës së Shqipërisë.

2. I huaji vlerësohet se hyn në mënyrë të parregullt në Republikën e Shqipërisë kur nuk ka shënime zyrtare të bëra sipas procedurave ligjore në fuqi në dokumentin e tij të udhëtimit apo shënime në sistemet elektronike të kontrollit kufitar.

Neni 8

Dalja e të huajve nga territori

1. Të huajt mund të dalin lirisht nga territori i Republikës së Shqipërisë.

2. I huaji konsiderohet se ka dalë apo ka plotësuar detyrimin për të dalë nga Republika e Shqipërisë kur ka shënime zyrtare të bëra sipas procedurave ligjore në fuqi në dokumentin e tij të udhëtimit apo shënime në sistemet elektronike të kontrollit kufitar.

3. Të huajit i ndalohet dalja nga Republika e Shqipërisë nëse vepron në kundërshtim me legjislacionin shqiptar duke kryer veprimet e mëposhtme:

a) gjatë largimit nga Republika e Shqipërisë ai/ajo përdor dokumentin e udhëtimit të një personi tjetër apo një dokument të falsifikuar ose dokument të pavlefshëm për të udhëtuar;

b) është regjistruar në dokumentin e udhëtimit të një personi tjetër dhe në dalje nga Republika e Shqipërisë nuk është i shoqëruar nga personi në dokumentin e të cilit ai/ajo është i regjistruar;

c) kur synon t’i shmanget ndjekjes për një vepër penale, ndalimit, arrestimit ose ekzekutimit të një vendimi që përmban dënim me burgim.

Neni 9

Refuzimi i hyrjes në kufi

1. Përveç rasteve të mosplotësimit të njërit prej kushteve të përgjithshme të kërkuara, të përcaktuara në nenin 6 të këtij ligji, autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin refuzon hyrjen e të huajit në kufi, të pajisur ose jo me vizë, në rast se:

a) kanë ndryshuar kushtet konkrete, në bazë të të cilave është bërë i mundur lëshimi i vizës;

b) kanë ndryshuar kushtet konkrete, në bazë të të cilave është bërë i mundur lëshimi i lejes së qëndrimit apo leja e qëndrimit është anuluar sipas përcaktimeve në këtë ligj;

c) përdor në hyrje një dokument të një personi tjetër ose dokument/vizë të falsifikuar apo një dokument të paautorizuar për të hyrë në territorin e Republikës së Shqipërisë.

2. Bëjnë përjashtim nga kushtet e përcaktuara në shkronjën “c” të pikës 1 të nenit 6 të këtij ligji, të huajt të cilët:

a) janë me qëndrim të ligjshëm në Republikën e Shqipërisë, të pajisur me leje qëndrimi;

b) janë shtetas të huaj që kërkojnë azil apo mbrojtje të përkohshme;

c) janë të pajisur me vizë të tipit “D”;

ç) janë të pajisur me pasaportë diplomatike.

3. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin, në rast të refuzimit të hyrjes në kufi, e pajis të huajin me urdhër të refuzimit të hyrjes, në të cilin, përveç të tjerash, shënon edhe arsyet e refuzimit të hyrjes dhe mundësitë e ankimit.

Procedura e refuzimit të hyrjes, si dhe formati i urdhrit të refuzimit të hyrjes miratohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

4. Kundër urdhrit të refuzimit të hyrjes, i huaji ka të drejtën e ankimit sipas legjislacionit në fuqi.

SEKSIONI II DOKUMENTET E UDHËTIMIT

Neni 10

Dokumenti i huaj i udhëtimit

1. Dokumenti i vlefshëm i udhëtimit i të huajit përmban emrin e mbajtësit, datën e lindjes, seksin, shtetësinë, vlefshmërinë, autoritetin lëshues dhe vendin ku është lëshuar dokumenti, si dhe një fotografi ku mbajtësi i saj është lehtësisht i dallueshëm. Dokumenti duhet të jetë lëshuar në 10 vitet e fundit dhe të paktën të ketë dy faqe bosh.

2. Nëse dokumenti i udhëtimit nuk përcakton një të dhënë specifike vlefshmërie sipas pikës 1, ai konsiderohet se është një dokument udhëtimi i pavlefshëm për të hyrë dhe qëndruar në Republikën e Shqipërisë.

Neni 11

Pasaporta e grupit

1. Një dokument i vlefshëm udhëtimi që përmban emrat dhe datëlindjet e një grupi të huajsh, të cilët udhëtojnë së bashku, njihet si pasaportë grupi.

2. Pasaporta e grupit përmban vetëm shtetas të vendit që e ka lëshuar atë ose shtetas të huaj me leje qëndrimi në atë shtet.

3. Drejtuesi i grupit mban një dokument tjetër personal të vlefshëm udhëtimi.

4. Çdo person, i cili përfshihet në pasaportën e grupit, duhet të ketë një dokument tjetër të vlefshëm identifikimi të lëshuar nga autoritetet e vendit të tij të lindjes, nëse pasaporta e grupit nuk përmban fotografinë/të e anëtarëve të grupit.

5. Me hyrjen dhe largimin nga territori i Republikës së Shqipërisë, drejtuesi i grupit, sipas kërkesës, duhet t’u paraqesë autoriteteve të kontrollit kufitar listën e të gjithë personave që udhëtojnë me pasaportën e grupit.

Neni 12

Lëshimi i letërnjoftimit dhe dokumentit të udhëtimit për të huajt

1. Autoriteti qendror përgjegjës për kufirin dhe migracionin lëshon me kërkesën e të interesuarit, kur dokumenti i tij i udhëtimit ka humbur ose është shkatërruar dhe nuk mund të zëvendësohet, dokument udhëtimi për të huajin, i cili është banor në Republikën e Shqipërisë dhe do të udhëtojë jashtë vendit, për një afat deri në 2 vjet, duke i dhënë atij të drejtë të kthehet në vend, edhe pse nuk ka një dokument të vlefshëm udhëtimi të vendit të origjinës e nuk mund ta zëvendësojë atë për arsye që nuk varen prej tij.

2. Për qëllime udhëtimi jashtë, autoriteti qendror përgjegjës për kufirin dhe migracionin, sipas kushteve të përcaktuara në konventa ndërkombëtare të njohura nga Republika e Shqipërisë, i lëshon një dokument udhëtimi të huajit pa shtetësi, i cili është banor në Republikën e Shqipërisë, duke i dhënë të drejtën të rikthehet në Republikën e Shqipërisë brenda periudhës së vlefshmërisë. Ky dokument është i vlefshëm për një periudhë 2-vjeçare nga data e lëshimit.

3. Dokumentet e udhëtimit për të huajt lëshohen pavarësisht nga mosha e tyre.

4. Letërnjoftimi për të huajt lëshohet për të gjithë të huajt, banorë në Republikën e Shqipërisë që kanë mbushur moshën 16 vjeç.

5. Dokumenti i udhëtimit për personat pa shtetësi lëshohet sipas kushteve të përcaktuara në konventa ndërkombëtare.

6. Zyra vendore e gjendjes civile, ku i huaji është banor, pajis të huajin me letërnjoftim për të huajt.

7. Forma dhe përmbajtja e dokumentit të udhëtimit, letërnjoftimit për të huajt, si dhe lejes së kalimit për të huajt miratohen me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 13

Lëshimi i lejekalimit për të huajt

1. Lejekalimi për të huajt i lëshohet me afat deri në 30 ditë një të huaji që nuk ka një dokument udhëtimi nëse:

a) i revokohet statusi i refugjatit dhe/ose është subjekt i largimit/dëbimit nga territori Republikës së Shqipërisë;

b) shteti i tij nuk ka përfaqësi diplomatike apo zyrë konsullore në Republikën e Shqipërisë dhe interesat e tij për të shkuar jashtë vendit nuk përfaqësohen nga një shtet tjetër;

c) ka humbur dokumentin e udhëtimit për refugjatët ose dokumentin e udhëtimit për personat pa shtetësi jashtë vendit, të lëshuar nga policia për t’u kthyer në Republikën e Shqipërisë.

2. Lëshimi i lejes së kalimit për të huajt, të cilët do të kthehen në vendin ku pranohen, në vendin e rezidencës apo të origjinës, bëhet nga autoritetet rajonale për kufirin dhe migracionin, në juridiksionin territorial ku i huaji ka pasur së fundi vendqëndrimin e tij dhe nga autoritetet konsullore të Republikës së Shqipërisë, kur i huaji ndodhet jashtë shtetit.

3. Formati i lejes së kalimit për të huajt miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 14

Refuzimi i lëshimit të dokumentit të udhëtimit dhe lejekalimit Dokumenti i udhëtimit për të huajin dhe leja e kalimit nuk i lëshohet të huajit:

a) të cilit i atribuohet vepra penale;

b) i cili është dënuar me burgim dhe nuk ka përfunduar vuajtjen e dënimit.

Neni 15

Humbja e dokumenteve të udhëtimit

1. I huaji raporton menjëherë humbjen ose dëmtimin e letërnjoftimit, dokumentit të udhëtimit, lejes së kalimit ose të lejes së qëndrimit tek autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin, ku ka vendqëndrimin e përkohshëm ose të përhershëm. Në këtë rast, të huajit i lëshohet një dokument i përkohshëm.

2. Dokumenti i lëshuar sipas pikës 1 të këtij neni është i vlefshëm deri në marrjen e letërnjoftimit, dokumentit të ri të udhëtimit ose të lejes së qëndrimit të humbur, dokument i cili i kthehet në këtë rast nga autoriteti përgjegjës lëshues. Formati i dokumentit të lëshuar, sipas kësaj pike, miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

3. Procedurat dhe autoritetet përgjegjëse për shpalljen në kërkim të dokumentit të udhëtimit ose lejes së qëndrimit të të huajit miratohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

Neni 16

Dokumenti i udhëtimit i personave që kanë më shumë se një shtetësi

1. I huaji, i cili ka dy shtetësi dhe hyn në territorin e Republikës së Shqipërisë, konsiderohet shtetas i shtetit që i ka lëshuar dokumentin e udhëtimit me të cilin ai ka hyrë.

2. Gjatë qëndrimit të tij në Republikën e Shqipërisë, i huaj i referuar në pikën 1 të këtij neni, është i detyruar të përdorë dokumentin e udhëtimit me të cilin ka hyrë në Republikën e Shqipërisë.

Neni 17

Ftesa e të huajit

1. Ftuesi është shtetasi shqiptar ose i huaji, banor në Republikën e Shqipërisë, ose personi juridik shqiptar apo i huaj që ushtron veprimtari sipas legjislacionit shqiptar, i cili deklaron me shkrim se merr përsipër përgjegjësitë për qëndrimin dhe largimin e të huajit në/nga Republika e Shqipërisë, sipas dispozitave ligjore në fuqi.

2. Një person fizik ose juridik, shqiptar ose i huaj, banor në Republikën e Shqipërisë, mund t’i bëjë ftesë një të huaji të hyjë në vend me vizë nëse plotëson kushtet dhe angazhohet si më poshtë:

a) t’i sigurojë të huajit pritje, akomodimin gjatë kohës së qëndrimit në Republikën e Shqipërisë, si dhe kthimin e tij në vendin e origjinës apo vendin nga ka ardhur i huaji;

b) të mbulojë shpenzimet e kthimit në vendin e destinacionit, në rast se për të huajin është nxjerrë një urdhër largimi ose dëbimi dhe kur ky nuk ka mjete financiare.

3. Ftesa i dërgohet të huajit dhe domosdoshmërish një kopje e saj depozitohet nga ftuesi në autoritetin rajonal përgjegjës për kufirin dhe migracionin, ku ftuesi ka vendbanimin ose vendqëndrimin.

4. Autoriteti qendror përgjegjës për çështjet e kufirit dhe migracionit, në bashkëpunim me autoritetet përgjegjëse në ministrinë përgjegjëse për punët e jashtme, për periudha të caktuara kohe, për aq kohë sa vlerësohet e nevojshme në interes të parandalimit të migracionit të paligjshëm, mund të kërkojë pajisjen me ftesë para se të hyjnë në Republikën e Shqipërisë edhe të shtetasve të vendeve, të cilët hyjnë pa vizë në vend. Procedura e marrjes së një vendimi të tillë miratohet me udhëzim të përbashkët të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike dhe ministrit përgjegjës për punët e jashtme.

5. Forma dhe përmbajtja e ftesës miratohen me udhëzim të përbashkët të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike dhe ministrit përgjegjës për punët e jashtme.

6. Në rast se ftuesi nuk përmbush detyrimet e parashikuara në pikën 2 të këtij neni për shkaqe të pajustifikuara, është në kushtet e shkeljes administrative dhe sanksionohet me gjobë.

Neni 18

Garancia financiare

1. I huaji, i cili aplikon për vizë, depoziton një shumë të caktuar të hollash në llogari bankare, me qëllim garancie financiare.

2. Garanci financiare është shuma e nevojshme financiare, që depozitohet nga vetë i huaji ose nga garanti për llogari të të huajit, me qëllim që të mbulohen shpenzimet e jetesës dhe pasojat e një dëmi, që mund të shkaktohet nga një veprim ose mosveprim i të huajit, në kundërshtim me legjislacionin në fuqi, për një periudhë të caktuar të qëndrimit të tij në Republikën e Shqipërisë.

3. Garancia financiare për llogari të të huajit mund të depozitohet edhe nga ftuesi i tij në Republikën e Shqipërisë.

4. Kufiri i garancisë financiare, tipi i vizës, si dhe procedurat e depozitimit dhe kthimit të garancisë financiare caktohen me udhëzim të përbashkët të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike, ministrit përgjegjës për ekonominë dhe ministrit përgjegjës për punët e jashtme, sipas standardeve mesatare të jetesës, në përputhje me kriteret dhe procedurat e parashikuara në legjislacionin shqiptar.

KREU III VIZAT SEKSIONI I LLOJET E VIZAVE

Neni 19

Vizë e tipit “A”

1. Viza e tipit “A” është viza transit në aeroport, që i jep të drejtën mbajtësit të hyjë dhe të qëndrojë në zonën për qarkullim ndërkombëtar të aeroportit deri në nisjen e fluturimit për në vendin e destinacionit. Vlefshmëria e kësaj vize jepet në përputhje me kohën dhe rezervimet e biletave për udhëtimin/et, në të cilin/at aplikuesi parashikon të kalojë transit.

2. Viza e tipit “A” mund të jepet me shumë hyrje-dalje dhe me vlefshmëri maksimumi deri në gjashtë muaj në rastet kur:

a) aplikuesi dokumenton se e ka të nevojshme të kalojë transit shpesh ose rregullisht;

b) aplikuesi është i besueshëm apo ka përdorur me korrektesë vizat e mëparshme që ka pasur, përfshirë edhe ato jo transit, si dhe situata e tij ekonomike garanton udhëtimin në vendin e destinacionit.

3. Vendet për të cilat aplikohet viza e tipit “A” përjashtohen nga detyrimi për pajisjen me këtë vizë të këtyre kategorive:

a) ato kategori që përjashtohen nga detyrimi i pajisjes me vizë për t’u futur në territorin e Republikës së Shqipërisë;

b) mbajtësve të pasaportave diplomatike;

c) anëtarëve të ekuipazheve të mjeteve të transportit ajror, të cilët janë shtetas të një pale kontraktuese të Konventës së Çikagos mbi Aviacionin Civil Ndërkombëtar, si dhe Konventës së Detit Montego Bay;

ç) mbajtësit të një vize apo lejeje qëndrimi të vlefshme shqiptare.

4. Vendet për të cilat mund të aplikohet kjo vizë përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 20

Vizë e tipit “C”

1. Viza e tipit “C” është viza që lëshohet në formën e një vize pullë ose e printuar në format elektronik, e cila i jep të drejtën mbajtësit të saj të hyjë dhe të qëndrojë në Republikën e Shqipërisë deri në 90 ditë brenda 180 ditëve, duke filluar nga data e hyrjes së parë.

2. Viza e tipit “C” mund të lëshohet me një, dy ose shumë hyrje. Periudha e vlefshmërisë nuk mund t’i kalojë 5 vjet.

3. Viza e tipit “C” mund të lëshohet me shumë hyrje dhe vlefshmëri, me afat 6 muaj, 1 vit, 2 vjet dhe 5 vjet, kur përmbushen kushtet e mëposhtme:

a) aplikuesi provon nevojën dhe justifikon qëllimin për të udhëtuar rregullisht, për shkak të detyrimeve familjare, të biznesit, të shërbimit civil, angazhimeve në organizata të shoqërisë civile, udhëton për qëllime trajnimesh, edukimi apo vjen rregullisht të kontribuojë pranë organizatave ndërkombëtare të vendosura në Republikën e Shqipërisë;

b) aplikuesi provon integritetin e tij dhe ka krijuar besueshmëri, duke përdorur me korrektesë vizat e lëshuara më parë, si dhe situata e tij ekonomike në vendin e origjinës garanton kryerjen e udhëtimeve dhe kthimin brenda afateve të parashikuara (90 ditë në 180 ditë).

4. Në rastet e dhënies së kësaj vize për të kaluar transit në territorin e Republikës së Shqipërisë, koha e qëndrimit dhe vlefshmëria e saj duhet të përputhen me kohën e nevojshme për të kryer kalimin/et transit në territor, por nuk mund të kalojë 5 ditë.

5. Viza e tipit “C” me një hyrje mund të jepet edhe si vizë grupi e hedhur në një pasaportë grupi, me qëllim transiti ose qëndrimi maksimalisht deri 30 ditë dhe për 5 deri në 50 persona, të cilët kanë për qëllim të marrin pjesë në aktivitete artistike, shkencore ose sportive, apo kur hyjnë dhe dalin nga territori së bashku si turistë. Kjo vizë grupi u lëshohet me kufizime rajonale ekuipazheve të mjeteve të lundrimit, të cilat transferohen në ose nga një anije së bashku.

Neni 21

Vizë e tipit “D”

1. Viza e tipit “D” është viza që lëshohet në formën e një vize pullë ose e printuar në format elektronik për shtetasit e huaj që synojnë të qëndrojnë në Republikën e Shqipërisë më shumë se 90 ditë brenda 180 ditëve, dhe kur, për t’u pajisur me leje qëndrimi, për këta shtetas kërkohet vizë.

2. Viza e tipit “D” jepet edhe me vlefshmëri njëvjeçare, kohë qëndrimi 90 ditë, por jo për më shumë se 180 ditë, llogaritur që nga dita e hyrjes së parë, me një, dy apo më shumë hyrje-dalje, e cila i jep të drejtë mbajtësit të aplikojë për t’u pajisur me leje qëndrimi pas hyrjes në Republikën e Shqipërisë.

3. Kriteret, procedurat dhe dokumentacioni për pajisjen me vizë, sipas motiveve të qëndrimit, përcaktuar në këtë ligji, si dhe formati i vizës pullë dhe vizës elektronike përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave.

SEKSIONI II LËSHIMI I VIZAVE

Neni 22

Autoritetet për lëshimin e vizave

1. Ministria përgjegjëse për punët e jashtme është institucioni përgjegjës për pajisjen me vizë të të huajit për të cilin kërkohet vizë për të hyrë, qëndruar ose transituar në Republikën e Shqipërisë.

2. Përfaqësitë e vendeve të treta, në bazë të marrëveshjeve dy ose shumëpalëshe, pajisin të huajt me vizë për të hyrë, për të qëndruar ose për të kaluar transit në Republikën e Shqipërisë.

3. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin, për raste përjashtimore dhe të përcaktuara në këtë ligj, pajis të huajt me vizë në kufi për të hyrë, për të qëndruar ose për të kaluar transit në Republikën e Shqipërisë sipas kritereve të përcaktuara në nenin 23 të këtij ligji, si dhe mund të zgjasë afatet e vlefshmërisë, të përcaktuara në vizat e lëshuara, sipas përcaktimeve në nenin 26 të këtij ligji.

4. Ministria përgjegjëse për punët e jashtme bashkëpunon me ministrinë përgjegjëse për rendin e sigurinë publike dhe Shërbimin Informativ të Shtetit në procedurën e lëshimit të vizave.

5. Bashkëpunimi ndërmjet ministrisë përgjegjëse për punët e jashtme, ministrisë përgjegjëse për rendin e sigurinë publike dhe Shërbimit Informativ të Shtetit përcaktohet me udhëzim të përbashkët të këtyre institucioneve.

Neni 23

Kërkesa për vizë

1. Aplikimi për vizë nga i huaji bëhet jo më shumë se 90 ditë përpara datës së planifikuar për të ardhur në Republikën e Shqipërisë, pranë përfaqësive diplomatike dhe/ose konsullore të Republikës së Shqipërisë jashtë vendit nëpërmjet sistemit elektronik të vizave ose, në rastet e marrëveshjeve dy ose shumëpalëshe me vende të tjera, në përfaqësitë përkatëse të këtyre vendeve. Formati i aplikimit përcaktohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

2. Aplikimi për të miturit firmoset nga një/dy prej prindërve ose nga personi që e ka në ngarkim ose në kujdestari ligjore të miturin.

3. Të miturit pajisen me vizë në pasaportën personale të tyre. Të miturit, të cilit për arsye të ndryshme ligjore, në vendin e tij të origjinës, nuk i mundësohet pajisja e tij me pasaportë, viza i shënohet në vizën e prindit ose të kujdestarit ligjor, në pasaportën e të cilit i/të mituri/t është regjistruar.

4. Për të aplikuar për vizë, shtetasi i huaj paraqitet personalisht në konsullatë ose aplikon online në sistemin elektronik të vizave.

5. Në rast se nuk ka përfaqësi diplomatike/konsullore shqiptare në shtetin e aplikuesit ose në vendin ku ai është banor, i huaji bën kërkesë online ose me postë në përfaqësinë diplomatike të Republikës së Shqipërisë në vendin e parashikuar, sipas një liste të miratuar me urdhër të ministrit përgjegjës për punët e jashtme, e cila publikohet në përputhje me legjislacionin në fuqi.

6. Një vizë mund të lëshohet nëse dokumenti i udhëtimit të të huajit:

a) është i vlefshëm për të paktën tre muaj pas datës së parashikuar për largim nga Shqipëria ose, në rast të hyrjeve të shumta, pas datës së fundit të parashikuar për largimin nga Shqipëria;

b) përmban së paku dy faqe bosh;

c) është lëshuar brenda dhjetëvjeçarit të fundit.

Neni 24

Lëshimi i vizës nga autoritetet kompetente

1. I huaji, i cili kërkon të hyjë në Republikën e Shqipërisë, pajiset me vizë nga përfaqësitë diplomatike dhe postet konsullore të Republikës së Shqipërisë jashtë shtetit ose nga përfaqësitë e vendeve të treta sipas marrëveshjeve dy ose shumëpalëshe, duke e stampuar vizën në dokumentin e udhëtimit ose duke printuar vizën elektronike të miratuar.

2. Lëshimi i vizës pullë dhe vizës elektronike bëhet vetëm pasi ka përfunduar procedura e vlerësimit të kërkesës për vizë nga autoritetet përgjegjëse të përcaktuara në nenin 22 të këtij ligji, sipas përcaktimeve me udhëzim të përbashkët të ministrisë përgjegjëse për punët e jashtme, ministrisë përgjegjëse për rendin e sigurinë publike dhe drejtorit të Shërbimit Informativ të Shtetit.

3. Procedura totale e vlerësimit të kërkesës për vizë zgjat jo më shumë se 15 ditë nga data e pranimit të aplikimit për vizë. Në raste përjashtimore, ky afat mund të shtyhet me vendim të arsyetuar deri në 30 ditë.

4. Pajisja me vizë nuk është garanci që të huajit do t’i lejohet hyrja në Republikën e Shqipërisë.

Neni 25

Lëshimi i vizës në kufi

1. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin, përjashtimisht, mund të pajisë të huajin me vizë në pikën e kalimit kufitar për rastet e përcaktuara në pikën 2 të këtij neni, nëse ai përmbush kushtet e mëposhtme:

a) përmbush kushtet e përgjithshme për të hyrë në territorin e Republikës së Shqipërisë, të përcaktuara në nenin 6, të këtij ligji;

b) nuk ka pasur mundësi reale të aplikojë për vizë paraprakisht, sipas dispozitave të përcaktuara në këtë ligj, duke provuar arsyen e paparashikuar dhe të menjëhershme të udhëtimit në Republikën e Shqipërisë;

c) kthimi i tij në vendin e origjinës apo vendin transit nga ka ardhur është i sigurt.

2. Viza e lëshuar në kufi është e njëjtë për nga forma dhe përmbajtja e vizës së zakonshme dhe lëshohet për një afat qëndrimi deri në 15 ditë, në varësi të qëllimit të kërkuar dhe kushteve të plotësuara në pikën 1 të këtij neni, për rastet si më poshtë:

a) në kushte emergjence, shkaktuar nga fatkeqësi natyrore, përmbytjeje apo aksidenti;

b) në raste vdekjeje, sëmundjesh të rënda të anëtarëve të familjes të të huajit me qëndrim në Republikën e Shqipërisë, të vërtetuara me dokumentacionin përkatës;

c) në rast fatkeqësie, kur për shkak të një defekti teknik, moti të keq apo rreziku nga ndonjë sulm terrorist, ekuipazhi i anijeve ose avionëve duhet të futet në territorin e Republikës së Shqipërisë;

ç) për ekuipazhet e mjeteve të lundrimit, shqiptare apo të huaja, të cilat kërkojnë leje për t’u imbarkuar apo riimbarkuar, për t’u kthyer në vendin e tyre pas mbarimit të kontratës së punës, si dhe në rastet e ndryshimit të ekuipazhit;

d) sipas kërkesës së ministrisë përgjegjëse për punët e jashtme, për rastet e interesave shtetërorë dhe të detyrimeve ndërkombëtare.

3. Të huajit, për të cilin gjykohet se procedura e aplikimit dhe verifikimit për t’u pajisur me vizë është e domosdoshme, mund t’i refuzohet pajisja me vizë në kufi.

4. Në rastet e aplikimit për vizë në kufi, i huaji përjashtohet nga detyrimi për t’u pajisur me siguracion shëndetësor në udhëtim, në rast se lëshimi i këtij siguracioni në kufi është i pamundur, si dhe në rastet kur viza lëshohet për motive humanitare. Në këto raste i huaji duhet të pranojë t’u nënshtrohet ekzaminimeve mjekësore dhe masave të shëndetit publik.

5. Vendimi për refuzimin e lëshimit të vizës i komunikohet të huajit me shkrim, sipas formatit të miratuar me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike. Kundër vendimit për refuzimin e lëshimit të vizës i huaji mund të ankohet në përputhje me legjislacionin në fuqi.

6. Procedura e lëshimit të vizës në kufi miratohet me udhëzim të përbashkët të ministrit përgjegjës për rendin e sigurinë publike, ministrit përgjegjës për punët e jashtme dhe drejtorit të Shërbimit Informativ Shtetëror.

Neni 26

Zgjatja e afatit të qëndrimit

1. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin zgjat afatin e qëndrimit të përcaktuar në vizën e lëshuar apo afatin e lejuar të qëndrimit pa vizë, nëse i huaji kërkon zgjatjen e qëndrimit para përfundimit të afatit të vlefshëm të qëndrimit, vetëm për arsye serioze personale, motive që vlerësohen të një rëndësie të veçantë, një force madhore ose humanitare, kur i huaji nuk ka pasur mundësi të largohet nga territori i Republikës së Shqipërisë para përfundimit të afatit të lejuar.

2. Zgjatja e afatit të qëndrimit bëhet falas dhe në kohëzgjatje të lidhur rreptësisht me nevojën për t’iu përgjigjur forcës madhore apo arsyes humanitare.

3. Procedura e zgjatjes, afatet e zgjatjes së qëndrimit, rastet e rëndësisë së veçantë, si dhe dokumenti me të cilin pajiset i huaji miratohen me udhëzim të përbashkët të ministrit përgjegjës për rendin e sigurinë publike dhe ministrit përgjegjës për punët e jashtme.

4. Vendimi lidhur me kërkesën për zgjatjen e afatit të qëndrimit merret brenda 3 ditëve nga paraqitja e kërkesës. Deri në marrjen e vendimit, i huaji mund të qëndrojë në Republikën e Shqipërisë.

Neni 27

Anulimi i vizës pullë dhe elektronike

1. Viza pullë dhe elektronike mund të anulohet nga ambasadat apo postet konsullore të Republikës së Shqipërisë jashtë vendit ose nga zyra konsullore e ministrisë përgjegjëse për punët e jashtme në territorin e Republikës së Shqipërisë për shkaqet e mëposhtme:

a) viza pullë dhe elektronike është lëshuar në kundërshtim me dispozitat ligjore në fuqi;

b) i huaji ka paraqitur të dhëna të rreme ose dokumente të falsifikuara për marrjen e vizës pullë dhe elektronike;

c) viza pullë dhe elektronike i është lëshuar gabimisht personit;

ç) i huaji është shpallur “person i padëshiruar” më vonë nga data e lëshimit të vizës pullë dhe elektronike;

d) në mënyrë të përsëritur, i huaji nuk respekton rregullat e vendosura nga autoritetet doganore dhe nga autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin për kalim të kufirit shtetëror.

2. Anulimi i vizës pullë dhe elektronike i komunikohet të huajit menjëherë nëpërmjet sistemit elektronik ose në dokumentin e tij të udhëtimit ku është stampuar viza pullë ose mbi vizën elektronike duke vendosur mbishkrimin “ANULUAR”.

3. Viza mund të anulohet edhe nga autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin në rastet kur ajo është lëshuar sipas nenit 24 të këtij ligji.

4. Viza pullë dhe elektronike anulohet në rastet kur konstatohet se në çastin e hyrjes dhe gjatë qëndrimit i huaji nuk përmbush më kushtet për të cilat është lëshuar viza pullë dhe elektronike, ose qëllimi për të cilin është lëshuar ajo ka ndryshuar apo nuk ekziston më. Anulimi i vizës pullë dhe elektronike mund të bëhet edhe me kërkesën e mbajtësit të vizës pullë dhe elektronike ose të ftuesit të tij në Republikën e Shqipërisë.

5. Akti administrativ për anulimin e vizës pullë dhe elektronike, si dhe arsyet e nxjerrjes së këtij akti i njoftohen të huajit me shkrim. Kundër aktit administrativ për anulimin e vizës pullë dhe elektronike i huaji ka të drejtën të ankohet në rrugë administrative në ministrinë përgjegjëse për punët e jashtme.

Neni 28

Refuzimi i vizës pullë dhe elektronike

1. Lëshimi i vizës pullë dhe elektronike mund të refuzohet nëse aplikuesi:

a) paraqet një dokument udhëtimi të falsifikuar;

b) nuk justifikon qëllimin dhe nuk plotëson kushtet e ardhjes dhe qëndrimit;

c) nuk zotëron burime të mjaftueshme financiare për kohën e qëndrimit në Republikën e Shqipërisë dhe për udhëtimin e kthimit në vendin e tij;

ç) ka tejkaluar më parë afatet e qëndrimit në Republikën e Shqipërisë;

d) ka plotësuar qëndrimin 90 ditë për 180 ditë në territorin e Republikës së Shqipërisë, sipas vizës pullë dhe elektronike së lëshuar;

dh) rezulton të ketë ndalim hyrjeje;

e) konsiderohet se përbën kërcënim për sigurinë ose shëndetin publik;

ë) nuk vërteton besueshmëri në deklaratat e paraqitura apo nuk garanton daljen e tij nga territori i Republikës së Shqipërisë brenda afatit të vizës pullë dhe elektronike për të cilën ka aplikuar.

2. Akti administrativ për refuzimin e vizës pullë dhe elektronike i njoftohet aplikuesit sipas formatit të miratuar me udhëzim të përbashkët të ministrit përgjegjës për punët e jashtme, ministrit përgjegjës për rendin e sigurinë publike dhe drejtorit të Shërbimit Informativ Shtetëror.

3. Të huajit, të cilit i refuzohet viza pullë dhe elektronike, i njihet e drejta e ankimit pranë strukturës përkatëse në ministrinë përgjegjëse për punët e jashtme.

4. Pas refuzimit të vizës pullë dhe elektronike, i huaji ka të drejtë të riaplikojë vetëm pasi të ketë mbyllur procedurat e ankimit, në rast se e ka ushtruar këtë të drejtë ose, në të kundërt, pasi të kenë kaluar tre muaj nga data e marrjes së vendimit për refuzim.

5. Pagesa për vizën pullë e elektronike dhe shërbimin nuk kthehet në rastet e refuzimit të lëshimit të vizës pullë dhe elektronike.

Neni 29

Hyrja pa vizë

1. Lista e vendeve, shtetasit e të cilave hyjnë pa vizë në Republikën e Shqipërisë, miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

2. Të huajt e përjashtuar nga detyrimi i pajisjes me vizë kanë të drejtë të hyjnë dhe të qëndrojnë në Republikën e Shqipërisë për një afat deri në 90 ditë brenda 180 ditëve nga hyrja, përveç rasteve kur në marrëveshje ndërkombëtare dy ose shumëpalëshe në fuqi ose bazuar në parimin e reciprocitetit apo qëndrimin e njëanshëm, të shprehur me vendim të Këshillit të Ministrave, parashikohet ndryshe.

3. I huaji, i përmendur në pikën 2 të këtij neni, i cili përpara mbarimit të periudhës 180-ditëshe përdor periudhën e qëndrimit 90 ditë për 180 ditë, mund të rihyjë dhe të qëndrojë pasi të ketë mbaruar periudha prej 180 ditësh. Procedura e përllogaritjes së afateve të qëndrimit përcaktohet me udhëzim të përbashkët të ministrit përgjegjës për punët e jashtme, ministrit përgjegjës për rendin e sigurinë publike dhe drejtorit të Shërbimit Informativ Shtetëror.

4. I huaji, i përmendur në pikën 2, të këtij neni, i cili ka qëndruar në territorin e Republikës se Shqipërisë, i pajisur me leje qëndrimi të përkohshme pas mbarimit të afatit të lejes së qëndrimit dhe largimit nga territori i Republikës së Shqipërisë, gëzon të drejtën e qëndrimit 90 ditë për 180 ditë, duke filluar numërimin nga hyrja e parë pas mbarimit të afatit të lejes së qëndrimit.

5. Pas hyrjes në territorin e Republikës së Shqipërisë, si rregull, të huajt regjistrohen në autoritetin përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin ku kanë vendqëndrimin brenda 10 ditëve nga dita e hyrjes.

6. Lista e vendeve që bëjnë përjashtim nga përcaktimet e pikës 5 të këtij neni miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

7. Procedura e regjistrimit të të huajit në autoritetin përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin përcaktohet me udhëzim të përbashkët të ministrit përgjegjës për rendin e sigurinë publike dhe ministrit përgjegjës për punët e jashtme.

Neni 30

Vizat diplomatike dhe të shërbimit

1. Anëtarët e trupit diplomatik dhe konsullor, të akredituar në Republikën e Shqipërisë, aplikojnë pranë përfaqësive diplomatike të Republikës së Shqipërisë, sipas listave të miratuara të vendeve, për vizë të tipit “D”, me afat qëndrimi 90 ditë për 180 ditë, me përjashtim të rasteve kur me marrëveshje dypalëshe është vendosur ndryshe.

2. Familjarët e stafit diplomatik dhe teknik, si bashkëshortja/i, bashkëjetuesi/ja fëmijët deri në moshën 18 vjeç të pamartuar dhe që bashkëjetojnë me prindërit, përfitojnë të drejtën e pajisjes me vizë dhe të akreditimit. Në rast se janë të regjistruar në shkollë në Republikën e Shqipërisë, fëmijët që përmbushin kushtet e mësipërme përfitojnë këtë të drejtë deri në moshën 21 vjeç.

3. Protokolli i Shtetit pranë ministrisë përgjegjëse për punët e jashtme pajis me leje qëndrimi diplomatike anëtarët e trupit diplomatik dhe konsullor, të akredituar në Republikën e Shqipërisë, me vlefshmëri gjatë gjithë kohës së akreditimit.

4. Të njëjtin regjim vizash dhe pajisje me leje qëndrimi diplomatike përfitojnë edhe përfaqësuesit e organizatave ndërkombëtare, që kanë marrëveshje të veçanta me Republikën e Shqipërisë.

KREU IV QËNDRIMI NË REPUBLIKËN E SHQIPËRISË SEKSIONI I RREGULLA TË PËRGJITHSHME

Neni 31

Qëndrimi në Republikën e Shqipërisë

1. I huaji mund të qëndrojë në Republikën e Shqipërisë për një periudhë afatshkurtër, për një periudhë të përkohshme, si dhe të përhershme.

2. Qëndrimi për një periudhë afatshkurtër nuk mund të kalojë afatin 90 ditë për 180 ditë, në bazë të vizës së lëshuar apo hyrjes pa vizë, përjashtuar kur përcaktohet ndryshe në këtë ligj ose në marrëveshje të njohura nga Republika e Shqipërisë.

3. Qëndrimi për një periudhë të përkohshme dhe të përhershme mund të realizohet vetëm nëpërmjet pajisjes të të huajit me leje qëndrimi.

Neni 32

Llojet e lejeve të qëndrimit

1. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin pajis me njërën nga llojet e lejeve të qëndrimit të mëposhtme të huajt, të cilët kërkojnë të qëndrojnë në Republikën e Shqipërisë për një afat më shumë se 90 ditë në 180 ditë dhe që plotësojnë kushtet e përcaktuara në këtë ligj:

a) leje qëndrimi e tipit “A”, e cila i jep të drejtën mbajtësit vetëm të qëndrojë në Republikën e Shqipërisë brenda afatit kohor për të cilën ajo lëshohet;

b) leje qëndrimi ose leje unike e tipit “B”, e ripërtëritshme, e cila lëshohet me afat të përcaktuar dhe i jep të drejtën mbajtësit të hyjë, të qëndrojë dhe të dalë në/nga Republika e Shqipërisë brenda afateve të përcaktuara në të;

c) leje qëndrimi ose leje unike e tipit “C”, e cila lëshohet me afat të përhershëm dhe i jep të drejtën mbajtësit të hyjë, të qëndrojë dhe të dalë në/nga Republika e Shqipërisë;

ç) leje qëndrimi unike “Kartë blu AL”, e ripërtëritshme, e cila lëshohet me afat të përcaktuar vetëm për punonjës me kualifikim të lartë dhe i jep të drejtën mbajtësit të hyjë, të qëndrojë dhe të dalë në/nga Republika e Shqipërisë brenda afateve të përcaktuara në të;

d) leje qëndrimi “Kartë blu AL-C”, e cila lëshohet me afat të përhershëm vetëm për punonjës me kualifikim të lartë dhe i jep të drejtën mbajtësit të hyjë, të qëndrojë dhe të dalë në/nga Republika e Shqipërisë.

2. Forma dhe përmbajtja e lejeve të qëndrimit miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 33

Lëshimi i lejeve të qëndrimit

1. I huaji, i cili ka hyrë dhe qëndron në Republikën e Shqipërisë me një vizë qëndrimi afatgjatë të tipit “D”, ose ai që hyn pa vizë, brenda afateve të përcaktuara në këtë ligj ose në marrëveshje ndërkombëtare, i bën një kërkesë online autoritetit vendor përgjegjës për kufirin dhe migracionin për t’u pajisur me leje qëndrimi. Për personat që hyjnë me vizë, motivi i lejes së qëndrimit duhet të përputhet me motivin e vizës, me të cilën i huaji ka hyrë në Republikën e Shqipërisë.

2. Autoriteti shtetëror qendror përgjegjës për trajtimin e të huajve, pas konsultimit me Shërbimin Informativ të Shtetit dhe shërbimet e rendit dhe sigurisë, miraton leje qëndrimi, ndërsa autoriteti shtetëror përgjegjës në nivel rajonal/vendor për trajtimin e të huajve i lëshon të huajit lejen e qëndrimit.

3. Bashkëpunimi për procedurat e lëshimit ndërmjet ministrisë përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike, Shërbimit Informativ të Shtetit dhe ministrisë përgjegjëse për financat e ekonominë përcaktohet me udhëzim të përbashkët të këtyre institucioneve.

4. Leja e qëndrimit, nëse nuk është përcaktuar ndryshe në këtë ligj apo me marrëveshje ndërkombëtare të ratifikuara nga Republika e Shqipërisë, jepet me një afat:

a) 3 muaj, 6 muaj ose 1 vit, ku leja 1-vjeçare mund të ripërtërihet jo më shumë se 5 herë radhazi;

b) 2 vjet, e cila mund të ripërtërihet jo më shumë se një herë,

c) 5 vjet, sipas përcaktimeve të këtij ligji;

ç) e përhershme, në rast se i huaji ka pasur qëndrim të ligjshëm për 5 vjet radhazi në Shqipëri dhe ka lidhje ose veprimtari të qëndrueshme në vend.

5. Shtetasit e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian dhe shtetasit e Republikës së Kosovës, kur aplikojnë për herë të parë dhe plotësojnë kriteret e përgjithshme të përcaktuara në nenin 36 të këtij ligji, përfitojnë leje qëndrimi me afat 5-vjeçar.

6. Kërkesa për leje qëndrimi bëhet nga i huaji sipas kritereve dhe dokumentacionit të miratuar me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 34

Refuzimi i lëshimit, ripërtëritjes apo anulimit të lejes së qëndrimit

1. Lëshimi ose ripërtëritja e lejes së qëndrimit mund të refuzohet ose mund të anulohet nëse:

a) i huaji nuk ka arritur ta dorëzojë kërkesën apo të plotësojë dokumentacionin e nevojshëm brenda afatit të përcaktuar dhe nuk paraqet arsye të besueshme që të justifikojë moskryerjen e këtij veprimi;

b) i huaji nuk është në gjendje të vërtetojë se plotëson ose nuk plotëson më kushtet e kërkuara për qëndrim, sipas kritereve të kërkuara;

c) i huaji përbën kërcënim për rendin dhe sigurinë publike, sigurinë kombëtare dhe është bërë subjekt i largimit nga territori i Republikës së Shqipërisë;

ç) është zgjidhur martesa, në rast se i huaji ka përfituar lejen e qëndrimit për shkak të bashkimit familjar;

d) arsyet për të cilat është lëshuar leja e qëndrimit nuk ekzistojnë më, me përjashtim të rasteve të përcaktuara në pikën 2 të këtij neni;

dh) kur leja është marrë duke përdorur dokumentacion të rremë ose në kushte mashtrimi.

e) kur ka qëndruar më shumë se 180 ditë jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë brenda 1 viti të lejes së qëndrimit.

2. Në rrethana të jashtëzakonshme, leja e qëndrimit mund të lëshohet ose të ripërtërihet edhe nëse qëllimi i qëndrimit nuk ekziston më ose ka ndryshuar për shkak të:

a) trajtimit mjekësor, ndërprerja e të cilit kërcënon humbjen e jetës,

b) mosrinovimi apo anulimi i lejes së qëndrimit cenon të drejtën për jetë familjare dhe interesin më të lartë të fëmijës ose;

c) për arsye humanitare.

3. Refuzimi i lëshimit, ripërtëritjes apo anulimit të lejes së qëndrimit i njoftohet kërkuesit/mbajtësit me shkrim, sipas formatit të miratuar me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin e sigurinë publike dhe duhet të përmbajë, ndër të tjera, arsyen e refuzimit, detyrimet që rrjedhin për të huajin si pasojë e refuzimit të lëshimit, ripërtëritjes apo anulimit të lejes së qëndrimit, si dhe të drejtën e ankimit, afatet dhe autoritetin ku drejtohet ankimi administrativ.

4. Procedura e lëshimit, e refuzimit të lëshimit, e ripërtëritjes apo e anulimit të lejes së qëndrimit miratohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

Neni 35

Ankimi kundër urdhrit të refuzimit të lëshimit, të ripërtëritjes apo të anulimit të lejes së qëndrimit

1. Kundër urdhrit të refuzimit të lëshimit, të ripërtëritjes apo të anulimit të lejes së qëndrimit, i huaji ka të drejtën e ankimit administrativ tek autoriteti epror i drejtpërdrejtë i autoritetit që ka nxjerrë urdhrin, sipas afateve të përcaktuara në Kodin e Procedurave Administrative.

2. Procedura e shqyrtimit të ankimit administrativ duhet të përfundojë brenda 30 ditëve nga data e depozitimit të ankimit administrativ. Kundër vendimit të organit epror bëhet ankim në gjykatën kompetente për çështjet administrative, sipas legjislacionit në fuqi.

SEKSIONI II LEJA E PËRKOHSHME E QËNDRIMIT

Neni 36

Kritere për lëshimin e lejeve të përkohshme të qëndrimit

1. I huaji pajiset me leje të përkohshme qëndrimi, e cila është e vlefshme për periudhën e përcaktuar në aplikim, por jo më shumë se një vit kur aplikohet për herë të parë, nëse nuk është e përcaktuar ndryshe në këtë ligj apo marrëveshje ndërkombëtare të ratifikuar nga Republika e Shqipërisë.

2. I huaji, i pajisur me leje të përkohshme qëndrimi, për arsye të justifikuara mund të qëndrojë jashtë Shqipërisë deri në 180 ditë, me kusht që ai ose ajo të ketë njoftuar më parë policinë për arsyet e largimit nga Shqipëria.

3. I huaji, i pajisur me leje të përkohshme të qëndrimit me afat të paktën 1-vjeçar, quhet banor i përkohshëm në Republikën e Shqipërisë vetëm pasi regjistrohet në zyrat e gjendjes civile të njësisë së qeverisjes vendore, ku ka vendqëndrimin e përkohshëm, si dhe duhet të njoftojë autoritetet përgjegjëse sa herë ndryshon vendqëndrimin, në përputhje me legjislacionin në fuqi. Procedura dhe formulari i regjistrimit të të huajit në gjendjen civile miratohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

4. Prindi ose kujdestari ligjor apo institucioni i ngarkuar me trajtimin e të miturve të pashoqëruar ka të drejtë të aplikojë për leje të përkohshme qëndrimi për të miturit.

Neni 37

Kërkesa për lëshimin dhe ripërtëritjen e lejes së përkohshme të qëndrimit

1. I huaji brenda 30 ditëve pas hyrjes në territorin e Republikës së Shqipërisë dhe brenda afatit të qëndrimit të ligjshëm në territor për të huajt që hyjnë pa vizë bën kërkesë për lëshimin e lejes së përkohshme të qëndrimit dhe brenda 60 ditëve përpara përfundimit të afatit të lejes ekzistuese të qëndrimit bën kërkesë për ripërtëritjen e saj, duke plotësuar formularin standard dhe listën e dokumenteve të përcaktuara me vendim të Këshillit të Ministrave.

2. Formulari i kërkesës përmban të dhënat personale të të huajit, shtetësinë e tij, të dhëna të tjera të pasaportës, kualifikimet arsimore, profesionin, gjendjen civile, qëllimin, vendin dhe mjetet financiare, arsyet për qëndrimin e tij të planifikuar, të dhënat e regjistrimit të automjetit, kur gjatë qëndrimit në Republikën e Shqipërisë ka në përdorim një automjet të regjistruar në një vend jashtë Republikës së Shqipërisë.

3. Autoritetet përgjegjëse të kufirit dhe migracionit shqyrtojnë kërkesën për pajisjen ose ripërtëritjen e lejes së qëndrimit. Nëse gjatë pranimit të kërkesës dhe dokumentacionit të paraqitur nga i huaji rezulton se nuk përmbushen kushtet e kërkuara për pajisjen apo ripërtëritjen e lejes së qëndrimit, autoriteti rajonal për kufirin dhe migracionin, ku është depozituar kërkesa, njofton të huajin për mangësitë e konstatuara dhe i kërkon atij plotësimin e mangësive brenda 30 ditëve. Koha e shtyrjes për plotësimin e dokumentacionit shtyn afatin e procedurës së shqyrtimit dhe miratimit të lejes së qëndrimit.

4. Pas pranimit të kërkesës, i huaji pajiset me një leje provizore, e cila zëvendëson krejtësisht vlefshmërinë e lejes për të cilën ka aplikuar i huaji dhe dorëzohet në çastin e marrjes së lejes së qëndrimit. Formati i lejes provizore të qëndrimit miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 38

Dokumenti zëvendësues i lejes së qëndrimit

1. Nëse leja e qëndrimit dhe leja unike humbet, dëmtohet apo bëhet e pavlefshme, sipas përcaktimeve të këtij ligji, i huaji duhet të njoftojë menjëherë me shkrim autoritetin shtetëror përgjegjës të kufirit dhe migracionit, i cili ka lëshuar lejen e qëndrimit dhe lejen unike.

2. Autoriteti shtetëror përgjegjës për kufirin dhe migracionin pajis të huajin me dublikatë të lejes së qëndrimit dhe lejes unike, formati i së cilës miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 39

Lejet e qëndrimit sipas motivit Leja e qëndrimit lëshohet sipas motiveve të mëposhtme:

a) për motive të bashkimit familjar;

b) për motive studimi (student dhe nxënës);

c) për të trajnuarin pa pagesë;

ç) për au pairs;

d) për shkëmbime rinore;

dh) për kërkim shkencor;

e) për kërkimin e punës ose sipërmarrjen për kërkuesit shkencorë dhe studentët;

ë) për raste humanitare;

f) për viktimat e trafikimit të qenieve njerëzore;

g) për personat pa shtetësi;

gj) për leje unike qëndrimi për motive pune, si:

i. leje unike si punëmarrës;

ii. leje unike për punësim stinor;

iii. leje unike për të transferuar brenda ndërmarrjes;

iv. leje unike si punëtor ndërkufitar;

v. leje unike për formim profesional;

vi. leje unike për sportistë;

vii. leje unike për shërbim vullnetar;

viii. leje unike për punonjës me kualifikim të lartë;

ix. leje unike për persona të vetëpunësuar;

x. leje unike për punonjës lëvizës digjital;

xi. leje unike për investitorë;

xii. leje unike për shërbime kontraktuese;

xiii. leje unike për kategori të veçanta.

h) për ekuipazhin e mjeteve të lundrimit;

i) për leje qëndrimit për përdorim të pasurisë së paluajtshme në pronësi;

j) për leje qëndrimit për pensionistët.

SEKSIONI III LEJA E QËNDRIMIT PËR MOTIVE TË BASHKIMIT FAMILJAR

Neni 40

Bashkimi familjar i të huajit me një shtetas/e shqiptar/e

1. I huaji, i cili është anëtar i familjes së një shtetasi/e shqiptar/e, pajiset me leje qëndrimi me afat jo më shumë se një vit për herë të parë, nëse nuk është përcaktuar ndryshe në marrëveshje apo në këtë ligj. Leja e qëndrimit ripërtërihet më pas për një periudhë dyvjeçare. Ky përcaktim për bashkëshortin/en e një shtetasi/e shqiptar/e vlen edhe për të miturin, i cili nuk është i martuar dhe për të cilin i huaji është kujdestar ligjor.

2. I huaji nuk pajiset me leje qëndrimi ose i anulohet leja e qëndrimit nëse provohet se martesa është fiktive, sipas nenit 44 të këtij ligji.

Neni 41

Bashkimi familjar i të huajit me anëtarët e familjes

1. I huaji, i pajisur me leje qëndrimi në Republikën e Shqipërisë, mund të bëjë kërkesë pranë autoritetit përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin për bashkim familjar nëse plotëson kushtet e mëposhtme:

a) anëtarët e familjes së tij ndodhen jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë. Përjashtimisht, për arsye humanitare, sipas kritereve të miratuara me vendim të Këshillit të Ministrave dhe procedurave të miratuara me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike, kërkesa mund të bëhet edhe kur anëtari/ët e familjes ndodhen në territorin e Republikës së Shqipërisë;

b) është i pajisur me leje qëndrimi me afat së paku 1-vjeçar në Republikën e Shqipërisë dhe ka mundësi ta ripërtërijë lejen në përputhje me dispozitat përkatëse të këtij ligji;

c) siguron strehim në kushte normale jetese sipas standardeve të përgjithshme për shëndetin dhe sigurinë;

ç) ka sigurim shëndetësor për vete dhe familjen e tij për të cilën kërkon bashkimin familjar;

d) garanton burime të qëndrueshme të të ardhurave financiare për të mbajtur veten dhe familjen e tij, pa iu drejtuar skemës së ndihmës ekonomike;

dh) paraqet dokumentacionin, sipas përcaktimeve të vendimit të Këshillit të Ministrave.

2. Leja e qëndrimit për bashkim familjar jepet për herë të parë për një periudhë kohe 1-vjeçare, e ripërtëritshme, nëse nuk është përcaktuar ndryshe në marrëveshje apo në këtë ligj.

3. Leja e qëndrimit për bashkim familjar, në rast se plotësohen kushtet e kërkuara në këtë ligj dhe kriteret e miratuara me vendim të Këshillit të Ministrave, ripërtërihet sipas përcaktimeve në nenin 37 të këtij ligji.

4. Fëmijët e pamartuar, si dhe paraardhësit e kërkuesit (ftuesit), që janë objektivisht të pamundur të plotësojnë nevojat e tyre për arsye të gjendjes shëndetësore, mund të pajisen me leje qëndrimi si raste përjashtimore.

5. Fëmijët e pamartuar mund të aplikojnë për leje qëndrimi për bashkim familjar deri në moshën 30 vjeç, me kusht që i huaji kërkues (ftuesi) të garantojë mbulimin e të gjitha shpenzimeve të jetesës për ta.

6. Në rast se refuzohet dhënia e lejes së qëndrimit për bashkim familjar, i huaji ose familjarët e tij kanë të drejtën e ankimit sipas legjislacionit në fuqi.

7. I huaji i pajisur me leje qëndrimi për bashkim familjar mund të ndjekë një aktivitet ekonomik, përveç rastit kur ka një ligj që e ndalon atë dhe pa marrë më parë miratimin e AKPA-së. Kjo e drejtë shënohet në lejen e qëndrimit për bashkim familjar.

8. Leja e qëndrimit për qëllime të bashkimit familjar nuk i jepet një anëtari familjeje të një të huaji, të cilit i është lëshuar një leje qëndrimi dhe pune për qëllime të punës sezonale.

Neni 42

Leja e qëndrimit autonome

1. Bashkëshorti/ja apo bashkëjetuesi/ja, si dhe fëmijët që kanë arritur moshën madhore, të pajisur me leje qëndrimi për bashkim familjar, pasi kanë qëndruar në mënyrë të vazhdueshme së paku 5 vjet në territorin e Republikës së Shqipërisë me leje qëndrimi për bashkim familjar dhe me kusht që të mos kenë marrë leje qëndrimi për arsye të ndryshme nga ajo e bashkimit familjar, gjatë kësaj periudhe qëndrimi gëzojnë të drejtën e përfitimit të lejes së qëndrimit autonome.

2. Në rast të zgjidhjes së marrëdhënies familjare të bashkëshortit/es, ose të partnerit/es së pamartuar, brenda periudhës 5-vjeçare nga përfitimi i lejes së parë të qëndrimit, për efekt të bashkimit familjar, kjo e drejtë humbet. Përjashtimisht, kur zgjidhja e marrëdhënies familjare me bashkëshortin/ bashkëjetuesin bëhet për shkak të dhunës në familje ose formave të tjera të dhunës me bazë gjinore, viktimave të dhunës me bazë gjinore u jepet, me kërkesë, një leje qëndrimi autonome, pavarësisht nga kohëzgjatja e martesës ose marrëdhënies.

3. Në rast të vdekjes të të huajit kërkues (ftuesit), bashkëshorti/ja apo paraardhësit dhe pasardhësit, të cilët kanë qëndruar në Republikën e Shqipërisë me leje qëndrimi për motiv të bashkimit familjar së paku 3 vjet, gëzojnë të drejtën e aplikimit për leje qëndrimi në mënyrë të pavarur, nëse ata plotësojnë kushtet e përgjithshme të përcaktuara në këtë ligj, si dhe duke vlerësuar interesin më të lartë të fëmijës.

4. Në rast se fëmijët që mbushin moshën madhore janë të pajisur me leje qëndrimi të përhershme, aplikimi për herë të parë për leje qëndrimi autonome bëhet për leje qëndrimi të përhershme, duke plotësuar kushtet e përcaktuara në nenin 87 të këtij ligji.

Neni 43

Bashkimi familjar i refugjatëve

1. Për anëtarët e familjes së refugjatit, që gëzojnë të drejtën e bashkimit familjar, zbatohen dispozitat e legjislacionit në fuqi për azilin.

2. Autoriteti përgjegjës rajonal për kufirin dhe migracionin, mbi bazën e kërkesës nga autoriteti shtetëror për shtetësinë dhe refugjatët, pajis anëtarin e familjes së refugjatit me leje qëndrimi.

Neni 44

Martesa fiktive

1. Martesa fiktive, sipas këtij ligji, është martesa e lidhur me qëllim për të shmangur përmbushjen e kushteve për hyrjen dhe qëndrimin e të huajve në Republikën e Shqipërisë.

2. Martesa mund të konsiderohet fiktive nëse provohet një nga rrethanat e mëposhtme:

a) bashkëshortët pas bashkimit familjar nuk jetojnë së bashku pa ndonjë arsye;

b) bashkëshortët pas bashkimit familjar nuk përmbushin detyrimet martesore ndaj njëri-tjetrit;

c) bashkëshortët nuk janë takuar përpara se ata të lidhnin martesën;

ç) bashkëshortët nuk janë në gjendje të japin të dhëna personale të njëri-tjetrit që përputhen në mes tyre;

d) bashkëshortët nuk flasin një gjuhë apo formë komunikimi të kuptueshme nga të dy;

dh) për lidhjen e martesës ose bashkimin familjar janë paguar shuma financiare ose janë shkëmbyer pasuritë martesore, përveç rastit kur këto pasuri janë pjesë e pajës dhe bashkëshortët vijnë nga vende ku shkëmbimi i pajës është traditë;

e) ka prova të një martese fiktive të mëparshme të njërit prej bashkëshortëve në Republikën e Shqipërisë ose në ndonjë vend tjetër.

3. I huaji nuk pajiset me leje qëndrimi për bashkim familjar në rast të martesave fiktive.

Neni 45

Anulimi i lejes së qëndrimit të marrë për shkak të bashkimit familjar Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin anulon lejen e qëndrimit për të huajin, i cili e ka marrë atë për shkak të bashkimit familjar, në rast se provohet se:

a) i huaji kërkues (ftues) dhe përfituesi kanë lidhur një martesë fiktive për përfitimin e lejes së qëndrimit;

b) i huaji kërkues (ftues) ose përfituesi ka mashtruar në paraqitjen e të dhënave ose ka paraqitur të dhëna të rreme;

c) leja është lëshuar:

i. për shkak të bashkimit familjar dhe martesa është zgjidhur brenda 5 vjetëve nga marrja e lejes;

ii. për shkak të vdekjes së bashkëshortit, brenda 3 vjetëve nga marrja e lejes;

iii. kanë pushuar të drejtat për kujdestari prindërore, me përjashtim të rastit kur i huaji ka qëndruar në Republikën e Shqipërisë me leje qëndrimi për të paktën 5 vjet;

iv. kur martesa është zgjidhur për shkak të dhunës në familje.

ç) të dy prindërve ose njërit nga prindërit apo kujdestarit/ve ligjorë i është hequr leja e qëndrimit dhe të miturit nuk i garantohet qëndrimi nga prindi tjetër apo kujdestari ligjor.

SEKSIONI IV LEJET E QËNDRIMIT PËR MOTIVE ARSIMI, TRAJNIMI DHE KËRKIMI SHKENCOR

Neni 46

Leja e qëndrimit për studentë dhe nxënës

1. I huaji, i cili ka hyrë dhe qëndron në Republikën e Shqipërisë për qëllime studimi pranë një institucioni arsimor publik apo privat të njohur nga shteti shqiptar, ka të drejtë të aplikojë për leje qëndrimi sipas kritereve të përgjithshme të përcaktuara në nenet 36 dhe 37 të këtij ligji.

2. I huaji, i pranuar në një institucion arsimor ose që merr pjesë në trajnime ose praktika profesionale, pajiset me leje qëndrimi, me afat jo më shumë se një vit kur lëshohet për herë të parë dhe mund të shtyhet çdo herë me një vit deri në përfundimin e shkollës, të studimeve ose të praktikës. Në rast se kohëzgjatja e kursit është më e vogël se një vit, afati i lejes së qëndrimit është i barabartë me kohëzgjatjen e kursit.

3. I huaji duhet të provojë se është pranuar nga institucioni arsimor, se ka njohuri të mjaftueshme të gjuhës së shkollimit ose trajnimit, si dhe disponon mjete financiare të mjaftueshme për jetesën në Republikën e Shqipërisë gjatë studimeve. Për ripërtëritjen e lejes së qëndrimit, përveç të tjerash, i huaji duhet të provojë mbi progresin e bërë në drejtim të studimeve, sipas legjislacionit në fuqi.

4. I huaji, i pajisur me leje qëndrimi si student, pas vitit të parë të studimeve, jashtë kohës së tij të studimit, në bazë të lejes përkatëse të punës, ka të drejtë të punësohet dhe mund t’i jepet e drejta e ushtrimit të aktivitetit të vetëpunësimit, duke respektuar limitin maksimal 15 orë në javë, ose ekuivalenti me ditë ose muaj në vit, pa miratimin e Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive. Punëdhënësi i tij njofton autoritetet shtetërore përgjegjëse për punësimin, për fillimin dhe përfundimin e punësimit.

5. Gjatë periudhës së studimeve, leja e qëndrimit për studentin nuk mund të zëvendësohet në leje qëndrimi për motiv punësimi. Pas përfundimit të studimeve, i huaji, nëse plotëson kushtet për punësim sipas kritereve të këtij ligji, mund të aplikojë për leje unike.

Neni 47

Leja e qëndrimit për të trajnuarin pa pagesë

1. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin mund të pajisë të huajin, që ka hyrë në territorin e Republikës së Shqipërisë dhe është trajnuar pa pagesë, në zbatim të legjislacionit në fuqi, me “leje qëndrimi për të trajnuarin pa pagesë”, me afat jo më shumë se 1 vit, kur vlerësohet se dokumentacioni i paraqitur plotëson kërkesat për marrjen e një lejeje qëndrimi dhe vetëm kur rezulton se aktiviteti i synuar është i lidhur ngushtësisht me rritjen e aftësive, kualifikimin e të huajit dhe i kufizuar në kohëzgjatje.

2. Leja e qëndrimit, përjashtimisht, mund të zgjatet për të përfituar një kualifikim profesional të njohur nga Republika e Shqipërisë në fushën e aktivitetit të të trajnuarit.

Neni 48

Leja e qëndrimit au pairs

1. Autoriteti vendor për kufirin dhe migracionin pajis të huajin me “leje qëndrimi au pairs”, me afat për aq kohë sa zgjat marrëveshja midis au pairs dhe familjes pritëse, gjithmonë kur kjo është më pak se një vit ose për një periudhë maksimale prej një viti.

2. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin mund të ripërtërijë lejen e qëndrimit edhe një herë tjetër, për një periudhë maksimale prej gjashtë muajsh, pas një kërkese të justifikuar nga familja pritëse, përjashtuar rastet e mospërmbushjes së kritereve të parashikuara në këtë ligj apo nëse familja pritëse ose organizata që ndërmjetëson au pair nuk ka arritur të përmbushë detyrimet e saj ligjore në lidhje me sigurimet shoqërore, taksat, të drejtat e punës ose kushtet e punës.

3. I huaji për t’u pajisur me leje qëndrimi au pairs duhet:

a) të sigurojë një marrëveshje midis tij dhe familjes pritëse, që përcakton të drejtat dhe detyrimet si një au pair, duke përfshirë specifikimet në lidhje me vlerën monetare që do të marrë me vete, rregullimet e përshtatshme që lejojnë au pair të marrë pjesë në kurse dhe orët maksimale të detyrave familjare;

b) të jetë midis moshës 18 dhe 30 vjeç.

c) të sigurojë dëshmi se familja pritëse ose organizata ndërmjetësuese për au pairs, për aq sa parashikohet nga legjislacioni kombëtar, pranon përgjegjësinë për shtetasin e huaj gjatë gjithë qëndrimit në territorin e Republikës së Shqipërisë, në veçanti në lidhje me shpenzimet e jetesës, akomodimin dhe rreziqet nga aksidentet;

ç) të mos ketë pasur asnjëherë rekorde kriminale;

d) të mos ketë qenë asnjëherë nën trajtim psikoterapik dhe psikologjik në të shkuarën.

4. I huaji, që aplikon të pranohet si au pair, të sigurojë prova në lidhje me:

a) njohuritë e gjuhës shqipe; ose

b) përfundimin e arsimit të mesëm, të lartë/kualifikimeve profesionale ose që plotëson kushtet për të ushtruar një profesion të rregulluar, siç kërkohet nga legjislacioni kombëtar në fuqi.

5. Anëtarët e familjes pritëse të jenë me kombësi të ndryshme nga i huaji që aplikon për t’u pranuar me qëllim të au pairs dhe të mos kenë pasur ndonjë lidhje familjare me shtetasin e huaj në fjalë.

6. Numri maksimal i orëve të detyrave të au pair-it nuk duhet të kalojë 25 orë në javë. Au pair do të ketë të paktën një ditë në javë pa detyra të lidhura me au pair-in.

Neni 49

Leja e qëndrimit për shkëmbime rinore

1. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin pajis të huajin me “leje qëndrimi për shkëmbime rinore”, me afat jo më shumë se 1 vit, vetëm kur aktiviteti i synuar është i lidhur ngushtësisht me shkëmbimin rinor apo skemën e lëvizshmërisë rinore, të parashikuar në marrëveshjet dy ose shumëpalëshe në fuqi në Republikën e Shqipërisë, dhe i kufizuar me kohëzgjatje, si dhe kur plotëson kërkesat për marrjen e “lejes së qëndrimit për shkëmbime rinore”.

2. Leja e qëndrimit mund të zgjatet përjashtimisht nëse një gjë e tillë është e parashikuar në marrëveshjet e lidhura për këtë qëllim dhe të njohura nga Republika e Shqipërisë.

Neni 50

Leja e qëndrimit për kërkim shkencor Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin pajis me “leje qëndrimi për kërkim shkencor”, me afat jo më shumë se 1 vit, të huajin i cili ka lidhur një marrëveshje me një institucion shqiptar për këtë qëllim dhe plotëson kushtet e përgjithshme për pajisje me leje qëndrimi, sipas nenit 36 të këtij ligji.

Neni 51

Leje qëndrimi me qëllim kërkimin e punës ose sipërmarrjen për kërkuesit shkencorë dhe studentët

1. Pas përfundimit të kërkimeve ose studimeve, të huajt kërkues shkencorë dhe studentë kanë mundësinë të qëndrojnë në territorin e Republikës së Shqipërisë në bazë të një lejeje qëndrimi sipas përcaktimeve të bëra në nenin 36 të këtij ligji, për një periudhë prej të paktën nëntë muajsh, në mënyrë që të kërkojnë punë ose të zhvillojnë një biznes.

2. Me qëllim që studentët të përfitojnë nga zbatimi i këtij neni, duhet të kenë një nivel arsimimi që nuk duhet të jetë më i lartë se niveli 7 i Kornizës Evropiane të Kualifikimeve.

3. Për qëllimet e qëndrimit, pas një kërkese nga kërkuesi shkencor ose studenti i huaj, autoriteti për kufirin dhe migracionin do të lëshojë një leje qëndrimi në përputhje me kriteret e përgjithshme të përcaktuara në nenin 36 të këtij ligji.

Autoriteti për kufirin dhe migracionin mund të kërkojë për kërkuesit shkencorë një konfirmim nga organizata kërkimore për përfundimin e veprimtarisë kërkimore ose për studentët dëshmi se zotërojnë një diplomë të arsimit të lartë, certifikatë ose prova të tjera të kualifikimeve zyrtare.

4. Autoriteti për kufirin dhe migracionin mund të refuzojë një kërkesë, sipas këtij neni, kur:

a) kushtet e përcaktuara në pikat 2 dhe 3, nuk plotësohen;

b) dokumentet e paraqitura janë fituar me mashtrim ose janë falsifikuar apo manipuluar.

5. Pas një minimumi prej tre muajsh nga lëshimi i lejes së qëndrimit sipas këtij neni, autoriteti për kufirin dhe migracionin mund t’u kërkojë shtetasve të huaj që të provojnë se kanë një shans të mirëfilltë për t’u angazhuar në aktivitet pune ose për të filluar një biznes.

6. Autoriteti për kufirin dhe migracionin mund të kërkojë që punësimi që kërkon i huaji ose biznesi që ai ose ajo është në procesin e krijimit, korrespondon me nivelin e hulumtimit ose të studimeve të përfunduara.

7. Nëse kushtet e parashikuara në pikat 3 ose 5 nuk plotësohen më, autoriteti për kufirin dhe migracionin mund të anulojë lejen e qëndrimit të të huajit në përputhje me parashikimet e nenit 34 të këtij ligji.

Neni 52

Leje e qëndrimit për raste humanitare

1. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin, për raste humanitare, pajis me leje të përkohshme qëndrimi të tipit “A” të huajin edhe nëse kushtet e përcaktuara në nenin 33 të këtij ligji apo kriteret e tjera të përgjithshme të përcaktuara në këtë ligj nuk plotësohen, në rast se i huaji:

a) ka paraqitur përpara autoriteteve të azilit një kërkesë për t’u njohur si refugjat;

b) ka qenë subjekt i kushteve të punës shfrytëzuese në Republikën e Shqipërisë dhe bashkëpunon në një proces penal kundër punëdhënësit deri në përfundimin e procesit dhe i huaji të këtë marrë shumën e dëmshpërblimit të tij që përcaktohen nga procesi;

c) ka bashkëpunuar ose pranon të bashkëpunojë me organet e drejtësisë, me propozim të organeve shtetërore ose të atyre të sigurisë kombëtare;

ç) është përcaktuar nga autoritetet përgjegjëse se është person pa shtetësi;

d) është i mitur i braktisur ose ka mbetur pa mbrojtje prindërore, kujdestari apo shoqërues për arsye të tjera;

dh) është grua shtatzënë mbi 6 muaj;

e) personat e sëmurë rëndë që nuk mund të trajtohen në vendin e kthimit, personat që kërkojnë të qëndrojnë sepse janë larguar nga vendi i tyre për shkak të katastrofave/ngjarjeve natyrore;

ë) në raste të tjera, të përcaktuara si të tilla në marrëveshjet ndërkombëtare.

2. Leja e qëndrimit, e lëshuar për këtë motiv, shërben vetëm për qëndrimin e të huajit dhe nuk mundëson rihyrjen në territorin e Republikës së Shqipërisë në rast se i huaji del nga territori. Leja e qëndrimit për këtë motiv lëshohet me afat 1-vjeçar dhe rinovohet vetëm në rastet kur:

a) vlerësohet se qëndrimi i saj/i tij nuk përbën kërcënim për sigurinë publike dhe atë kombëtare;

b) vlerësohet se ekziston një vullnet i qartë i personit për të bashkëpunuar me organet e drejtësisë gjatë hetimit ose procedimit penal;

c) është në pritje të vlerësimit të statusit nga autoritetet kompetente.

3. I huaji, të cilit i jepet leje e përkohshme qëndrimi sipas pikës 1 të këtij neni, gëzon të drejtat për të qëndruar dhe lëvizur brenda territorit të Republikës së Shqipërisë, të garantuara si për të huajt që kanë leje qëndrimi të përkohshme, sipas procedurave normale. Ai bashkëpunon me organet përgjegjëse për përcaktimin e identitetit të vet, por mungesa e provës, që vërteton identitetin, nuk mjafton si bazë për refuzimin e lëshimit të lejes së përkohshme të qëndrimit. I huaji gëzon të drejtën për kujdes shëndetësor, ndihmë financiare, ndihmë ligjore falas, të drejtën për përkthim dhe mbështetje psikologjike, si dhe të drejtën për të punuar nëse i përfiton sipas dispozitave ligjore në fuqi.

Neni 53

Lëshimi i lejes së qëndrimit për viktimat e trafikimit të qenieve njerëzore

1. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin pajis me leje të përkohshme qëndrimi të tipit “A” të huajin që është viktimë ose viktimë e mundshme e trafikimit edhe nëse kushtet e përcaktuara në nenin 33 të këtij ligji ose kriteret e tjera të përgjithshme të përcaktuara në këtë ligj nuk plotësohen.

2. Leja e qëndrimit, e lëshuar për këtë motiv, shërben vetëm për qëndrimin e të huajit dhe nuk mundëson rihyrjen në territorin e Republikës së Shqipërisë në rast se i huaji del nga territori. Leja e qëndrimit për këtë motiv lëshohet me afat 1-vjeçar dhe rinovohet vetëm në rastet kur:

a) vlerësohet se qëndrimi i saj/i tij nuk përbën kërcënim për sigurinë publike dhe atë kombëtare;

b) vlerësohet se ekziston një vullnet i qartë i personit për të bashkëpunuar me organet e drejtësisë gjatë hetimit ose procedimit penal;

c) është në pritje të vlerësimit të statusit nga autoritetet kompetente.

3. I huaji, të cilit i jepet leje e përkohshme qëndrimi sipas pikave 1 dhe 2 të këtij neni, gëzon të drejtat për të qëndruar dhe lëvizur brenda territorit të Republikës së Shqipërisë, të garantuara si për të huajt që kanë leje qëndrimi të përkohshme, sipas procedurave normale. Ai bashkëpunon me organet përgjegjëse për përcaktimin e identitetit të vet, por mungesa e provës, që vërteton identitetin, nuk mjafton si bazë për refuzimin e lëshimit të lejes së përkohshme të qëndrimit. I huaji përfiton kujdes shëndetësor, ndihmë financiare, mbështetje, si dhe të drejtën për të punuar nëse i përfiton sipas dispozitave ligjore në fuqi.

4. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin pajis me leje të përkohshme qëndrimi të tipit “A”, për një afat 3-mujor, të huajin, pavarësisht nga vullneti i tij/saj për të bashkëpunuar me drejtësinë, kur ka shkaqe të arsyeshme për të besuar se i huaji është viktimë ose viktimë e mundshme e trafikimit, e identifikuar si e tillë nga strukturat përgjegjëse për identifikimin dhe referimin e viktimave të trafikimit. Kjo leje qëndrimi me afat 3-mujor i jepet viktimës ose viktimës së mundshme të trafikimit me qëllim që të rimarrë veten, si dhe të trajtohet sipas gjendjes fizike dhe mendore për marrjen e një vendimi të mirinformuar për të bashkëpunuar ose jo me organet e drejtësisë.

5. Gjatë periudhës së rikuperimit dhe reflektimit, viktimat ose viktimat e mundshme të trafikimit gëzojnë të gjitha të drejtat dhe shërbimet që përfitojnë viktimat e trafikimit sipas legjislacionit shqiptar në fuqi.

6. Leja e qëndrimit, e lëshuar për periudhën e rikuperimit dhe reflektimit, mund të revokohet nëse provohet se viktima ose viktima e mundshme e trafikimit e ka fituar apo pretenduar këtë status në mënyrë të padrejtë, ka rivendosur aktivisht, vullnetarisht dhe/apo me iniciativën e saj/të tij marrëdhënie me personat e dyshuar për trafikimin e qenieve njerëzore ose konsiderohet se qëndrimi i saj/tij në territor përbën rrezik për sigurinë kombëtare. Revokimi i lejes së qëndrimit për periudhën e rikuperimit dhe reflektimit i komunikohet viktimës apo viktimës së mundshme të trafikimit në formë të shkruar, në gjuhën që ajo/ai kupton, duke e informuar atë për arsyet e revokimit, me përjashtim të rastit kur leja e qëndrimit ndërpritet për arsye të sigurisë kombëtare.

7. I huaji me statusin e viktimës së mundshme të trafikimit ka të drejtën e punësimit pa marrë më parë miratim nga AKPA-ja dhe duhet të njoftohet nga punëdhënësi lidhja e marrëdhënieve të punësimit.

8. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin rinovon lejen e qëndrimit të tipit “A” për të huajin, viktimë e trafikimit në Republikën e Shqipërisë, të identifikuar si të tillë nga strukturat përgjegjëse për identifikimin dhe referimin e viktimave të trafikimit, në njërën ose tjetrën prej dy situatave të mëposhtme ose në të dyja këto situata:

a) vlerëson se qëndrimi i saj/tij është i nevojshëm për shkak të situatës sociale dhe personale;

b) vlerëson se qëndrimi i saj/tij është i nevojshëm për qëllim të bashkëpunimit me organet e drejtësisë gjatë hetimit ose procedimit penal.

9. Dhënia e lejes së qëndrimit nuk kushtëzohet me ekzistencën e mjeteve të mjaftueshme financiare të viktimës për të mbuluar shpenzimet për kohën e qëndrimit apo nga mungesa e dokumenteve identifikuese të viktimës apo viktimës së mundshme të trafikimit.

Neni 54

Përcaktimi i statusit dhe lëshimi i dokumentit një personi pa shtetësi

1. Kërkesa për të vërtetuar nëse aplikanti është person pa shtetësi i paraqitet autoritetit përgjegjës në ministrinë përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike.

2. Kërkesa e përmendur në pikën 1 të këtij neni nuk mund të paraqitet nga një shtetas i huaj:

a) i cili ka paraqitur një kërkesë për mbrojtje ndërkombëtare në Republikën e Shqipërisë;

b) të cilit i është njohur statusi i refugjatit në Republikën e Shqipërisë;

c) të cilit i është dhënë azili, mbrojtja plotësuese ose mbrojtje shtesë në përputhje me ligjin për azilin.

3. Procedura për aplikimin, vlerësimin, miratimin dhe refuzimin e kërkesës për shpalljen e statusit të pashtetësisë miratohet me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

Neni 55

Leje qëndrimi për personat pa shtetësi

1. Personit pa shtetësi mund t’i lëshohet leja e qëndrimit të përkohshëm me kusht që ai ose ajo të përmbushë kriteret e parashikuara në nenin 36 të këtij ligji, të ketë qëndruar 1 vit në Shqipëri para se të paraqesë kërkesën, si dhe nëse ai/ajo synon të vazhdojë qëndrimin e tij/të saj në Republikën e Shqipërisë.

2. Një person pa shtetësi mund të qëndrojë në Republikën e Shqipërisë bazuar në një dokument udhëtimi për një person pa shtetësi ose leje qëndrimi të përkohshme.

SEKSIONI V LEJE UNIKE

Neni 56

Parime të përgjithshme për punësimin e të huajve në Republikën e Shqipërisë

1. I huaji mund të punësohet në Republikën e Shqipërisë duke u pajisur me leje unike, përveç rasteve kur parashikohet ndryshe në këtë ligj, me marrëveshje ndërkombëtare të njohura nga Republika e Shqipërisë apo qëndrim të njëanshëm të shprehur me vendim të Këshillit të Ministrave.

2. Veprimet paraprake për hapjen e një aktiviteti biznesi apo shërbimesh nuk konsiderohen si punë.

3. Kërkesa për leje unike qëndrimi për një të huaj mund të bëhet nga vetë i huaji, me qëndrim të ligjshëm në Republikën e Shqipërisë.

4. Shqyrtimi i kërkesës dhe lëshimi i lejes unike të qëndrimit, kur plotësohen kriteret e kërkuara nga legjislacioni në fuqi, bëhen nga 4 deri në 12 javë nga dita e aplikimit. Në momentin e aplikimit i jepet një vërtetim për pranimin e aplikimit.

5. Punëdhënësi nuk mund të punësojë një të huaj që qëndron në mënyrë të parregullt në Republikën e Shqipërisë.

6. Kur punëdhënësi punëson një të huaj, duhet të njoftojë autoritetin përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin brenda 8 ditëve nga fillimi i punës të të huajit.

7. Kriteret, procedurat dhe dokumentacioni për pajisjen e të huajve me leje unike sipas motiveve, në përputhje me këtë ligji, përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 57

Leje unike si punëmarrës

1. Leja unike si punëmarrës për një shtetas të huaj jepet në rast se një shtetas i huaj plotëson kriteret për qëndrimin e përkohshëm, kriteret e posaçme, të përcaktuara me vendim të Këshillit të Ministrave, në zbatim të këtij ligji dhe pas miratimit të Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive.

2. Leja unike si punëmarrës jepet sipas afateve të përcaktuara në nenin 33 të këtij ligji.

3. Leja unike si punëmarrës jepet për kohëzgjatjen e kontratës/ofertës së punës, përveç rasteve kur parashikohet ndryshe në këtë ligj.

Neni 58

Leje unike për punësim stinor

1. Leja unike si punëtor stinor i jepet të huajit në rast se plotëson kriteret për qëndrimin e përkohshëm, kriteret e posaçme, të përcaktuara me vendim të Këshillit të Ministrave në zbatim të këtij ligji dhe pas miratimit të Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive.

2. Leja unike si punëtor stinor jepet me afat deri në gjashtë muaj, për çdo vit kalendarik, për rajone, punëdhënës, profesione dhe kontratë pune, me afat kohor të përcaktuar.

3. Në rast se kontrata/oferta e punës e të huajit përcakton se aktiviteti që do të ushtrojë është një profesion i rregulluar, i huaji duhet të plotësojë kushtet e përcaktuara në përputhje me të drejtën kombëtare të ushtrimit të profesioneve të rregulluara.

4. Në vitin pasardhës kalendarik, punëdhënësi mund të paraqesë kërkesë për leje unike si punëtor stinor për të njëjtin të huaj, me kusht që të jetë përmbushur një ndërprerje e detyrueshme kohore prej 6 muajsh.

5. Pas përfundimit të kontratës së punës, i huaji duhet të rikthehet në vendin e tij të origjinës, me përjashtim të rasteve kur plotëson kriteret sipas legjislacionit në fuqi për t’u pajisur me leje qëndrimi.

6. Ky nen nuk zbatohet për shtetasit e vendeve të Bashkimit Evropian dhe zonës Shengen, si dhe për rastet kur zbatohet një regjim i posaçëm, i parashikuar me marrëveshje ndërkombëtare.

Neni 59

Leje unike për të transferuar brenda ndërmarrjes (TBN)

1. Leja unike (TBN) lëshohet për qëllim të transferimit brenda ndërmarrjes së një të huaji. Një transferim brenda ndërmarrjes është dërgimi i përkohshëm i një të huaji:

a) te një njësi kombëtare, që i përket ndërmarrjes në të cilën i huaji është i punësuar, nëse ndërmarrja ndodhet jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë; ose

b) te një njësi kombëtare e një ndërmarrjeje tjetër të grupit të ndërmarrjeve të cilit i përket ndërmarrja e vendosur jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë dhe nga i cili është punësuar i huaji.

2. Një i huaj pajiset me një leje unike (TBN), nëse:

a) i huaji do të punojë si menaxher ose specialist në njësinë pritëse;

b) i huaji ka qenë i punësuar nga ndërmarrja ose grupi i ndërmarrjeve për të paktën gjashtë muaj menjëherë para transferimit dhe do të punësohet pa ndërprerje nga ndërmarrja ose grupi i ndërmarrjeve gjatë periudhës së transferimit;

c) transferimi brenda korporatës do të kalojë 90 ditë;

ç) i huaji siguron një kontratë pune të vlefshme për kohëzgjatjen e transferimit brenda korporatës dhe një letër detyre/marrëveshje ku citohet:

i. informacioni specifik në lidhje me vendin dhe llojin e punës, shpërblimin dhe kushtet e tjera të punësimit gjatë transferimit brenda ndërmarrjes;

ii. i huaji do të jetë në gjendje të kthehet në një njësi ekonomike që i përket së njëjtës ndërmarrje ose grup ndërmarrjesh të krijuara jashtë Republikës së Shqipërisë, pas përfundimit të transferimit brenda ndërmarrjes; dhe

d) i huaji siguron prova për kualifikimet e veta profesionale.

3. I huaji gjithashtu do të pajiset me leje unike (TBN), nëse:

a) i huaji do të punojë si punonjës praktikant në kontekstin e një transferimi brenda ndërmarrjes; dhe

b) plotësohen kushtet e referuara në pikën 2, shkronjat “b”, “c” dhe “ç”.

4. Leja unike (TBN) jepet:

a) për kohëzgjatjen e transferimit, por jo më shumë se tre vjet, për menaxherët dhe specialistët;

b) për kohëzgjatjen e transferimit, por jo më shumë se një vit, për punonjësit praktikantë.

Periudhat maksimale të parashikuara në shkronjat “a” dhe “b” të kësaj pike nuk mund të tejkalohen duke zgjatur lejen e qëndrimit (TBN).

5. Leja unike (TBN) nuk u jepet të huajve që janë duke përfunduar një program trajnimi si pjesë e studimeve të tyre.

6. Për llogaritjen e periudhës së punës për të njëjtin vend pune, llogaritet gjithë periudha e kryer për atë vend pune nga punonjës të ndryshëm të huaj, për llogari të punëdhënësit.

7. Në mungesë të marrëveshjeve dypalëshe apo shumëpalëshe, i huaji që pajiset me leje unike (TBN) i nënshtrohet legjislacionit vendas të mbrojtjes sociale.

Neni 60

Deklarata e transferimit brenda ndërmarrjes

1. Punëdhënësi i huaj, që bën transferimin sipas nenit 59 të këtij ligji, duhet të dorëzojë një deklaratë transferimi jo më vonë se 7 ditë përpara fillimit të punës të të transferuarit, ku duhet të përfshihen:

a) emri dhe subjekti i regjistruar, emri, mbiemri dhe adresa e punëdhënësit të huaj dhe detajet e kontaktit telefonik dhe elektronik të tij;

b) emri dhe mbiemri i punëtorit të transferuar dhe informacioni për punën e punëtorit të transferuar;

c) fillimi dhe kohëzgjatja e parashikuar e transferimit;

ç) emri dhe selia e subjektit ose emri, mbiemri dhe adresa e përfituesit, vendi i ofrimit të shërbimeve dhe një përshkrim i shkurtër i shërbimit;

d) informacioni për datën e lëshimit, afati i vlefshmërisë, numri dhe organi kompetent që ka lëshuar lejen unike të punëtorit të transferuar.

dh) në rastin e “Praktikantëve të diplomuar”, punëdhënësi paraqet një marrëveshje trajnimi, e cila përmban programin e trajnimit, kohëzgjatjen e tij, si dhe kushtet në të cilat praktikanti do të mbikëqyret.

2. Punëdhënësi i huaj, që bën transferimin sipas nenit 59 të këtij ligji, raporton çdo ndryshim të të dhënave të referuara në pikën 1 të këtij neni gjatë periudhës së transferimit.

3. Deklarata e përmendur në pikën 1 të këtij neni dorëzohet në formë të shkruar ose elektronike pranë autoritetit shtetëror përgjegjës për punësimin dhe ruhet në dosjen e aplikimit për transferimin e të huajit.

Neni 61

Leje unike si punëtor ndërkufitar

1. Leja unike si punëtor ndërkufitar për një të huaj jepet në rast se i huaji plotëson kriteret për qëndrimin e përkohshëm, kriteret e posaçme, të përcaktuara me vendim të Këshillit të Ministrave, në zbatim të këtij ligji dhe pas miratimit të Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive.

2. I huaji nga një vend fqinj me Republikën e Shqipërisë pajiset me leje unike për punësim ndërkufitar si punëmarrës, punëdhënës ose i vetëpunësuar, në një zonë gjeografike kufitare të territorit të Republikës së Shqipërisë, të përcaktuara nga marrëveshje dypalëshe në fuqi për qarkullimin ndërkufitar, me kusht që të rikthehet në vendbanimin e tij të përhershëm çdo ditë ose të paktën një ditë në javë, duke ruajtur vendbanimin dhe vendqëndrimin në vendin e origjinës.

3. Në mungesë të marrëveshjeve dypalëshe apo shumëpalëshe, punëtori i huaj, që pajiset me leje unike si punëtor ndërkufitar i nënshtrohet legjislacionit vendas të mbrojtjes shoqërore.

Neni 62

Leje unike për formim profesional

1. Leja unike për formim profesional për një shtetas të huaj jepet në rast se i huaji plotëson kriteret për qëndrimin e përkohshëm, kriteret e posaçme, të përcaktuara me vendim të Këshillit të Ministrave, në zbatim të këtij ligji dhe pas miratimit të Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive.

2. Të huajit i jepet leje unike për kryerjen e një kursi të formimit profesional në Republikën e Shqipërisë, që kufizohet në kohëzgjatje dhe lidhet ngushtë me zgjerimin e aftësive e të kualifikimeve në profesion, pas pranimit paraprak në kurs nga një subjekt i formimit profesional, i licencuar nga autoritetet përkatëse në vend.

3. Leja unike për formim profesional jepet me vlefshmëri kohore të njëjtë me atë të veprimtarisë së formimit profesional të tij, me kusht që të provojë se ky formim është i lidhur ngushtë me rritjen e aftësive dhe të kualifikimit të tij.

Neni 63

Leje unike për sportistë

1. Leja unike për sportistë për një shtetas të huaj jepet në rast se i huaji plotëson kriteret për qëndrimin e përkohshëm, kriteret e posaçme, të përcaktuara me vendim të Këshillit të Ministrave, në zbatim të këtij ligji dhe pas miratimit të Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive.

2. I huaji me profesion sportist pajiset me leje unike mbi bazën e një kontrate me një punëdhënës/organizatë sportive (shoqatë, shoqëri apo klub sportiv), në përputhje me profesionin e tij, nëse për punësimin e tij është marrë federimi nga federata përkatëse sportive.

3. Të huajit i ripërtërihet leja unike si sportist nëse ka një kontratë pune të vlefshme në përputhje me profesionin e tij si sportist, por jo domosdoshmërish me punëdhënësin/organizatën sportive (shoqatë, shoqëri apo klub sportiv), që ka përfituar lejen e mëparshme unike të qëndrimit.

Neni 64

Leja unike për shërbime vullnetare

1. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin pajis të huajin me “leje qëndrimi për shërbime vullnetare” me afat jo më shumë se 1 vit, herën e parë vetëm kur aktiviteti i synuar është i lidhur ngushtësisht me skemën e shërbimit vullnetar, ligjërisht të njohur në Republikën e Shqipërisë dhe i kufizuar në kohëzgjatje, si dhe kur plotëson kërkesat për marrjen e “lejes së qëndrimit për shërbime vullnetare”, nëse Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive ka dhënë më parë miratimin e saj në përputhje me nenin përkatës të miratimit për punësim nga Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive.

2. Vlefshmëria e lejes së qëndrimit nuk mund të tejkalojë afatet e programit përkatës vullnetar për të cilin kërkohet të lëshohet leja e qëndrimit.

3. Nëse afati i kohëzgjatjes së programit përkatës vullnetar është më shumë se 1 vit, leja e qëndrimit ripërtërihet sipas parashikimeve të nenit 37 të ligjit.

Neni 65

Leja unike për punonjës me kualifikim të lartë “Karta blu AL”

1. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin pajis të huajin me leje unike “Kartë blu AL” për punë me kualifikim të lartë vetëm nëse ka marrë më parë miratimin e Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive për punonjës të kualifikuar dhe kur përmbush kushtet për marrjen e një lejeje qëndrimi “Kartë blu AL”.

2. Leja unike “Kartë blu AL” për punë me kualifikim të lartë lëshohet për një afat 2-vjeçar dhe mund të ripërtërihet për një periudhë 3-vjeçare. Në rast se miratimi për punësim për punonjësin me kualifikim të lartë është lëshuar për një kohëzgjatje më pak se 2 vjet, leja e qëndrimit “Kartë blu AL” lëshohet për afatin e miratimit të punësimit plus 3 muaj.

3. Mbajtësi i lejes unike “Kartë blu AL” njofton autoritetet përgjegjëse për ndryshimet në marrëdhëniet e tij/saj të punësimit.

Neni 66

I huaji që nuk përfiton leje unike “Kartë blu AL” Nuk përfitojnë leje unike për punë me kualifikim të lartë “Kartë blu AL” të huajt, të cilët:

a) qëndrojnë në Republikën e Shqipërisë si kërkues për mbrojtje ndërkombëtare apo sipas skemave të mbrojtjes së përkohshme;

b) janë refugjatë ose kanë paraqitur kërkesë për të marrë statusin e refugjatit dhe kjo kërkesë e tyre ende nuk ka marrë formën e një vendimi përfundimtar;

c) kanë paraqitur kërkesë pranë autoriteteve të kufirit dhe migracionit në Republikën e Shqipërisë për t’u pajisur ose janë pajisur me leje qëndrimi si kërkues/studiues, me qëllim kryerjen e një projekti studimor/kërkimor;

ç) gëzojnë statusin e banorit afatgjatë dhe ushtrojnë të drejtën e tyre për të qëndruar në Republikën e Shqipërisë, me qëllim ushtrimin e një aktiviteti ekonomik, si punëmarrës ose i vetëpunësuar;

d) hyjnë në Republikën e Shqipërisë sipas angazhimeve të parashikuara në marrëveshjet ndërkombëtare të njohura nga Republika e Shqipërisë, që lehtësojnë hyrjen dhe qëndrimin e përkohshëm të disa kategorive tregtare dhe personave fizikë të lidhur me investime;

dh) për arsye ligjore u është pezulluar dëbimi.

Neni 67

Leja unike për të vetëpunësuar

1. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin pajis të huajin me “leje unike si i vetëpunësuar” kur vlerësohet se dokumentacioni i paraqitur plotëson kërkesat për marrjen e një “lejeje unike si i vetëpunësuar”.

2. “Leja unike si i vetëpunësuar” jepet, nëse:

a) ka një interes ekonomik;

b) aktiviteti që do të kryhet pritet të ketë një ndikim pozitiv mbi ekonominë;

c) kur i huaji ka një kapital për të realizuar idenë e biznesit.

3. Vlerësimi i plotësimit të kushteve të pikës 2 të këtij neni bëhet nga institucionet kompetente, përfshirë ato të vendndodhjes së planifikuar të biznesit. Ngritja, përbërja dhe funksionimi i komisionit vlerësues bëhen me urdhër të ministrit përgjegjës për ekonominë.

4. Periudha e vlefshmërisë së lejes unike si i vetëpunësuar është në përputhje me kohëzgjatjen e biznesit të planifikuar, por jo më shumë se 3 vjet. Pas 3 vjetësh të huajit mund t’i lëshohet leja e përhershme e qëndrimit nëse ai ka kryer në mënyrë të suksesshme aktivitetin e planifikuar dhe ka të ardhura të përshtatshme për veten dhe personat në varësi të tij ose të saj dhe nëse përmbushen kushtet e tjera për leje të përhershme qëndrimi.

5. Leja unike si i vetëpunësuar mund të jepet e kufizuar në ushtrimin e aktivitetit, rajon dhe profesion, sipas përcaktimeve në lejen e përfituar për ushtrim të aktivitetit.

6. Pas lëshimit të “lejes unike si i vetëpunësuar”, mbajtësi i saj është i detyruar të njoftojë autoritetet kompetente për çdo ndryshim të kushteve mbi të cilat është lëshuar leja dhe të kërkojë miratimin e saj në rast se ndryshimi lidhet me:

a) emrin dhe adresën e tij të punës e të banimit;

b) aktivitetet e autorizuara si person i vetëpunësuar.

Neni 68

Leje unike qëndrimi për punonjës lëvizës digjital Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin e pajis të huajin me “leje unike qëndrimi për punonjës lëvizës” me afat deri në 1 vit, për herë të parë, në rastet kur shtetasi i huaj është me qëndrim të ligjshëm në Republikën e Shqipërisë dhe:

a) provon me kontratë të vlefshme punësimi me punëdhënësin jashtë shtetit apo kontratë shërbimi me kontraktuesin ose porositësin jashtë shtetit se do të punojë pa një seli konkrete për punë specifike, të cilat lejojnë punën me mjete të teknologjisë së informacionit;

b) provon se ka të ardhura të mjaftueshme për të mbajtur veten dhe personat në ngarkim gjatë qëndrimit në Republikën e Shqipërisë;

c) zotëron dëshmi të akomodimit dhe adresës në Republikën e Shqipërisë;

ç) ka një policë të sigurimit shëndetësor të vlefshme për të paktën 1 vit;

d) zotëron një certifikatë/dëshmi penaliteti nga vendi i tij i origjinës, ku detajohet nëse ka apo jo një rekord penal.

Neni 69

Leja unike për investitorë

1. I huaji pajiset me leje unike si investitor me një afat kohor dyvjeçar kur:

a) bën një investim;

b) raporti i të punësuarve në aktivitetin ekonomik të jetë për çdo të huaj pesë shtetas shqiptarë dhe ky raport të ruhet edhe në bordin drejtues dhe organet e tjera drejtuese ose kontrolluese;

c) paga e tyre të jetë të paktën sa mesatarja e pagës së paguar në Republikën e Shqipërisë për këto poste të vitit pararendës;

ç) subjekti të zotërojë dokumente të rregullta, me të cilat të provojë se aktiviteti i tij nuk është me humbje, dhe dokumente të rregullta të regjistrimit dhe shlyerjes së detyrimeve në organet tatimore.

2. Vlerësimi i plotësimit të kushteve të pikës 1 të këtij neni bëhet në institucionet kompetente, përfshirë ato të vendndodhjes së investimit të planifikuar. Ngritja, përbërja dhe funksionimi i komisionit vlerësues bëhen me urdhër të ministrit përgjegjës.

3. Leja unike si investitor jepet pas vlerësimit të kushteve të përmendura në pikën 1 nga komisioni i vlerësimit dhe është e ripërtëritshme me afat kohor trevjeçar nëse nuk kanë ndryshuar kushtet për të cilat është dhënë leja unike e mëparshme.

4. I huaji pajiset me leje të përhershme qëndrimi pas përfundimit të afatit të vlefshmërisë së lejes së dytë me afat trevjeçar nëse nuk kanë ndryshuar kushtet për të cilat është lëshuar leja e fundit e qëndrimit.

5. Në rastet kur investitori i huaj nuk i plotëson kriteret e përcaktuara në nenin për lejet e përhershme të qëndrimit dhe nëse nuk kanë ndryshuar kushtet e punës për të cilat është lëshuar leja e fundit e punës, i huaji pajiset me leje unike me afat dyvjeçar, e ripërtëritshme me afat trevjeçar.

6. Vlera e investimit përcaktohet me udhëzim të përbashkët të ministrit përgjegjës për çështjet e rendit dhe sigurisë publike dhe ministrit përgjegjës për financat dhe ekonominë.

Neni 70

Leje unike për shërbime kontraktuese

1. I huaji pajiset me leje unike për shërbime kontraktuese kur ai kryen një veprimtari apo ofron një shërbim bazuar në një kontratë të nënshkruar me përfituesin e shërbimeve në Republikën e Shqipërisë.

2. I huaji, që nuk është i regjistruar për kryerjen e një aktiviteti dhe që ka qëndrim të vazhdueshëm jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë, mund të marrë leje unike për ofrimin e shërbimeve kontraktuese vetëm në raste të justifikuara kur ofruesi i shërbimeve zotëron njohuri të veçanta, të cilat nuk mund të gjenden në ofertën e fuqisë punëtore vendase.

3. I huaji pajiset me leje unike për shërbime kontraktuese nëse:

a) është i angazhuar në ofrimin e një shërbimi në një bazë të përkohshme në Republikën e Shqipërisë. Gjatë periudhës së shkëputjes duhet të ekzistojë një marrëdhënie pune ndërmjet punonjësit dhe personit juridik jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë, i cili ka një kontratë shërbimi me subjektin e regjistruar në Republikën e Shqipërisë;

b) ka të paktën dy vjet eksperiencë në fushën e veçantë, objekt i kontratës së shërbimit;

c) ka kualifikimet përkatëse profesionale që lidhen me ofrimin e shërbimit sipas legjislacionit në fuqi.

ç) nuk merr shpërblim për ofrimin e shërbimeve të tjera, përveç shpërblimit të dhënë nga klienti, me të cilin punëdhënësi i tij/saj ka një kontratë për ofrimin e shërbimit.

4. “Profesionistët e pavarur”, të cilëve iu lejohet hyrja për ofrimin e shërbimeve, do t’u nënshtrohen këtyre kushteve:

a) të jenë të angazhuar në ofrimin e një shërbimi në një bazë të përkohshme në Republikën e Shqipërisë, kur ata janë të regjistruar si të vetëpunësuar jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë. Gjithashtu, të kenë një kontratë shërbimi për një periudhë që nuk i kalon dymbëdhjetë muaj;

b) të zotërojnë së paku tre vjet përvojë profesionale në fushën e aktivitetit që është objekt i kontratës;

c) të kenë kualifikimet profesionale kur kjo është e nevojshme për të ushtruar një veprimtari në bazë të ligjit, rregulloreve ose kërkesave të palës që e merr këtë shërbim.

5. Hyrja e përkohshme dhe qëndrimi i profesionistëve të pavarur në shërbim të palës së interesuar do të jetë për një periudhë të përgjithshme jo më shumë se dymbëdhjetë muaj ose për kohëzgjatjen e kontratës, cilado qoftë ajo, por gjithmonë kur qëndrimi nuk e kalon periudhën dymbëdhjetëmujore.

6. Procedura e lëshimit të lejes unike kryhet nga autoriteti qendror përgjegjës për kufirin dhe migracionin pas miratimit të Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive.

7. Leja unike mund të lëshohet disa herë brenda një viti kalendarik, por me një kohëzgjatje totale jo më shumë se 90 ditë. I huaji, që ofron shërbime në fushat e shkencës, kulturës, sporteve, shëndetësisë dhe arsimit, mund të pajiset me leje unike deri në 1 vit nëse nuk ekzistojnë kushtet për lidhje të marrëdhënieve të punësimit.

8. Nëse lidhet një kontratë për punë të kryer nga i huaji për një periudhë më të gjatë se një vit, leja unike mund të ripërtërihet në bazë njëvjeçare deri në përfundimin e kontratës.

9. Hyrja dhe punësimi për shërbime kontraktuese mund të lidhet vetëm me ushtrimin e kualifikuar të punëmarrësit, që i referohet zbatimit të veprave apo ofrimit të shërbimeve të veçanta për të cilat duhet përvojë specifike.

Neni 71

Pavlefshmëria e lejes unike Leja unike bëhet e pavlefshme, kur:

a) nuk mund të ripërtërihet periudha e vlefshmërisë së saj, për çfarëdolloj arsyeje;

b) vlefshmëria kohore e pasaportës apo e dokumentit të identifikimit të të huajit nuk mund të shtyhet;

c) i huaji qëndron jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë për më shumë se 6 muaj pa ndërprerje, duke përjashtuar rastet e forcës madhore për këtë mungesë;

ç) i huaji nuk fillon veprimtarinë brenda 3 muajve nga data e lëshimit të lejes unike, duke përjashtuar rastet e forcës madhore për këtë mungesë;

d) i huaji dorëzon para afatit lejen unike të qëndrimit.

Neni 72

Refuzimi dhe anulimi i lejes unike

1. Autoriteti shtetëror përgjegjës për kufirin dhe migracionin ka të drejtë të anulojë lejen unike përpara afatit kohor të vlefshmërisë së saj kur:

a) është marrë me mashtrim ose duke paraqitur informacion të rremë;

b) pas lëshimit të lejes unike, provohet se dokumentacioni që shoqëron kërkesën nuk është i saktë;

c) i huaji vepron ose propagandon kundër sovranitetit të Republikës së Shqipërisë, sigurisë kombëtare, rendit kushtetues dhe rendit publik;

ç) është anuluar leja unike;

d) i huaji nuk është i pranishëm në Republikën e Shqipërisë për një periudhë të pandërprerë me shumë se 180 ditë brenda 1 viti qëndrimi, përveç rasteve kur dërgohet nga punëdhënësi në një vend tjetër ose nuk është i pranishëm për shkak arsimimi dhe formimi profesional, sëmundjeje, përkujdesjeje për fëmijët apo për shkak të shërbimit ushtarak të detyrueshëm;

dh) i huaji kryen punë tjetër nga ajo për të cilën është lëshuar leja unike, me përjashtim të të huajve, të cilët kanë një leje të përhershme qëndrimi;

e) i huaji ndërpret kontratën e punës për arsye të ndryshme dhe largohet nga vendi i punës për të cilin ka marrë lejen.

Në këtë rast, punëdhënësi informon brenda 2 javëve autoritetet përgjegjëse ku i huaji është pajisur me lejen unike.

2. Papunësia nuk përbën arsye të mjaftueshme për anulimin e lejes unike, përveçse kur periudha e papunësisë vazhdon më shumë se:

a) tre muaj brenda periudhës 12-mujore në rastin e mbajtësit të lejes unike për punëmarrësin, i cili ka ushtruar ligjërisht veprimtari si punëmarrës ose i vetëpunësuar në Republikën e Shqipërisë për më pak se tre vjet;

b) gjashtë muaj brenda periudhës 12-mujore në rastin e mbajtësit të lejes unike për punëmarrësin, i cili ka ushtruar ligjërisht veprimtari si punëmarrës ose i vetëpunësuar në Republikën e Shqipërisë për tre vjet dhe më shumë.

3. Vështirësitë financiare nuk përbëjnë arsye të mjaftueshme për anulimin e lejes unike si person i vetëpunësuar, përveç rastit kur mbajtësi nuk është në gjendje të përballojë koston e jetesës.

4. Procedura e lëshimit, e refuzimit të lëshimit, e ripërtëritjes ose e anulimit të lejes së qëndrimit miratohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

Neni 73

Ankimi kundër urdhrit të refuzimit të lëshimit, të ripërtëritjes ose të anulimit të lejes unike

1. Kundër urdhrit të refuzimit të lëshimit, të ripërtëritjes ose të anulimit të lejes unike, i huaji ka të drejtën e ankimit administrativ tek autoriteti epror i drejtpërdrejtë i autoritetit që ka nxjerrë urdhrin, sipas afateve të përcaktuara në Kodin e Procedurave Administrative.

2. Procedura e shqyrtimit të ankimit administrativ duhet të përfundojë brenda 30 ditëve nga data e depozitimit të ankimit administrativ. Kundër vendimit të organit epror bëhet ankim në gjykatën kompetente për çështjet administrative sipas legjislacionit në fuqi.

SEKSIONI VI PUNËSIMI I TË HUAJVE PËRFSHIRJA E AGJENCISË KOMBËTARE TË PUNËSIMIT DHE AFTËSIVE

Neni 74

Miratimi i punësimit të një të huaji

1. Leja unike për të huajin, brenda kuotave të caktuara, lëshohet duke mbajtur parasysh zhvillimet dhe nevojat e tregut të punës në Republikën e Shqipërisë.

2. Aplikimi për leje unike bëhet në drejtoritë e kufirit dhe migracionit në rajonin ku kryhet aktiviteti.

3. Autoritetet e kufirit dhe migracionit lëshojnë lejen unike pasi është marrë miratimi i Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive, përveç rasteve kur parashikohet ndryshe nga ky ligj, marrëveshje ndërqeveritare ose me vendim të Këshillit të Ministrave.

4. Kërkesa për miratimin e punësimit për një të huaj mund të bëhet nga vetë i huaji me qëndrim të ligjshëm në Republikën e Shqipërisë ose nga punëdhënësi.

5. Kategoritë që përjashtohen nga detyrimi për të marrë miratimin e Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive sipas këtij neni janë: i huaji, anëtar familjeje i një shtetasi të huaj me qëndrim të ligjshëm në Republikën e Shqipërisë, studentët, i huaji që sipas neneve të posaçme të këtij ligji përjashtohet nga detyrimi për miratim për punësim, të vetëpunësuarit, investitorët, au pairs, i huaji me statusin e viktimës së mundshme të trafikimit, refugjatët, i huaji me mbrojtje të përkohshme dhe i huaji me statusin e mbrojtjes plotësuese.

6. Kategoritë që marrin miratim nga Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive, për sa kohë që nuk parashikohet ndryshe në marrëveshje ndërshtetërore apo akte të tjera ligjore, janë punëmarrësit, punonjësit stinorë të transferuar brenda ndërmarrjes, punonjësit me kualifikim të lartë, vullnetarët, sportistët dhe shërbimet kontraktuale.

7. Agjencia Kombëtar e Punësimit dhe Aftësive jep miratimin e saj nëse:

a) aplikimi është brenda kuotave vjetore të miratuara, në zbatim të këtij ligji;

b) punonjësit e huaj nuk janë punësuar në kushte më pak të favorshme se punonjësit shqiptarë në të njëjtin pozicion. Nga shqyrtimi i informacionit lidhur me pagat, orët e punës dhe kushtet e tjera të punësimit, ato janë në përputhje me legjislacionin shqiptar të punës;

c) plotësohen kërkesat e neneve të posaçme që lidhen me punësimin;

ç) asnjë punonjës nga kategoritë e përcaktuara në pikën 9 të këtij neni nuk është i disponueshëm për atë vend pune.

8. Miratimi për punësim për të huajin e transferuar brenda ndërmarrjes, për punonjës me kualifikim të lartë, punonjës për shërbime kontraktuale, vullnetarë dhe sportistë jepet vetëm për plotësimin e kritereve të vendosura në shkronjat “b” dhe “c” të pikës 7 të këtij neni.

9. Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive, përpara miratimit të kërkesës për punësimin e një të huaji, propozon brenda afatit kohor të publikimit të vendit të lirë të punës kandidatë të përshtatshëm, sipas profilit të kërkuar, të gatshëm të punojnë në vendin vakant të punës si më poshtë:

a) punëkërkues të papunë shqiptarë;

b) të huaj, anëtarë të familjes së shtetasve shqiptarë;

c) shtetas të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian dhe të zonës Shengen dhe anëtarët e familjes së tyre, që nuk janë shtetas të këtyre vendeve dhe janë me qëndrim të ligjshëm në Republikën e Shqipërisë;

ç) shtetas të vendeve të Ballkanit Perëndimor, Bosnjë-Hercegovinës, Malit të Zi, Kosovës, Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut;

d) anëtarë të familjes së të huajit me qëndrim të ligjshëm në Republikën e Shqipërisë;

dh) shtetas të vendeve me të cilat Republika e Shqipërisë ka nënshkruar marrëveshje punësimi dy apo shumëpalëshe;

e) të huaj që gëzojnë përparësi për përfshirje në tregun shqiptar të punës, sipas dispozitave të këtij ligji.

10. Kërkesa për plotësimin e një vendi të lirë pune bëhet publike nga Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive për një periudhë kohore prej 7 (shtatë) ditësh kalendarike që nga dita e regjistrimit të kërkesës për miratimin e punësimit për një shtetas të huaj pranë këtij autoriteti.

11. Për të marrë miratimin, punëdhënësi duhet të dërgojë në Agjencinë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive informacion për pagën, orët e punës, kriteret dhe kushtet e tjera të punësimit. Punëdhënësit që dëshirojnë të punësojnë ose kanë punësuar një të huaj duhet ta dërgojnë këtë informacion brenda një periudhe 2-javore nga kërkesa e Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive.

12. Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive jep miratimin për punësim brenda 2 javëve (10 ditë pune) nga marrja e kërkesës për miratim për punësim kur janë plotësuar të gjitha kriteret e tjera ligjore ose nga momenti i plotësimit të tyre.

13. Punëdhënësi, para se të paraqesë një kërkesë për miratim për punësim për një të huaj, mund të kontrollojë kushtet e tregut të punës për dhënien e këtij miratimi. Ai mund ta dërgojë informacionin e përmendur në pikat 10 dhe 11 të këtij neni në Agjencinë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive. Punëdhënësi mund ta përdorë këtë mundësi në rast se ai do të qartësojë më parë nëse i lejohet punësimi i një të huaji dhe të përshpejtojë procesin e miratimit për punësim.

14. Miratimi për punësim mund të jetë i kufizuar në kohë, llojin e punësimit, punësim, rajon specifik dhe shpërndarje të orëve të punës. Këto kufizime duhet të vendosen në lejen unike ose të qëndrimit.

15. Bashkëpunimi ndërinstitucional për zbatimin e këtij neni përcaktohet me udhëzim të përbashkët të ministrit përgjegjës për rendin e sigurinë publike dhe ministrit përgjegjës për ekonominë.

Neni 75

Refuzimi i miratimit të Agjencisë Kombëtare për Punësim dhe Aftësi për punësimin e një të huaji Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive refuzon të japë miratimin për punësimin e një të huaji kur:

a) punëdhënësi 6 muaj para se të paraqesë kërkesë për leje unike për një të huaj ka larguar punëmarrësin për një periudhë të pacaktuar kohore;

b) marrëdhëniet dhe kushtet e shprehura në kontratë nuk përmbushin kërkesat e legjislacionit shqiptar dhe të konventave ndërkombëtare për kushtet e punës e të punësimit;

c) informacionet në dokumentet e kërkuara nuk janë të plota ose pasqyrojnë të dhëna apo fakte të rreme;

ç) punëmarrësi i huaj nuk e paraqet kërkesën brenda afatit të përcaktuar në këtë ligj dhe nuk paraqet arsye të besueshme që të justifikojë moskryerjen e këtij veprimi;

d) punëdhënësi ka refuzuar të punësojë një punëkërkues të papunë, ofruar nga zyra përkatëse e punësimit, i cili plotësonte kushtet e përcaktuara nga autoritetet shtetërore përgjegjëse sipas dispozitave të këtij ligji;

dh) punëdhënësi paraqet kërkesën për miratim për punësim për një të huaj brenda periudhës kohore prej 12 muajsh nga data e ndëshkimit për shkelje, të parashikuara në dispozitat e këtij ligji, si dhe për shkelje të legjislacionit të punës në fuqi;

e) pagat e marra nga punëtorët kanë qenë nën nivelin e përcaktuar nga marrëveshjet kolektive;

ë) punëdhënësi ose punëmarrësi i huaj nuk ka shlyer detyrimet për taksat dhe kontributet e sigurimeve shoqërore;

f) punësimi është kryer në vijim të një vendosjeje apo rekrutimi të parregullt;

g) punëdhënësi ose entiteti pritës është prekur nga procedura e falimentimit;

gj) punëdhënësi ose entiteti pritës nuk zhvillon asnjë aktivitet ekonomik;

h) biznesi dhe entiteti pritës janë ngritur për qëllimin kryesor lehtësimin e hyrjes dhe qëndrimit të të huajve për qëllime punësimi. E njëjta gjë zbatohet nëse marrëdhënia e punës është vendosur kryesisht për këtë qëllim;

i) ka arsye të besueshme se i huaji përbën rrezik për rendin, sigurinë dhe shëndetin publik në Republikën e Shqipërisë, me përjashtim të rasteve kur gjendja shëndetësore e të huajit nuk ka ndikim në punën për të cilën ai rekrutohet.

Neni 76

Revokimi i miratimit për punësim nga Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive Miratimi për punësimin e një të huaji mund të revokohet në rast se i huaji është punësuar në kushte më pak të favorshme se shtetasit shqiptarë, si dhe në rastin kur nuk plotësohen më kërkesat e përcaktuara në nenet 74 dhe 75 të këtij ligji.

Neni 77

Përparësia në lëshimin e lejes unike Leja unike e qëndrimit lëshohet pa marrë parasysh gjendjen dhe zhvillimet e tregut të punës dhe pa kufizime të tjera, sipas dispozitave të këtij ligji, nëse i huaji:

a) është bashkëshort/e i/e një shtetasi/e shqiptar/e dhe zotëron një leje qëndrimi;

b) është punësuar në kuadër të zbatimit të marrëveshjeve ndërkombëtare ose ndërqeveritare, përveçse kur marrëveshjet parashikojnë ndryshe;

c) ka përfunduar një shkollë të mesme profesionale ose ka përfunduar një program studimi pranë një institucioni të arsimit të lartë, të njohur në Republikën e Shqipërisë;

ç) ka ardhur në Republikën e Shqipërisë për formim profesional;

d) ka statusin e të transferuarit brenda ndërmarrjes;

dh) cilësohet si punonjës “me kualifikim të lartë”;

e) është punonjës lëvizës digjital.

Neni 78

Tregu i punës dhe kuotat vjetore të punësimit të të huajve

1. Qeveria e Republikës së Shqipërisë brenda datës 1 tetor të çdo viti cakton kuota vjetore për punësimin e të huajve për vitin pasardhës.

2. Kuotat vjetore për punësimin e të huajve miratohen me vendim të Këshillit të Ministrave, me propozimin e ministrit përgjegjës për çështjet e migracionit të punës dhe të ministrit përgjegjës të sektorit përkatës.

3. Në rastin kur në një sektor të caktuar nevojat për punëtorë të huaj tejkalojnë numrin e përcaktuar në kuotën vjetore, ministri përgjegjës për çështjet e migracionit të punës i propozon Këshillit të Ministrave miratimin e kuotave të reja për atë sektor.

4. Kuotat vjetore për punësimin e të huajve përcaktohen duke marrë parasysh analizën e nevojave për aftësi në tregun shqiptar të punës, projeksionet për zhvillimin ekonomik në sektorë të caktuar dhe fuqinë punëtore të nevojshme për ata sektorë.

5. Kuota vjetore për punësimin e të huajve përcakton aktivitetet dhe profesionet në të cilën puna është e lejuar, si dhe numrin e miratimeve për punësim sipas aktiviteteve dhe profesioneve.

6. Kuota vjetore për punësimin e të huajve mund të përcaktojë edhe kuotën për punësim sezonal, sipas rastit.

7. Procedurat e bashkëpunimit institucional dhe ndërinstitucional për përcaktimin e kuotave vjetore për punësim miratohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për çështjet e migracionit të punës.

Neni 79

Përjashtimi nga kuotat vjetore të punësimit

1. Leja unike mund të lëshohet jashtë kuotave vjetore për të huajt në rastet kur janë:

a) punëtorë imigrantë ditorë mbi bazën e marrëveshjeve dypalëshe;

b) personel që mbajnë poste kryesore në kompani, degët dhe zyrat përfaqësuese të tyre;

c) të transferuar brenda ndërmarrjeve apo kompanive, si pjesë e transferimeve të brendshme brenda stafit të tyre, në kuadër të marrëveshjeve apo bashkëpunimeve të bazuara në programe bashkëpunimi;

ç) të vetëpunësuar në një kompani që ata vetë drejtojnë ose që zotërojnë më shumë se 51 për qind të aksioneve;

d) ofrues të shërbimeve kontraktuese në Republikën e Shqipërisë për llogari të një punëdhënësi të huaj;

dh) mësues dhe pedagogë në institucionet arsimore, që ushtrojnë mësimdhënie në lëndët e mësimit të gjuhës për pakicat kombëtare;

e) sportistë që punojnë në Republikën e Shqipërisë;

ë) artistë të huaj që punojnë në Republikën e Shqipërisë;

f) punonjës në bazë kontratash dhe që shpërblehen për punën e tyre në një organizatë të huaj, të regjistruar si një organizatë jofitimprurëse në Republikën e Shqipërisë;

g) anëtarë të bordit drejtues të një fondacioni fetar apo humanitar, të njohur dhe të regjistruar në Republikën e Shqipërisë, që punojnë në bazë kontratash dhe që shpërblehen për punën e tyre;

gj) punonjës në kuadrin e aktiviteteve të shkëmbimeve rinore në Republikën e Shqipërisë në bashkëpunim me shtete të tjera;

h) punonjës kërkimorë shkencorë në institucione kërkimore-shkencore, arsimore apo në subjekte juridike, me objekt pune kërkimin shkencor dhe mësimdhënien në specialitete të munguara në Republikën e Shqipërisë;

i) personel akademik në institucionet e arsimit të lartë, personel akademik i ftuar nga institucione të arsimit të lartë apo mësues në institucionet arsimore parauniversitare shqiptare për gjuhët e huaja;

j) të huaj që punojnë në bazë të një marrëveshjeje ndërkombëtare.

2. Kategoritë e përcaktuara në shkronjat “b” dhe “c”, të këtij neni, marrin miratim nga AKPA-ja vetëm për kushtet e punës.

Neni 80

Përjashtimi nga detyrimi për miratimin për punësim nga Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive Nuk kanë nevojë për miratim për punësim nga Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive të huajt:

a) shtetas të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, anëtarët e familjes së shtetasve të SHBA-ve, shtetas të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian dhe të zonës Shengen dhe anëtarët e familjeve të tyre, që nuk janë shtetas të këtyre vendeve dhe që janë me qëndrim të ligjshëm në Republikën e Shqipërisë, shtetasit e njërit prej vendeve të Ballkanit Perëndimor, Bosnjë-Hercegovinës, Malit të Zi, Kosovës, Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut, që janë me qëndrim të ligjshëm në territorin e Republikës së Shqipërisë, të cilët gëzojnë të drejtën e punësimit sikurse edhe shtetasit shqiptarë, përjashtuar rastet kur punësimi lidhet posaçërisht me pasjen e shtetësisë shqiptare sipas legjislacionit shqiptar. Deklarimi për punësimin e tyre bëhet në zyrën përkatëse të punësimit nga punëdhënësi ose vetë i huaji i vetëpunësuar apo investitor pranë zyrës së punësimit në vendin ku kryhet aktiviteti;

b) për qëndrim deri në 1 muaj brenda 1 viti si:

i. persona që negociojnë për një marrëveshje apo përkujdesen për një pavijon në një panair;

ii. vizitorë biznesi;

iii. pjesëtarë të ekuipazheve të avionëve;

iv. personeli i institucioneve të arsimit të lartë, studiues apo specialistë të huaj në fushën e kërkimit shkencor, që hyjnë në territorin e Republikës së Shqipërisë në kuadër të marrëveshjeve dypalëshe qeveritare apo të vetë institucioneve arsimore;

v. trajnues që vijnë në kuadër të bashkëpunimit midis institucioneve qeveritare apo të vetë institucioneve arsimore;

vi. personel i organizatave humanitare, që veprojnë sipas programeve ndërkombëtare të bashkëpunimit.

c) për qëndrim deri në 2 muaj brenda 1 viti të pjesëtarëve të ekuipazheve të anijeve;

ç) që punësohen në sektorë të ndryshëm, me qëllim rregullimin e pasojave dhe rimëkëmbjen nga fatkeqësi natyrore. Deklarimi për punësimin e tyre bëhet në zyrën përkatëse të punësimit nga punëdhënësi ose vetë i huaji pranë zyrës së punësimit në vendin ku kryhet aktiviteti.

Neni 81

Pajisja me leje unike për kategori të veçanta

1. Pajisen me leje unike për raste të veçanta për një periudhë qëndrimi deri në 60 ditë brenda 1 viti të huajt:

a) ofrues shërbimesh auditimi dhe konsulence;

b) personeli i institucioneve të arsimit të lartë që marrin pjesë në seminare të përbashkëta;

c) artistë dhe staf teknik që marrin pjesë në aktivitete kulturore, si: opera, balet, teatër, koncerte, autorë apo aktorë të filmave ose shfaqjeve televizive;

ç) të huaj që punojnë në cirk apo aktivitete të tjera argëtuese për publikun;

d) të huaj që punojnë në panaire apo ekspozita;

dh) persona që instalojnë makineritë apo konstruksionet, që dorëzohen nga një shoqëri e huaj dhe bëjnë shërbimin e riparimin e makinerive, si dhe trajnimin e punonjësve shqiptarë ose të huaj, për shfrytëzimin e tyre.

2. Pajisen me leje unike për kategori të veçanta, për një periudhë qëndrimi deri në 90 ditë brenda 1 viti, të huajt që hyjnë në Republikën e Shqipërisë, si:

a) personeli i transportit ndërkufitar të mallrave dhe njerëzve në territorin shqiptar, selitë e të cilëve janë regjistruar jashtë vendit;

b) ofrues shërbimesh biznesi, të cilët nuk angazhohen në shitje të drejtpërdrejta për publikun e gjerë dhe nuk marrin shpërblim nga një burim që gjendet brenda territorit të Republikës së Shqipërisë;

c) punonjës shkencorë, përfaqësues të institucioneve shkencore dhe shkencëtarë, që marrin pjesë në zbatimin e projekteve të rëndësishme për Republikën e Shqipërisë mbi bazën e marrëveshjeve qeveritare apo programeve të bashkëpunimit midis institucioneve;

ç) personeli i institucioneve të arsimit të lartë, mësues, studiues, specialistë të huaj, staf administrativ, që vijnë në territorin e Republikës së Shqipërisë si pjesë e një programi mësimor bashkëpunimi apo që janë pjesë e stafit të institucionit arsimor qendror, nëse ky institucion ka degë në Republikën e Shqipërisë;

d) pjesëtarë të ekuipazheve të anijeve apo të avionëve;

dh) personel që kryejnë shërbime humanitare pa shpërblim në organizata jofitimprurëse apo institucione, në bazë të rregulloreve të veçanta apo të programeve ndërkombëtare të bashkëpunimit;

e) trajnues që vijnë në Republikën e Shqipërisë nga kompani të huaja ose degë të tyre në vende të tjera për aktivitet trajnimi për formim profesional, në bazë programesh bashkëpunimi midis institucioneve;

ë) ekspertë në fushën e mbrojtjes së trashëgimisë kulturore, bibliotekave apo arkivave;

f) nxënës ose studentë që vijnë në kuadër të marrëdhënieve të bashkëpunimit, trajnimit apo të shkëmbimit të eksperiencës.

3. Pajisen me leje unike për kategori të veçanta, për një qëndrim më shumë se 90 ditë sipas kohëzgjatjes së kontratës së punës, të huajt:

a) e misioneve e të asistencës teknike pranë institucioneve qendrore, institucioneve të pavarura ose institucioneve me varësi të drejtpërdrejtë nga këto institucione;

b) konsulentët ose këshilltarët pranë institucioneve qendrore shtetërore, institucioneve të pavarura apo institucioneve me varësi të drejtpërdrejtë nga këto institucione, në kuadër të marrëveshjeve qeveritare apo projekteve të organizatave ndërkombëtare;

c) përfaqësuesit dhe stafi i organizatave jofitimprurëse, të njohura dhe të regjistruara në organet përgjegjëse të Republikës së Shqipërisë, të cilët nuk shpërblehen për punën e tyre;

ç) zyrtarët civilë dhe ushtarakë që vijnë të punojnë në Republikën e Shqipërisë në kuadrin e një marrëveshjeje me qeverinë e vendit nga vijnë;

d) përfaqësuesit e masmedies, reporterët apo korrespondentët e huaj, të akredituar në Republikën e Shqipërisë, që punojnë për një punëdhënës të huaj;

dh) personeli i institucioneve të arsimit të lartë, studiuesit apo specialistët e huaj, që vijnë në territorin e Republikës së Shqipërisë në kuadër të marrëveshjeve dypalëshe/shumëpalëshe, qeveritare/ndërinstitucionale apo vetë institucioneve arsimore.

e) përfaqësuesit dhe stafi i bashkësive fetare, të njohura dhe të regjistruara në organet përgjegjëse të Republikës së Shqipërisë, të cilët kryejnë aktivitete të lidhura ekskluzivisht me shërbimin fetar apo bamirës dhe nuk shpërblehen për punën e tyre;

ë) kategoritë e përcaktuara në pikën 1, shkronja “dh”, dhe pikën 2, shkronjat “a”, “d”, “f”.

4. Kriteret, dokumentacioni dhe procedurat për pajisjen me leje unike për kategori të veçanta caktohen me vendim të Këshillit të Ministrave.

5. Formati dhe përmbajtja e lejes unike për kategori të veçanta miratohet me urdhër të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

Neni 82

Detyrimi për t’iu përmbajtur motivit të punësimit

1. I huaji në Republikën e Shqipërisë ka detyrimin t’i përmbahet motivit të lëshimit të lejes unike sipas motivit të punës.

2. I huaji i pajisur me leje unike është i detyruar të njoftojë autoritetet përgjegjëse për çdo ndryshim të kushteve mbi të cilat është lëshuar leja unike dhe të kërkojë miratimin e saj në rast se ndryshimi lidhet me:

a) emrin dhe adresën e punëdhënësit;

b) kontratën e vlefshme të punës që mbulon kohën për të cilën është lëshuar leja unike;

c) aktivitetet e autorizuara si person i punësuar.

SEKSIONI VII LEJE QËNDRIMI PËR MOTIVE TË TJERA

Neni 83

Leja e qëndrimit për ekuipazhin e mjeteve të lundrimit Ekuipazhi i mjeteve të lundrimit, i punësuar në një mjet lundrimi detar të regjistruar në Republikën e Shqipërisë, i cili kryen aktivitetin si i punësuar më shumë se 90 ditë për 180 ditë, si dhe ekuipazhi që kryen aktivitetin si i punësuar në një mjet lundrimi detar të huaj, por që për specifika të natyrës së aktivitetit qëndron më shumë se 90 ditë për 180 ditë në portet shqiptare, pajiset me leje unike.

Neni 84

Leje qëndrimi e përkohshme për përdorim të pasurisë së paluajtshme në pronësi

1. Një leje qëndrimi e përkohshme për përdorimin dhe disponimin e pasurisë së paluajtshme në Republikën e Shqipërisë mund t’i lëshohet një shtetasi të huaj sipas këtij ligji dhe që dëshmon pronësinë e një pasurie të tillë të paluajtshme, në përputhje me legjislacionin në fuqi, për të cilën është pronar gjatë kohës së lejes së qëndrimit.

2. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin e pajis të huajin me “leje qëndrimi për përdorim të pasurisë së paluajtshme në pronësi” me afat deri në 1 vit për herë të parë dhe e ripërtërtishme çdo vit nëse i huaji vazhdon të përmbushë kriteret e përcaktuara në ligj.

3. Leja e përmendur në pikën 1 mund t’i lëshohet një shtetasi të huaj, i cili është bashkëpronar i 1/2 së pasurisë së paluajtshme.

4. Procedurat dhe kriteret përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 85

Leje qëndrimi për pensionistë

1. Shtetasit e huaj, që janë në pension në vendin e tyre, mund të aplikojnë për një leje qëndrimi për pensionistë pranë autoritetit përgjegjës për kufirin dhe migracionin në Republikën e Shqipërisë.

2. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin e pajis të huajin me “leje qëndrimi për pensionistë” me afat deri në 1 vit për herë të parë në rastet kur shtetasi i huaj është me qëndrim të ligjshëm në Republikën e Shqipërisë dhe:

a) provon se ka të drejtë për të ardhura vjetore nga pensioni deri në vlerën 1 200 000 lekë nëpërmjet dokumenteve të lëshuara nga vendi i origjinës dhe të legalizuara nga një noter publik;

b) provon se ka të ardhura të mjaftueshme për të mbajtur veten dhe personat në ngarkim gjatë qëndrimit në Republikën e Shqipërisë;

c) vërteton nëpërmjet dokumenteve të lëshuara nga një bankë në Republikën e Shqipërisë që ka një llogari të vlefshme bankare, në të cilën do të bëhen transferime të rregullta të pensionit të tij/saj;

ç) zotëron dëshmi të akomodimit dhe adresës në Republikën e Shqipërisë;

d) ka një policë të sigurimit shëndetësor të vlefshme për të paktën 1 vit;

dh) zotëron një certifikatë/dëshmi penaliteti nga vendi i tij i origjinës, ku detajohet nëse ka apo jo një rekord penal.

3. Leja e qëndrimit për shtetasin e huaj në pension mund të ripërtërihet çdo vit në rast se i huaji vazhdon t’i përmbushë kriteret e pikës 2 të këtij neni.

4. Mbajtësi i një lejeje qëndrimi të dhënë në bazë të pensionit jashtë vendit mund të kërkojë bashkim familjar në Republikën e Shqipërisë për bashkëshortin/bashkëshorten ose partnerin/partneren e tij/saj jo në pension.

5. Leja e qëndrimit për pensionistë nuk i jep të drejtën të huajit të kryejë asnjë lloj aktiviteti ekonomik ose profesional në Republikën e Shqipërisë.

Neni 86

Monitorimi i lejeve të qëndrimit

1. Mbikëqyrja, kontrolli dhe monitorimi periodik i procedurave të lëshimit të lejeve të qëndrimit bëhen nga struktura përgjegjëse për të huajt në ministrinë përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike.

2. Procedurat e monitorimit përcaktohen me urdhër të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

SEKSIONI VIII LEJA E PËRHERSHME E QËNDRIMIT

Neni 87

Lëshimi i lejes së përhershme të qëndrimit

1. I huaji bën kërkesë për pajisje me leje të përhershme qëndrimi të tipit “C” pranë autoritetit përgjegjës rajonal për kufirin dhe migracionin ku ka vendqëndrimin 60 ditë para mbarimit të afatit të lejes së qëndrimit. Shqyrtimi i kërkesës dhe dokumentacionit të paraqitur, si dhe pajisja e të huajit me leje qëndrimi të përhershme bëhet brenda 60 ditëve në rast se rezulton të jenë përmbushur kushtet e mëposhtme:

a) ka qëndruar në mënyrë të ligjshme dhe të vazhdueshme si banor në Republikën e Shqipërisë për të paktën 5 vjet nga paraqitja e parë e kërkesës për leje qëndrimi, përjashtuar rastet kur përcaktohet ndryshe në këtë ligj, me marrëveshje ndërkombëtare të njohura nga Republika e Shqipërisë apo vendim të Këshillit të Ministrave. Periudha e mungesës në territor deri në 6 muaj, kur në total nuk i kalojnë 10 muaj brenda 5 vjetëve të qëndrimit me leje qëndrimi, nuk konsiderohet pengesë për lëshimin e lejes së qëndrimit të përhershme. Për arsye specifike të argumentuara ose të jashtëzakonshme, si dhe kur i huaji dërgohet jashtë territorit për motive punësimi, në kuadër të shërbimeve ndërkufitare, pranohet një periudhë më e gjatë e mungesës se ajo e përmendur në këtë paragraf, me kusht që autoriteti përgjegjës rajonal për kufirin dhe migracionin të jetë njoftuar më parë për ekzistencën e këtyre kushteve nga mbajtësi i lejes së qëndrimit, punëdhënësi i tij apo i huaji kërkues;

b) provon se zotëron të ardhura dhe burime financiare të ligjshme, të cilat janë të mjaftueshme dhe garantojnë qëndrueshmëri dhe vazhdimësi për jetesën e tij/saj, si dhe anëtarëve të familjes së tij/saj, pa pasur nevojë t’i drejtohen sistemit të asistencës sociale;

c) provon se ka të mbuluar sigurimin shëndetësor sipas sistemit të sigurimit shëndetësor për shtetasit shqiptarë në Republikën e Shqipërisë;

ç) ka të garantuar strehim të përshtatshëm për vete dhe anëtarët e familjes së tij në Republikën e Shqipërisë;

d) provon se ka paguar rregullisht të gjitha taksat dhe detyrimet në Republikën e Shqipërisë gjatë kohës së qëndrimit;

dh) gëzon statusin ligjor të refugjatit në Republikën e Shqipërisë, të fituar në përputhje me legjislacionin në fuqi për azilin.

2. Afatet e qëndrimit, për efekt të marrjes së lejes së qëndrimit afatgjatë për të huajin që ka qëndruar në Republikën e Shqipërisë për motiv studimi apo formimi profesional, përllogariten sa gjysma e periudhave të qëndrimit.

3. Nëse gjatë shqyrtimit të kërkesës dhe dokumentacionit të paraqitur nga i huaji rezulton se nuk përmbushen kushtet e kërkuara në pikën 1 të këtij neni, atëherë autoriteti përgjegjës rajonal për kufirin dhe migracionin ku është depozituar kërkesa njofton të huajin për mangësitë e konstatuara dhe i kërkon atij plotësimin e mangësive brenda afatit 1-mujor.

4. Leja e përhershme e qëndrimit për punëtorë me kualifikim të lartë jepet e veçantë nga leja e qëndrimit afatgjatë e zakonshme dhe përmban shënimin “Kartë blu AL-C”.

5. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin kontrollon të paktën një herë në dy vjet kushtet e qëndrimit të të huajit, të pajisur me leje qëndrimi të përhershme.

6. Dokumenti “leje e përhershme qëndrimi” zëvendësohet çdo 10 vjet me një procedurë automatike aprovimi.

7. Kalimi i afatit 10-vjeçar të dokumentit “leje e përhershme qëndrimi” asnjëherë nuk sjell anulimin apo humbjen e statusit të banorit afatgjatë.

Neni 88

Përjashtimi nga e drejta e pajisjes me leje qëndrimi të përhershme Nuk përfitojnë nga rrethanat e përmendura në nenin 87 të këtij ligji, për të përfituar vendbanimin e përhershëm të huajt, që:

a) qëndrojnë në Republikën e Shqipërisë për motiv të vazhdimit të studimeve apo formimit profesional;

b) qëndrojnë në Republikën e Shqipërisë në bazë të mbrojtjes së përkohshme apo kanë paraqitur kërkesë për të qëndruar në këtë bazë dhe janë në pritje të një vendimi lidhur me statusin e tyre;

c) kanë paraqitur kërkesë për të qëndruar në bazë të një forme ndihmëse (shtesë) mbrojtjeje dhe janë në pritje të një vendimi lidhur me statusin e tyre;

ç) janë azilkërkues, ndërkohë që kjo kërkesë e tyre ende nuk ka marrë vendim përfundimtar;

d) qëndrojnë vetëm për motive të përkohshme si punëtorë stinorë ose si ofrues të shërbimeve ndërkufitare apo në rastet kur leja e tyre e qëndrimit është kufizuar zyrtarisht.

Neni 89

Refuzimi i lëshimit të lejes së përhershme të qëndrimit

1. Të huajit i refuzohet lëshimi i lejes së përhershme të qëndrimit, në rast se:

a) nuk plotëson kushtet e përcaktuara në nenin 87 të këtij ligji, si dhe përfshihet në kategoritë e përcaktuara në nenin 88 të këtij ligji;

b) ndaj tij ka filluar dhe nuk ka përfunduar një procedim gjyqësor penal për krime në Republikën e Shqipërisë;

c) qëndrimi i tij në vend përbën kërcënim për rendin dhe sigurinë kombëtare.

2. Në rast se refuzimi i lëshimit të lejes së qëndrimit nuk shoqërohet me një urdhër largimi, i huaji ka të drejtë të kërkojë leje qëndrimi të përkohshme nëse vazhdon të plotësojë kushtet e përcaktuara në këtë ligj për t’u pajisur me leje të tillë qëndrimi.

Neni 90

Humbja e statusit të banorit afatgjatë

1. I huaji humbet statusin e banorit afatgjatë, në rast se:

a) provohet se ka paraqitur të dhëna ose fakte të rreme për marrjen e këtij statusi;

b) është subjekt dëbimi;

c) përbën rrezik serioz për rendin dhe sigurinë publike, por ky rrezik nuk është arsye për dëbim, siç përcaktohet në nenin 105 të këtij ligji;

ç) është larguar nga territori i Republikës së Shqipërisë për një periudhë, pa ndërprerje, më shumë se 12 muaj;

d) ka pushuar ose i është hequr statusi i tij i refugjatit.

2. Të huajit, i cili sëmuret ose bëhet i paaftë pas pajisjes me leje qëndrimi të përhershme, nuk mund t’i anulohet leja e qëndrimit të dhënë apo t’i refuzohet ripërtëritja e lejes së përkohshme të qëndrimit në leje të përhershme, si dhe nuk i hiqet leja e përhershme e qëndrimit për këtë shkak.

Neni 91

Lëshimi i lejes së përhershme të qëndrimit për raste të veçanta

1. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin pajis me leje të përhershme qëndrimi të huajin nëse:

a) provohet se ka prindërit ose gjyshërit me shtetësi shqiptare;

b) fëmija ka lindur në Republikën e Shqipërisë, me prindër që kanë leje të përhershme qëndrimi, pa marrë parasysh kriteret që duhet të plotësohen për t’u pajisur me leje qëndrimi të përhershme.

2. Pajiset me leje të përhershme qëndrimi i huaji, familjarët e tij dhe personeli i tij kyç, por jo më shumë se 5 persona me kontratë pune pa afat, nëse ka kryer një investim në Republikën e Shqipërisë në sektorë strategjikë, në vlerë dhe në punësim sipas parashikimeve të legjislacionit për investimet strategjike.

3. Kriteret, procedurat dhe dokumentacioni për pajisje me leje të përhershme qëndrimi për raste të veçanta miratohen me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 92

Leja e qëndrimit për banorin afatgjatë të një shteti tjetër

1. Banori afatgjatë i një shteti tjetër, në kushtet e reciprocitetit të mundësuar nga një marrëveshje dy apo shumëpalëshe në fuqi në Republikën e Shqipërisë, mund të paraqesë kërkesën për leje qëndrimi në Republikën e Shqipërisë nëse plotëson kushtet e nenit 36 të këtij ligji dhe për arsyet e mëposhtme:

a) ushtrimin e aktiviteteve, në cilësinë e punëmarrësit apo të vetëpunësuarit;

b) vazhdimin e studimeve apo formimin profesional;

c) motive të tjera.

2. Kushtet dhe kriteret e hyrjes dhe qëndrimit në territorin e Republikës së Shqipërisë të banorit afatgjatë të një shteti tjetër, të mundësuar nga marrëveshje dy apo shumëpalëshe në fuqi në Republikën e Shqipërisë, zbatohen në bazë reciprociteti për banorët afatgjatë në Republikën e Shqipërisë, për të qëndruar në një territor tjetër respektiv.

Neni 93

Kushtet e hyrjes dhe qëndrimit për banorin afatgjatë të një shteti tjetër

1. Banori afatgjatë i një shteti tjetër mund të hyjë dhe të qëndrojë deri në 90 ditë në 180 ditë në Republikën e Shqipërisë pa pasur nevojë për vizë dhe të aplikojë për leje qëndrimi brenda 60 ditëve nga dita e hyrjes nëse plotëson kushtet e mëposhtme:

a) disponon një dokument të vlefshëm udhëtimi, si dhe një leje qëndrimi afatgjatë në shtetin me të cilin Republika e Shqipërisë ka marrëveshje për lëvizjen e ndërsjellë të banorëve afatgjatë:

b) disponon dokumentacion që provon se ka siguruar strehimin e rregullt në Republikën e Shqipërisë;

c) provon se disponon burime të qëndrueshme financiare, që janë të mjaftueshme për mbajtjen e tij dhe të pjesëtarëve të familjes së tij;

ç) disponon sigurimin shëndetësor, që mbulon të gjitha rreziqet sipas legjislacionit në fuqi;

d) në rastin e ushtrimit të një aktiviteti ekonomik, disponon një leje unike të vlefshme;

dh) në rast se është i vetëpunësuar, përveç lejes së nevojshme për të ushtruar këtë aktivitet, nëse disponon mjete të mjaftueshme financiare për ta ushtruar këtë aktivitet;

e) në rast studimesh apo formimi profesional, prova të regjistrimit në një institucion arsimor apo të formimit profesional të njohur në Republikën e Shqipërisë.

2. Pas përfitimit të lejes së qëndrimit, i huaji ka të drejtë të kërkojë bashkim familjar me anëtarët e familjes së tij nëse janë të pajisur me leje qëndrimi në vendin ku ai ishte banor afatgjatë.

3. Për t’u pajisur me leje qëndrimi për bashkim familjar, familjarët e të huajit, që ka përfituar leje qëndrimi në kushtet e këtij neni, duhet të paraqesin:

a) një dokument të vlefshëm udhëtimi, si dhe fotokopjen e faqes së parë të tij;

b) fotokopjen e lejes së qëndrimit të të huajit kërkues (ftuesi) në Republikën e Shqipërisë;

c) fotokopje të noterizuar të lejes së qëndrimit të banorëve afatgjatë në vendin ku kishin vendbanimin më parë;

ç) nëse është e nevojshme, prova se kanë qëndruar si anëtarë të familjes së banorit afatgjatë në vendin tjetër para se të vinin në Republikën e Shqipërisë;

d) sigurimin shëndetësor, që mbulon të gjitha rreziqet, sipas legjislacionit në fuqi, si dhe dëshmi të vaksinimit, sipas sëmundjeve që mbulon kalendari i vaksinimit shqiptar;

dh) prova se zotërojnë burime të qëndrueshme financiare, të mjaftueshme për mbajtjen e tyre pa iu drejtuar ndihmës ekonomike ose që banori afatgjatë kërkues ka burime të tilla të mjaftueshme për to.

4. Nëse familja e të huajit, që ka përfituar leje qëndrimi në kushtet e këtij neni, nuk ndodhet në shtetin ku i huaji ishte banor afatgjatë, atëherë për bashkimin familjar zbatohen përcaktimet e nenit 41 të këtij ligji.

5. Në rast të pajisjes me leje qëndrimi afatgjatë të një të huaji, që ka ardhur në Republikën e Shqipërisë si banor afatgjatë, sipas kushteve të këtij neni, atëherë lind detyrimi për njoftimin për këtë vendim të shtetit të parë nga i huaji ka ardhur.

Neni 94

Anulimi i lejes së qëndrimit dhe detyrimi i ripranimit

1. Leja e qëndrimit e lëshuar për të huajin, banorët afatgjatë të një vendi tjetër, sipas nenit 92 të këtij ligji, si dhe për familjarët e tyre mund të anulohet, t’u refuzohet ripërtëritja, si dhe të kërkohet largimi i tyre nga territori në rastet e mëposhtme:

a) kur personi në fjalë paraqet kërcënim për shëndetin dhe sigurinë publike;

b) kur provohet se leja e qëndrimit është marrë me mashtrim dhe duke përdorur dokumente të falsifikuara;

c) kur mbajtësi i lejes së qëndrimit nuk qëndron në territorin e Republikës së Shqipërisë sipas përcaktimeve në këtë ligj.

2. Në rast anulimi apo refuzimi të ripërtëritjes së lejes së qëndrimit, i huaji bëhet subjekt ripranimi në shtetin prej nga ka ardhur në Republikën e Shqipërisë dhe ku kishte statusin e banorit afatgjatë.

Neni 95

Rregulla të përgjithshme për anëtarët e familjes së të huajit

1. I mituri, i cili ka hyrë në Republikën e Shqipërisë për shkak të bashkimit familjar, kur mbush moshën madhore, ka të drejtë të aplikojë në mënyrë të pavarur nga anëtarët e familjes për t’u pajisur me leje qëndrimi.

2. Bashkëjetuesit trajtohen njëlloj për aq sa është e zbatueshme si bashkëshortët lidhur me bashkimin familjar.

3. I huaji, në rast të martesave poligame, ka të drejtë të kërkojë bashkim familjar me njërën nga bashkëshortet, si dhe fëmijët e lindur nga kjo bashkëshorte.

4. Të huajt e pajisur me leje qëndrimi, të cilëve u ka lindur një fëmijë në Republikën e Shqipërisë, njoftojnë autoritetin përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin për aktin e lindjes brenda 30 ditëve dhe ky i fundit u lëshon leje të përkohshme qëndrimi për fëmijën.

Neni 96

Të drejtat e banorëve afatgjatë

1. I huaji i pajisur me leje të përhershme qëndrimi quhet banor afatgjatë dhe duhet të regjistrohet në zyrën përkatëse të gjendjes civile. I huaji, nëse plotëson kriteret, pajiset me letërnjoftim për të huajt, mund të punësohet, të vetëpunësohet ose të merret me veprimtari biznesi të drejtpërdrejtë, pa pasur nevojë të pajiset me leje punësimi.

2. Banorët afatgjatë gëzojnë të drejtat ekonomike, shëndetësore dhe sociale, të njëjta me shtetasit shqiptarë, në përputhje me legjislacionin në fuqi.

3. Formati i letërnjoftimit për banorët e huaj në Republikën e Shqipërisë përcaktohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

SEKSIONI IX INTEGRIMI I TË HUAJVE NË JETËN EKONOMIKE, KULTURORE DHE SHOQËRORE

Neni 97

Asistenca për integrimin e të huajve Autoritetet përgjegjëse për zbatimin e ligjit duhet të sigurojnë kushtet për integrim në jetën ekonomike, kulturore dhe shoqërore të të huajve, që kanë të drejtën e qëndrimit në Republikën e Shqipërisë, sipas përcaktimeve të bëra në legjislacionin në fuqi për integrimin e shtetasve të huaj në Republikën e Shqipërisë.

Neni 98

Institucionet dhe organizatat e përfshira

1. Institucionet publike bashkëpunojnë, sipas kompetencave, me partnerët socialë, organizatat jofitimprurëse dhe organizatat ndërkombëtare për promovimin dhe zbatimin e programeve të integrimit të të huajve në shoqëri.

2. Në të gjitha veprimtaritë e ushtruara, institucionet publike dhe organizatat jofitimprurëse u ofrojnë të huajve mbrojtje kundër çdolloj forme diskriminimi.

3. Ndalohet diskriminimi i drejtpërdrejtë dhe jo i drejtpërdrejtë nga personat juridikë, publikë dhe privatë, gjatë gjithë procesit të imigrimit për punësim.

KREU V KUSHTE TË PËRGJITHSHME PËR LARGIMIN E TË HUAJVE SEKSIONI I LARGIMI I TË HUAJIT

Neni 99

Urdhri i largimit dhe afati i ekzekutimit

1. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin lëshon urdhrin e largimit për të huajin kur:

a) nuk plotëson më kushtet e qëndrimit në Republikën e Shqipërisë, sipas përcaktimeve në këtë ligj;

b) ka vuajtur një dënim të dhënë nga gjykatat shqiptare për një krim të kryer me dashje për të cilin Kodi Penal i Republikës së Shqipërisë parashikon dënim minimal jo më pak se 2 vjet burg;

c) megjithëse plotëson kushtet e qëndrimit, i huaji punon në kundërshtim me kriteret e përcaktuara në legjislacionin në fuqi.

2. Afati i ndalimit të hyrjes së të huajit në territor bazohet në gjykimet, rast pas rasti, dhe mund të jetë nga 3 muaj deri në 5 vjet.

3. Afati për ekzekutimin vullnetar të urdhrit të largimit është jo më pak se 7 ditë dhe jo më shumë se 30 ditë nga data e njoftimit.

4. Ekzekutimi i urdhrit të largimit për kategori të ndryshme të të huajve me qëndrim të parregullt kryhet si më poshtë:

a) për të huajin, i cili ka hyrë dhe qëndron në mënyrë të paligjshme në territorin Republikës së Shqipërisë sipas përcaktimeve në këtë ligj, ose gjendet duke punuar në mënyrë të paligjshme, ose ka vuajtur një dënim të dhënë nga gjykatat shqiptare për një vepër penale për të cilën Kodi Penal i Republikës se Shqipërisë parashikon një dënim minimal 2 vjet burg, për një afat jo më shumë se 10 ditë nga data e njoftimit;

b) për të huajin që i është anuluar apo revokuar viza, ose i është refuzuar rinovimi i lejes së qëndrimit, ose i është anuluar ose revokuar leja e qëndrimit për një afat jo më shumë se 30 ditë nga data e njoftimit.

5. Ekzekutimi vullnetar i urdhrit të largimit mund të shtyhet për një periudhë të përshtatshme (më shumë se 30 ditë), duke marrë në konsideratë rrethanat specifike të çdo rasti të veçantë, referuar kategorive të mëposhtme:

a) fëmijët të cilët frekuentojnë shkollat dhe afati i përfundimit të vitit shkollor është më pak se 3 muaj, deri në përfundimin e vitit shkollor të fëmijës/ve;

b) të huajit që ka një detyrim financiar dhe duhet të likuidojë këtë detyrim deri në 3 muaj nga data e njoftimit;

c) të huajve me probleme shëndetësore deri në aftësimin shëndetësor të tyre për të udhëtuar apo përfundimin e qëndrimit në izolim ose karantinë, sipas një vendimi të autoriteteve shtetërore.

6. Shtetasit e huaj, me qëndrim të parregullt, që u është miratuar kohëzgjatja e afatit të ekzekutimit vullnetar të urdhrit të largimit, çdo 10 ditë duhet të paraqiten pranë autoritetit rajonal përgjegjës për kufirin dhe migracionin ku kanë vendqëndrimin.

7. I huaji të cilit i është miratuar zgjatja e periudhës së zbatimit të urdhrit vullnetar të largimit ka të drejtë:

a) të qëndrojë së bashku me familjarët e tij që janë në territor;

b) të përdorë shërbimet e kujdesit parësor shëndetësor, të përfitojë trajtim për sëmundje specifike, si dhe shërbimet e shëndetit publik;

c) i huaji i mitur të ketë akses të garantuar në sistemin shkollor, bazuar në periudhën e tij të qëndrimit;

ç) për shërbime të veçanta për personat me aftësi të kufizuara.

8. Në kohën e ekzekutimit të urdhrit të largimit të të huajit nga territori merret në konsideratë interesi më i lartë i fëmijës, personave vulnerabël, jeta familjare, si dhe gjendja shëndetësore e të huajit, subjekt i urdhrit të largimit nga territori.

9. Të huajit i njoftohet në formë të shkruar, sipas procedurave të Kodit të Procedurës Administrative, në gjuhën që kupton, ose së paku në gjuhën angleze, urdhri i largimit, duke e njohur me procedurat e ankimit, sipas nenit 100 të këtij ligji. Formati dhe përmbajtja e urdhrit të largimit përcaktohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

Neni 100

Ankimi kundër urdhrit të largimit I huaji, subjekt i një urdhri largimi, ka të drejtën e ankimit administrativ dhe gjyqësor sipas legjislacionit në fuqi.

Neni 101

Ekzekutimi vullnetar i urdhrit të largimit

1. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin nuk ekzekuton urdhrin e largimit në rast se i huaji deklaron se do të largohet vullnetarisht nga territori. Deklarimi i të huajit për t’u larguar vullnetarisht mund të merret në konsideratë nga autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin me qëllim mosvendosjen e ndalimit të hyrjes, heqjes apo pezullimit të tij, në raste të veçanta për arsye humanitare apo për arsye të tjera të argumentuara, përjashtuar rastet kur për interesa të rendit dhe sigurisë publike ky deklarim nuk mund të merret në konsideratë.

2. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin i jep përparësi ekzekutimit të kthimit vullnetar, sidomos për këtë kategori personash:

a) të huajin, i cili ka qëndruar në mënyrë të paligjshme në territorin e Republikës së Shqipërisë, por që nuk ka sjellë pasoja të dëmshme për rendin dhe sigurinë publike dhe që deklaron se do të largohet vullnetarisht nga territori;

b) të miturit e pashoqëruar;

c) personat e sëmurë, invalidë ose me aftësi të kufizuara;

ç) prindërit me fëmijë të vegjël;

d) viktimat e trafikimit të qenieve njerëzore, që duan të kthehen në vendin e tyre të origjinës;

dh) azilkërkuesit, të cilëve u është refuzuar kërkesa për azil ose që kanë tërhequr kërkesën për azil dhe nuk kanë të ardhura të mjaftueshme për kthim;

e) të huajin e pajisur me dokumente të rregullta udhëtimi, por që nuk ka mjetet financiare të nevojshme për qëndrim.

ë) të huajt, të cilët kapen duke punuar në mënyrë të paligjshme në territorin e Republikës së Shqipërisë.

f) përpara se të vendoset për të lëshuar një vendim kthimi për një të mitur të pashoqëruar, do të jepet ndihma e duhur nga organet shtetërore të ngarkuara me ligj, të ndryshme nga ato që ekzekutojnë kthimin, duke i kushtuar rëndësinë e duhur interesit më të lartë të fëmijës.

g) përpara largimit të një të mituri të pashoqëruar nga territori i Republikës së Shqipërisë, autoritetet kërkuese garantohen që ai do të kthehet te një anëtar i familjes së tij, te një kujdestar i emëruar ose në institucione të përshtatshme pritëse në shtetin e kthimit.

3. Urdhri i largimit nuk ekzekutohet deri në përfundimin e procesit të ankimit dhe marrjen e vendimit përfundimtar, përveçse kur është përcaktuar ndryshe në këtë ligj.

4. Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin, në bashkëpunim me organizatat ndërkombëtare, që janë të angazhuara në çështje për të huajt, ndërmerr programe të përbashkëta për sigurimin e mjeteve financiare për të mundësuar kthimin e të huajve të përmendur në këtë nen në vendin e origjinës.

SEKSIONI II DËBIMI I TË HUAJIT

Neni 102

Dëbimi i të huajit nga autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin

1. Dëbimi i të huajit nga autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin është një masë administrative, e cila ndërmerret për largimin e të huajit nga territori shqiptar në bazë të vlerësimeve, rast pas rasti, kur rezulton se i huaji:

a) ka hyrë në mënyrë të paligjshme në territorin e Republikës së Shqipërisë dhe ka të dhëna se do të përdorë territorin e saj për të kaluar ilegalisht drejt vendeve të tjera;

b) nuk është larguar nga Republika e Shqipërisë brenda afateve kohore, të parashikuara në urdhrin e largimit, pa ndonjë arsye objektive, apo pas largimit nga territori dhe brenda afateve të ndalimit të hyrjes rihyn në territorin e Republikës së Shqipërisë;

c) nuk është larguar nga territori i Republikës së Shqipërisë deri në 60 ditë pas përfundimit të afatit të qëndrimit të vizës, të lejes së qëndrimit ose afatit të qëndrimit, të parashikuar në këtë ligj për shtetasit që hyjnë pa vizë dhe ka të dhëna se kërkon t’u fshihet autoriteteve të policisë përgjegjëse për kufirin dhe migracionin;

ç) është ripranuar nga një vend tjetër në kuadër të marrëveshjeve të ripranimit në fuqi në Republikën e Shqipërisë;

d) është shpallur person i padëshiruar sipas përcaktimeve në nenin 104 të këtij ligji dhe prania e tij në territor konsiderohet si kërcënim serioz për rendin dhe sigurinë publike;

dh) është dënuar për një krim të kryer me dashje për të cilin legjislacioni shqiptar parashikon një dënim minimal 3 vjet burg.

2. Në rast se i huaji bëhet subjekt i dëbimit nga autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin sipas këtij neni, ai mbahet i ndaluar në një qendër të mbyllur sipas nenit 115 të këtij ligji derisa të ekzekutohet urdhri i dëbimit. Në rast të gjetjes së mundësive të tjera alternative të zbatimit të masave të përkohshme, siç përcaktohen në seksionin IV të këtij kreu, këto të fundit kanë përparësi ndaj ndalimit.

3. I huaji, i cili nuk disponon një dokument udhëtimi, duhet të paraqitet vetë ose i shoqëruar nga autoritetet kompetente pranë përfaqësive diplomatike dhe konsullore të akredituara në Republikën e Shqipërisë për t’u pajisur me një dokument të tillë.

4. Nëse në Republikën e Shqipërisë nuk ka përfaqësi diplomatike dhe poste konsullore të vendit të shtetasit të huaj, autoriteti qendror përgjegjës për kufirin dhe migracionin kërkon pajisjen me dokument udhëtimi në vendin e origjinës ose në përfaqësitë diplomatike dhe konsullore të vendit të shtetasit të huaj në ndonjë vend tjetër nëpërmjet autoritetit përgjegjës për çështjet konsullore në ministrinë përgjegjëse për punët e jashtme.

5. Në rast se përfaqësia diplomatike nuk pranon të lëshojë dokument udhëtimi, autoriteti qendror përgjegjës për kufirin dhe migracionin pajis të huajin me dokument standard udhëtimi, të përcaktuar me marrëveshje ripranimi, i cili ka për qëllim zbatimin e largimit të të huajit.

6. Në zbatim të këtij ligji, autoriteti qendror përgjegjës për kufirin dhe migracionin mund të nxjerrë leje kalimi nëse i huaji nuk pajiset me dokument udhëtimi sipas pikave 3 dhe 4 të këtij neni dhe nenit 13 të këtij ligji.

7. Të huajit i komunikohet në formë të shkruar, në gjuhën që kupton ose, së paku, në gjuhën angleze se ndaj tij do të ekzekutohet masa administrative e dëbimit të marrë nga autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin, duke i shpjeguar shkakun e nxjerrjes së urdhrit, datën dhe vendin ku do të ekzekutohet, mënyrën e transportimit të tij për në vendin e destinacionit dhe afatin e ndalimit të hyrjes. Formati i urdhrit të dëbimit, që nxjerr autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin, miratohet me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

8. Largimi është urdhër që i drejtohet çdo të huaji me qëndrim të paligjshëm në Shqipëri, kurse dëbimi është masa ndaj të huajit që:

a) nuk është larguar në përputhje me urdhrin e largimit;

b) është me qëndrim të ligjshëm, por ndaj tij është marrë një vendim dëbimi nga gjykata, si shtojcë e vendimit të dënimit për një vepër penale të kryer prej tij, ose të huajin për të cilin autoritetet e migracionit vlerësojnë se qëndrimi i tij në territor për shkak të natyrës së veprës penale që ka kryer përbën rrezik për rendin dhe sigurinë publike, edhe në rast se nuk ka vendim dëbimi nga gjykata.

c) shpallet i padëshiruar.

Neni 103

Ankimi ndaj urdhrit të dëbimit të autoritetit përgjegjës për kufirin dhe migracionin

1. I huaji ka të drejtë të ankimojë urdhrin e dëbimit të autoritetit përgjegjës për kufirin dhe migracionin sipas legjislacionit në fuqi.

2. Deri në përfundimin e procedurës së ankimit, i huaji mbahet në kushtet e masave alternative të mbikëqyrjes ose në qendrën e mbyllur, në pritje të largimit të menjëhershëm, sipas urdhrit të nxjerrë për këtë qëllim.

SEKSIONI III DËBIMI I TË HUAJIT SI PERSON I PADËSHIRUAR

Neni 104

Personat e padëshiruar

1. Ministri përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike, për interesa të rëndësishme të shtetit, të rendit kushtetues dhe atij juridik, të sigurisë kombëtare e të rendit publik, me urdhër të argumentuar shpall person të padëshiruar një të huaj në rast se:

a) vepron ose propagandon kundër sovranitetit të Republikës së Shqipërisë, sigurisë kombëtare, rendit kushtetues dhe rendit e sigurisë publike;

b) është anëtar i organizatave terroriste ose përkrah e kryen veprime anarkiste kundër shtetit ligjor;

c) përbën kërcënim për vendin ose cenon marrëdhëniet e Republikës së Shqipërisë me shtete të tjera;

ç) ekzistojnë dyshime se do të hyjë ose do të qëndrojë në territorin e Republikës së Shqipërisë për të kryer një vepër penale ose veprime që përbëjnë kërcënim për Republikën e Shqipërisë;

d) është i përfshirë në krimin e organizuar, në trafikimin e qenieve njerëzore, drogë, si dhe në çdo trafik tjetër të paligjshëm, sipas të dhënave të marra nga institucionet përgjegjëse të sigurisë kombëtare.

2. I huaji shpallet “person i padëshiruar” për një periudhë jo më pak se 5 vjet nga data e shpalljes dhe i refuzohet hyrja ose qëndrimi në Republikën e Shqipërisë gjatë kësaj periudhe.

3. Ministri përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike, me kërkesë të të huajit, mund ta rishikojë kërkesën për hyrje, vizë ose leje qëndrimi në rast se i huaji madhor ka kryer njërin nga aktet e përmendura më sipër në moshë të mitur.

4. Procedura e shpalljes së të huajit person i padëshiruar nga ministri përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike dhe modeli i urdhrit të ministrit për shpalljen e një të huaji person i padëshiruar miratohen me udhëzim të përbashkët të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike, ministrit përgjegjës për punët e jashtme dhe drejtorit të Shërbimit Informativ Shtetëror.

Neni 105

Urdhri i dëbimit të personit të padëshiruar

1. I huaji i shpallur person i padëshiruar dëbohet nga territori i Republikës së Shqipërisë me urdhër dëbimi, të nxjerrë nga ministri përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

2. Urdhri i dëbimit si person i padëshiruar i njoftohet në formë të shkruar të huajit në gjuhën që kupton ose së paku në gjuhën angleze dhe përmban:

a) të dhënat personale të personit të dëbuar;

b) arsyet për të cilat është nxjerrë urdhri i dëbimit;

c) periudhën e ndalimit të hyrjes në Shqipëri;

ç) në rast ripranimi, shtetin ku do të kryhet ky ripranim;

d) datën e largimit;

dh) mënyrën e ekzekutimit;

e) pikën e kalimit kufitar nga do të largohet.

3. Informacionet për arsyet e detajuara të lëshimit të urdhrit të dëbimit si person i padëshiruar, që cilësohen si informacione të klasifikuara/të kufizuara, në mënyrë të veçantë ato që lidhen me sigurinë kombëtare, mbrojtjen, rendin publik dhe ato që lidhen me parandalimin, investigimin, zbulimin dhe dënimin e aktiviteteve kriminale nuk i komunikohen të huajit.

4. Formati i urdhrit të dëbimit si person i padëshiruar miratohet me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

Neni 106

Procedurat dhe ekzekutimi i urdhrit të dëbimit

1. Urdhri i dëbimit ekzekutohet nga autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin, i cili:

a) merr masa për ndalimin e të huajit në qendrën e mbyllur ose aplikimin e masave të përkohshme, sipas përcaktimeve në seksionin IV të këtij kreu, derisa të ekzekutohet urdhri i dëbimit, sipas përcaktimit në urdhrin e dëbimit;

b) merr shenjat e gishtërinjve dhe të pëllëmbës së të huajit, si dhe fotografinë;

c) regjistron urdhrin e dëbimit në evidenca të veçanta, ku shënon, ndër të tjera, edhe periudhën e ndalimit të hyrjes në Republikën e Shqipërisë;

ç) anulon lejen e qëndrimit në rast se ekziston një e tillë;

d) merr masa që i huaji të pajiset me dokument udhëtimi, me vizë dhe me biletë udhëtimi.

2. Urdhri i dëbimit ekzekutohet menjëherë në rast se prania e të huajit përbën kërcënim për rendin dhe sigurinë kombëtare.

3. Në rast se as i huaji dhe as ftuesi nuk kanë mundësi financiare për të përballuar shpenzimet e kthimit të të huajit në vendin e destinacionit, kostoja e udhëtimit jepet si hua në paradhënie nga autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin dhe kthehet nga i huaji në rast se ai kërkon të vijë në Republikën e Shqipërisë pas përfundimit të afatit të ndalimit të hyrjes.

Neni 107

Kategoria e personave që nuk dëbohen

1. Nuk është subjekt i një urdhri dëbimi i huaji, i cili plotëson njërën nga kushtet e mëposhtme:

a) është i pajisur me leje të përhershme qëndrimi;

b) ka lindur në Republikën e Shqipërisë;

c) ka hyrë në Republikën e Shqipërisë si i mitur, i pashoqëruar dhe është pajisur me leje të përhershme qëndrimi;

ç) është i pajisur me leje të përkohshme qëndrimi dhe është martuar me një të huaj, i cili ka leje të përhershme qëndrimi ose me një shtetas shqiptar;

d) ka arsye të bazuara për të dyshuar se i huaji në vendin e origjinës apo në një vend tjetër do të dënohet me vdekje, do t’i nënshtrohet torturës, trajtimit çnjerëzor e degradues ose dënimeve për shkaqe diskriminuese;

dh) i mituri i pashoqëruar, nëse nga vendi i origjinës, nga një vend tjetër ose nga institucione të tjera nuk garantohet ribashkimi familjar ose kujdesi i duhur shëndetësor;

e) është anëtar i familjes së të huajit, të cilit i njihet statusi i refugjatit në Republikën e Shqipërisë.

2. Përjashtimisht, i huaji mund të dëbohet, megjithëse plotësohen kushtet e përmendura në pikën 1 të këtij neni, në qoftë se qëndrimi i tij rrezikon rendin dhe sigurinë publike, si dhe përbën kërcënim për sigurinë kombëtare sipas përcaktimeve të bëra në këtë ligj.

Neni 108

Rishikimi i urdhrit të shpalljes së personit të padëshiruar dhe urdhrit të dëbimit Ndaj urdhrit të shpalljes së personit të padëshiruar, si dhe urdhrit të dëbimit si person i padëshiruar, i huaji ose familjarët e tij mund të kërkojnë vetëm rishikimin administrativ tek autoriteti që ka nxjerrë urdhrin.

SEKSIONI IV MASAT E PËRKOHSHME

Neni 109

Ekzekutimi i masave të përkohshme

1. Masat e përkohshme ndërmerren nga autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin për të përgatitur apo siguruar zbatimin e një urdhri për dëbimin e të huajit nga territori ose për të mbikëqyrur largimin e tij.

2. Masat e përkohshme ndërmerren si masa alternative të ndalimit në qendër të mbyllur të të huajit, subjekt i dëbimit, bazuar në shqyrtimin rast pas rasti, pa ndikuar në garantimin e ekzekutimit të urdhrit të dëbimit.

3. Masat e përkohshme mund të merren pas daljes së urdhrit të dëbimit, si dhe, nëse është e nevojshme, mund të zëvendësojnë masën e ndalimit në qendër të mbyllur, pasi kjo e fundit është ekzekutuar.

4. Kriteret, procedurat dhe forma e urdhrit të masës së përkohshme miratohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

Neni 110

Detyrimi për t’u paraqitur

1. Të huajit mund t’i kërkohet të paraqitet në intervale të rregullta kohore pranë autoriteteve përgjegjëse rajonale për kufirin dhe migracionin, kur:

a) ndaj tij është nxjerrë një urdhër largimi apo një urdhër dëbimi dhe kërkohet siguri për zbatimin e këtij urdhri apo nevojitet të mbikëqyret largimi i të huajit nga territori;

b) i huaji para largimit ka pasur një adresë të saktë dhe të njohur nga autoritetet vendore të kufirit dhe migracionit dhe ka të dhëna se i huaji mund t’i fshihet ekzekutimit të largimit;

c) vlerësohet interesi më i lartë i familjes së të huajit.

2. I huaji duhet të informohet për arsyet e këtij detyrimi.

3. Detyrimi për t’u paraqitur mbetet në fuqi deri kur i huaji largohet nga territori.

Neni 111

Bllokimi i biletës ose i dokumentit të udhëtimit

1. Në rast se i huaji është subjekt i një urdhri dëbimi, struktura përgjegjëse vendore për kufirin dhe migracionin mund të bllokojë biletën e udhëtimit dhe dokumentin e udhëtimit për garantimin e kthimit të të huajit. Procedurat e bllokimit miratohen më urdhër të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

2. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin bllokon dokumentet e udhëtimit të të huajit deri në përfundimin e procedurës së ankimit.

3. Gjatë kohës së bllokimit të dokumenteve të udhëtimit, të huajit i lëshohet një dokument, me cilësinë e një dokumenti identifikimi.

4. Formati i dokumentit të identifikimit miratohet me urdhër të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

Neni 112

Bllokimi i mjeteve financiare ose vendosja e garancisë̈

1. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin i bllokon të huajit mjetet financiare që ai disponon deri në shumën e nevojshme për të mbuluar shpenzimet e kthimit të tij, nëse një shpenzim i tillë është i nevojshëm të kryhet. Pjesa e mbetur nga mjetet financiare të bllokuara i kthehet të huajit menjëherë në momentin e largimit të tij.

2. Në vend të masave të tjera të përkohshme ose në mënyrë të kombinuar me to, sipas vlerësimit rast pas rasti, autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin mund t’i kërkojë të huajit të vendosë një garanci financiare me anë të së cilës të garantojë kthimin e tij/saj.

3. Garancia financiare i kthehet të huajit menjëherë kur kjo vlerësohet se nuk është më e nevojshme ose kur realizohet kthimi i të huajit.

Neni 113

Qëndrimi i detyrueshëm në një territor të caktuar

1. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin vendos kufizimin e lirisë personale të të huajit, duke e urdhëruar atë të qëndrojë në një territor të caktuar në rastet kur:

a) rikthimi ose dëbimi nuk mund të urdhërohet apo të zbatohet për arsye objektive ose për shkak të një detyrimi të marrë përsipër nga Republika e Shqipërisë në kuadër të një marrëveshjeje ndërkombëtare në fuqi;

b) ka një leje qëndrimi për motive humanitare;

c) ka përfunduar afati i ndalimit në qendër të mbyllur dhe nuk është bërë i mundur largimi i të huajit ose për arsye humanitare i huaji nuk mund të mbahet i ndaluar në qendër të mbyllur;

ç) autoritetet e shëndetit publik, në bazë të një vlerësimi dhe sipas Rregullores Ndërkombëtare të Shëndetit, rekomandojnë izolimin e personit apo personave për një periudhë kohe të vlefshme për inkubacionin e sëmundjes së dyshuar.

2. I huaji ka të drejtë të ankimojë urdhrin e qëndrimit në një territor të caktuar në gjykatën kompetente për çështjet administrative.

3. Gjatë qëndrimit në një territor të caktuar, me miratimin e autoritetit përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin, i huaji mund të hyjë në marrëdhënie pune me kontraktues shqiptarë ose të huaj sipas kushteve të parashikuara në aktet nënligjore në zbatim të këtij ligji.

4. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin përcakton në urdhrin e qëndrimit në një territor të caktuar rregullat e përgjithshme të qëndrimit, vendin dhe kohëzgjatjen e qëndrimit, si dhe njofton të huajin të paraqitet përpara autoriteteve çdo muaj. Formati i urdhrit të qëndrimit të detyrueshëm në një territor të caktuar miratohet me urdhër të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

5. Fondet për qëndrimin në një territor të caktuar mbulohen nga buxheti i ministrisë përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike. Mënyra e administrimit të fondeve dhe qëndrimit në një territor të caktuar përcaktohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

SEKSIONI V NDALIMI NË QENDËR TË MBYLLUR

Neni 114

Qendra e mbyllur

1. Qendra e mbyllur është një institucion administrativ, me nivel të caktuar sigurie dhe kufizim lirie, në të cilin mund të vendosen vetëm të huajt që janë subjekt dëbimi nga territori i Republikës së Shqipërisë.

2. Qendra e mbyllur duhet të plotësojë të gjitha kushtet e trajtimit njerëzor e human dhe të mundësojë ofrimin e shërbimit shëndetësor dhe garantimin e të drejtave themelore të personit.

3. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin, në rast të ndalimit të të huajit në qendër të mbyllur, me kërkesën e këtij të fundit, merr masa të menjëhershme për kujdesin ndaj anëtarëve të familjes së të huajit të ndaluar, të cilët kanë mbetur pa mbështetje dhe përkrahje.

Neni 115

Ndalimi në qendër të mbyllur

1. Ndalimi në qendrën e mbyllur është masa e fundit administrative që merret dhe ekzekutohet nga autoriteti shtetëror përgjegjës në nivel rajonal për trajtimin e të huajve ndaj të huajit për të cilin është nxjerrë një urdhër dëbimi, në bazë të vlerësimit rast pas rasti, kur janë ekzekutuar të gjitha masat e mundshme alternative, ose kur nga vlerësimi konsiderohet se këto masa nuk mund të zbatohen për të huajin, ose për të huajin e ripranuar, në bazë të marrëveshjeve të ripranimit në fuqi në Republikën e Shqipërisë, me qëllim të vetëm sigurimin e kushteve për kthimin/ripranimin e tij.

2. I huaji mbahet i ndaluar në qendër të mbyllur, të ngritur posaçërisht për këtë qëllim, në afate sa më të shkurtra kohore, derisa të kryhen procedurat ligjore, për të mundësuar largimin e tij nga Republika e Shqipërisë brenda afateve të përcaktuara në këtë ligj.

3. Autoriteti shtetëror përgjegjës në nivel rajonal për trajtimin e të huajve mund ta ndalojë në qendër të mbyllur për arsye të sigurisë publike të huajin, identiteti apo arsyet e qëndrimit të të cilit nuk janë të qarta.

4. I huaji njoftohet në formë të shkruar, në gjuhën që kupton ose së paku në gjuhën angleze, për urdhrin e ndalimit në qendër të mbyllur, i cili përmban arsyen e ndalimit, afatet e ndalimit, të drejtën që të sigurojë mbrojtje ligjore me një avokat të zgjedhur prej tij ose kryesisht, si dhe të kontaktojë me të afërmit e vet.

Neni 116

Ankimi ndaj urdhrit të ndalimit

1. I huaji, ndaj të cilit është nxjerrë një urdhër ndalimi në qendër të mbyllur, ka të drejtë të ankohet në gjykatën e rrethit gjyqësor për këtë masë në çdo kohë pas njoftimit me shkrim për ndalimin ose zgjatjen e ndalimit.

2. Gjykata e rrethit gjyqësor shqyrton me përparësi ligjshmërinë e masës së ndalimit të të huajit në qendër të mbyllur dhe vendos mbajtjen e tij në qendrën e mbyllur ose lënien e tij të lirë.

3. Ankimi ndaj vendimit të gjykatës bëhet brenda afateve të përcaktuara në legjislacionin në fuqi.

Neni 117

Periudha e ndalimit në qendër të mbyllur

1. I huaji mbahet në qendër të mbyllur për një periudhë maksimale deri në 6 muaj.

2. Autoriteti qendror përgjegjës për kufirin dhe migracionin, me propozim të autoritetit të qendrës së mbyllur, zgjat periudhën e ndalimit në qendër të të huajit deri në 6 muaj të tjerë nëse brenda periudhës 6-mujore të ndalimit, largimi i të huajit ka qenë i pamundur për arsye se:

a) i huaji refuzon të japë të dhëna apo informacione personale, si dhe dokumente udhëtimi të nevojshme për kthimin e tij ose jep informacione të rreme;

b) i huaji ka penguar apo bllokuar kthimin e tij në forma të ndryshme;

c) vonesa në lëshimin e dokumentit të udhëtimit apo ndonjë dokumenti tjetër të nevojshëm për kthim, kërkuar autoritetit të një vendi tjetër, është e justifikuar.

3. Kërkesa për shtyrjen e afatit të qëndrimit nga autoriteti i qendrës së mbyllur bëhet së paku 15 ditë përpara mbarimit të afatit 6-mujor të ndalimit në qendër. Autoriteti qendror për kufirin dhe migracionin shqyrton kërkesën dhe njofton autoritetin e qendrës së mbyllur për vendimin e marrë brenda afatit 10-ditor.

4. Gjatë kohës së ndalimit në qendrën e mbyllur, autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin, në bashkëpunim me autoritetin e qendrës së mbyllur, shqyrton ekzistencën e kushteve për të mbajtur të mbyllur në qendër të huajin e ndaluar. Në varësi të vlerësimit të situatës, autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin mund të vendosë për zëvendësimin e masës së ndalimit në qendër me masa të përshtatshme të përkohshme të përcaktuara në këtë ligj.

5. Në rast se i huaji kryen një vepër penale gjatë kohës së qëndrimit në qendrën e mbyllur, ndaj tij fillon ndjekja penale sipas dispozitave të legjislacionit penal në fuqi dhe i huaji transferohet menjëherë në një institucion tjetër të ngritur për këtë qëllim, sipas legjislacionit në fuqi.

Neni 118

Përfundimi i mbajtjes në qendër

1. Mbajtja e të huajit në qendër përfundon:

a) me largimin e të huajit nga territori;

b) me përfundimin e afatit të ndalimit, të përcaktuar në urdhrin e ndalimit;

c) nëse qëndrimi i të huajit bëhet i paligjshëm;

ç) me anulimin e vendimit të ndalimit në qendër;

d) me zëvendësimin e masës së ndalimit në qendër me një masë tjetër të përkohshme, të përcaktuar në këtë ligj.

2. I huaji lirohet nga qendra në rast se:

a) rezulton qartë nga rrethanat se largimi i të huajit nuk mund të bëhet forcërisht;

b) gjykata urdhëron lirimin e tij nga qendra.

Neni 119

Ndalimi i të miturve të pashoqëruar

1. Përjashtimisht, i mituri i pashoqëruar, ndaj të cilit është nxjerrë një urdhër ndalimi, mbahet në një qendër sociale shtetërore, të hapur posaçërisht për këtë qëllim, nga ose në një qendër tjetër, në kuadër të bashkëpunimit me organizatat ndërkombëtare, që kryejnë misione për fëmijët, viktimat e trafikimit ose kategori të tjera individësh në nevojë.

2. I mituri mund të mbahet në qendër të mbyllur vetëm në rast të interesit më të lartë të tij apo të familjes, në mjedise të posaçme të ndara nga ato për të rritur.

3. Para ndalimit të një të mituri në qendër të mbyllur kërkohet mendimi i një punonjësi social dhe psikologu.

4. Në rast të dyshimit të moshës së të huajit të ndaluar, autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin mund të kërkojë në institucionet shtetërore të specializuara kryerjen e ekzaminimeve mjekësore të të ndaluarit, vetëm me qëllim verifikimin e moshës. Në rast se edhe pas verifikimeve dhe ekspertimeve mbeten dyshime për moshën e të ndaluarit, prezumohet se ai është i mitur.

Neni 120

Vënia në dijeni e përfaqësuesit diplomatik

1. Me kërkesën e të huajit ose kur përcaktohet nga një marrëveshje dypalëshe, nëpërmjet ministrisë përgjegjëse për punët e jashtme njoftohet menjëherë misioni diplomatik ose konsullor i shtetit të të huajit të ndaluar në qendër për ndalimin e tij, si dhe për zgjatjen e periudhës së ndalimit.

2. Në rast se i huaji ka kërkuar azil ose gëzon statusin e refugjatit apo një mbrojtje tjetër nga Republika e Shqipërisë, ky informacion nuk i bëhet i ditur përfaqësuesit diplomatik ose konsullor të vendit të tij.

Neni 121

Të drejtat e të huajit të ndaluar në qendrën e mbyllur

1. I huaji, i cili qëndron në një qendër të mbyllur, sipas dispozitave të këtij kreu, njihet në gjuhën që kupton ose së paku në gjuhën angleze me çdo veprim, i cili kryhet nga autoritetet përgjegjëse për mbajtjen e tij në qendër.

2. I huaji gëzon të drejtën për trajtim njerëzor me ushqim të mjaftueshëm, asistencë ligjore në çdo çast dhe përkujdesje shëndetësore.

3. I huaji gëzon të drejtën për të informuar përfaqësuesin konsullor për ndalimin e tij.

4. I huaji gëzon të drejtën për t’u ankuar në gjykatën e rrethit gjyqësor për shkeljen në qendër të të drejtave të tij themelore.

5. Në rast se ripranohet, i huaji informohet për të drejtat dhe detyrimet që ka në bazë të legjislacionit shqiptar në gjuhën që kupton ose së paku në gjuhën angleze.

Neni 122

Kompensimi i shpenzimeve të largimit/dëbimit

1. I huaji përballon koston e qëndrimit në qendër dhe shpenzimet e tjera të shkaktuara gjatë largimit/dëbimit të tij.

2. Të gjitha mjetet financiare në vlerë monetare që i merren të huajit, subjekt dëbimi, në formë depozite, bëhen kundrejt lëshimit të një procesverbali.

3. Mjetet financiare të të huajit përdoren vetëm për të mbuluar kostot për sa është përcaktuar në pikën 1 të këtij neni.

4. Nëse i huaji nuk ka mjete financiare për mbulimin e shpenzimeve të përmendura në pikën 3 të këtij neni, shpenzimet përballohen nga personi fizik ose juridik, i cili ka mundësuar hyrjen, qëndrimin ose kalimin e paligjshëm transit të të huajit në territorin e Republikës së Shqipërisë, ose personi fizik apo juridik, i cili ka marrë përsipër mbulimin e kostos së qëndrimit dhe kthimit të të huajit në/dhe nga territori i Republikës së Shqipërisë, ose transportuesi sipas përcaktimeve të nenit 131 të këtij ligji, ose punëdhënësi, i cili ka punësuar një të huaj në kundërshtim me dispozitat e këtij ligji.

5. Depozitimi dhe përdorimi i mjeteve financiare, sipas përcaktimeve në këtë nen, bëhen në bazë të një urdhri të autoritetit, i cili realizon dëbimin e të huajit sipas një procedure të miratuar me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

SEKSIONI VI TRANSITI AJROR DHE OPERACIONET E KTHIMIT NË RRUGË AJRORE

Neni 123

Asistenca në transit për qëllim kthimin në rrugë ajrore

1. Autoriteti shtetëror qendror përgjegjës për trajtimin e të huajve dhe kthimet siguron masa për ndihmën midis autoriteteve kompetente në aeroportet e shteteve (palë) kontraktuese të transitit në lidhje me kthimet e shoqëruara ose të pashoqëruara në rrugë ajrore.

2. Procedurat për të siguruar asistencën në transit, me qëllim kthimin në rrugë ajrore, miratohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

Neni 124

Operacionet e kthimit dhe operacionet e përbashkëta të kthimit në rrugë ajrore

1. Autoriteti shtetëror qendror përgjegjës për trajtimin e të huajve dhe kthimet, në bazë të marrëveshjeve në fuqi në Republikën e Shqipërisë, mund të bashkëpunojë me vende të tjera në operacionet e kthimeve apo kthimeve të përbashkëta në rrugë ajrore.

2. Autoriteti shtetëror qendror përgjegjës për trajtimin e të huajve dhe kthimet koordinon dhe organizon pjesëmarrjen në operacionet e kthimit dhe operacionet e përbashkëta të kthimit në rrugë ajrore.

3. Procedurat për organizimin e operacioneve të kthimit dhe operacioneve të përbashkëta të kthimit në rrugë ajrore miratohen me udhëzim të përbashkët të ministrit përgjegjës për rendin e sigurinë publike dhe ministrit përgjegjës për punët e jashtme.

KREU VI PËRDORIMI I UNIFORMËS DHE AUTOMJETEVE USHTARAKE

Neni 125

Përdorimi i uniformës dhe automjeteve ushtarake

1. I huaji gjatë qëndrimit të tij në Republikën e Shqipërisë mund të mbajë uniformën e tij ushtarake dhe të përdorë automjetet me targa dhe simbole ushtarake të huaja në rast se:

a) qëndron në Republikën e Shqipërisë si anëtar i një misioni diplomatik apo konsullor i një vendi tjetër ose i misioneve të huaja me status diplomatik;

b) është në vizitë zyrtare në përbërje të një misioni apo delegacioni ushtarak të huaj;

c) kalon transit nëpërmjet territorit të Republikës së Shqipërisë si anëtar i një misioni ose delegacioni ushtarak të huaj me pasaportë diplomatike apo shërbimi;

ç) është pjesëmarrës në një ushtrim ushtarak ose trajnim të kësaj natyre.

2. I huaji me statusin e studentit nuk mund të përdorë automjetet me targa dhe simbole ushtarake të huaja gjatë qëndrimit të tij në Republikën e Shqipërisë, por mund të mbajë uniformën e tij ushtarake në rast se studion në një institucion të arsimit të lartë në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë kombëtarë në Republikën e Shqipërisë.

Neni 126

Përdorimi i uniformës dhe automjeteve policore e doganore I huaji gjatë qëndrimit të tij në Republikën e Shqipërisë mund të mbajë uniformën e tij policore ose doganore, si dhe të përdorë automjetet me targa dhe simbole policore të huaja në rast se:

a) është në një vizitë zyrtare si anëtar delegacioni i një autoriteti të huaj policor apo doganor;

b) është duke kryer një detyrë funksionale në kuadër të një marrëveshjeje dy apo shumëpalëshe në Republikën e Shqipërisë;

c) ndjek studimet në një institucion të arsimit të lartë në fushën e rendit dhe sigurisë publike;

ç) kalon transit nëpërmjet territorit të Republikës së Shqipërisë si anëtar i një misioni apo delegacioni policor ose doganor të huaj me pasaportë diplomatike ose shërbimi.

KREU VII MBIKËQYRJA DHE KONTROLLI I TË HUAJVE

Neni 127

Kontrolli i të huajve Autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin, në zbatim të legjislacionit në fuqi, kryen këto detyra:

a) mbikëqyr dhe kontrollon zbatimin nga të huajt të rregullave të hyrjes dhe qëndrimit, të vendosura sipas këtij ligji;

b) kërkon dokumentet e udhëtimit, lejen e qëndrimit ose dokumentin e identifikimit;

c) shoqëron në rajonin e policisë të huajin, i cili nuk disponon dokument identifikimi, leje qëndrimi, dokument udhëtimi ose ndonjë dokument tjetër që provon identitetin e tij;

ç) transporton të huajin për të cilin ka një urdhër dëbimi për në pikën e kalimit kufitar ose në vendin e origjinës;

d) transporton të huajin e ndaluar, kur është e nevojshme, në institucionin shëndetësor, për të marrë trajtim mjekësor ose, për arsye të shëndetit publik, për të siguruar izolimin apo karantinën;

dh) shoqëron dhe merr masa për kthimin e të huajve me qëndrim të paligjshëm në vendin e origjinës ose në vendin transit, të cilin i huaji ka përdorur për të hyrë në Republikën e Shqipërisë;

e) merr masa që i huaji i ndaluar dhe i mbajtur në qendër të mbyllur të paraqitet përpara autoriteteve gjyqësore;

ë) shoqëron të huajin në përfaqësinë diplomatike ose konsullore, me synim zhvillimin e intervistës së kërkuar, për të siguruar dokumente udhëtimi dhe e kthen atë në institucionin ku zbatohet ndalimi;

f) bashkëpunon me strukturat e tjera për kontrollin e zbatimit të ligjshmërisë nga të huajt gjatë hyrjes dhe qëndrimit të tyre në territorin e Republikës së Shqipërisë;

g) vendos gjoba ndaj të huajit dhe merr masa për ekzekutimin e tyre për të gjitha rastet e përcaktuara në nenin 139 të këtij ligji.

Neni 128

Detyrimi i të huajit për provimin e identitetit të tij

1. I huaji provon identitetin e tij me anë të:

a) dokumentit të udhëtimit;

b) kartës së identitetit personal për të huaj;

c) dokumentit të lëshuar nga kompanitë e udhëtimit të mjeteve të lundrimit detar, i cili përmban fotografinë;

ç) dokumenteve të tjera publike, të cilat përmbajnë fotografinë.

2. I huaji është i detyruar të mbajë dokument, me anë të cilit të provojë identitetin e tij dhe ta paraqesë atë në rast se i kërkohet nga një person zyrtar, përgjegjës për kontrollin.

3. I huaji është i detyruar të paraqesë dokumentin e tij të udhëtimit gjatë kalimit të kufirit kur i kërkohet nga një person zyrtar i ngarkuar për këtë qëllim.

4. I huaji, i cili nuk disponon dokument identifikimi, është i detyruar t’ia paraqesë të dhënat e tij personale të sakta një punonjësi zyrtar, përgjegjës për kontrollin e të huajve në territor.

5. I huaji nuk mund t’u japë të tjerëve të përdorin dokumentet e tij të udhëtimit, si dhe nuk mund të përdorë dokumente identifikimi të falsifikuara ose dokumentet e udhëtimit të dikujt tjetër.

Neni 129

Kthimi i dokumentit të udhëtimit, letërnjoftimit dhe lejes së qëndrimit I huaji është i detyruar të kthejë dokumentin e udhëtimit, letërnjoftimin, si dhe lejen e qëndrimit, të lëshuara nga autoritetet e Republikës së Shqipërisë, në rast se:

a) largohet përfundimisht nga territori i Republikës së Shqipërisë;

b) mbaron afati i dokumentit;

c) merr shtetësinë shqiptare.

Neni 130

Detyrimi i të huajit për njoftimin e adresës

1. I huaji, vetë apo nëpërmjet punëdhënësit, ftuesit ose akomoduesit, në një nga format e përcaktuara me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike, njofton brenda 10 ditëve nga hyrja në Republikën e Shqipërisë ose nga dita e ndryshimit të vendqëndrimit autoritetin përgjegjës për kufirin dhe migracionin për vendqëndrimin e tij, duke paraqitur të dhënat e mëposhtme:

a) emrin, mbiemrin, datëlindjen, gjininë, numrin e dokumentit të udhëtimit, shtetësinë dhe adresën e vendbanimit jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë;

b) adresën e plotë të vendqëndrimit në Republikën e Shqipërisë;

c) datën e lëshimit dhe numrin serial të vizës, nëse është i pajisur me vizë;

ç) vendin dhe datën e hyrjes në Republikën e Shqipërisë, si dhe datën e pritshme të përfundimit të qëndrimit në vendqëndrimin në fjalë.

2. Mospërmbushja e detyrimit të njoftimit të adresës nga i huaji përbën shkelje administrative dhe sanksionohet me gjobë.

Neni 131

Detyrimi i të huajit me leje qëndrimi për regjistrimin e adresës

1. I huaji i pajisur me leje qëndrimi është i detyruar të regjistrojë adresën e vendbanimit pranë zyrës përgjegjëse të gjendjes civile.

2. Mospërmbushja e detyrimit për regjistrimin e adresës brenda afateve përbën shkelje administrative dhe sanksionohet me gjobë.

3. Në rast se brenda 30 ditëve nga marrja në dorëzim e lejes së qëndrimit, i huaji nuk kryen procedurën e regjistrimit të adresës, leja e qëndrimit anulohet. Për anulimin e lejes së qëndrimit mjafton konfirmimi i moskryerjes së regjistrimit nga zyra përgjegjëse e gjendjes civile tek autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin.

Neni 132

Detyrimet e transportuesit

1. Transportuesi, përpara nisjes, duhet të verifikojë nëse të huajt që udhëtojnë në/dhe nga Republika e Shqipërisë në rrugë ajrore, tokësore ose ujore, kanë dokumente të vlefshme udhëtimi dhe vizë, në rast se kërkohet, si dhe të dërgojë në rrugë elektronike pranë autoritetit të pikës së kalimit kufitar, ku ata synojnë të hyjnë/nisen, jo më vonë se para nisjes në udhëtim, listën e saktë të udhëtarëve dhe personelit. Pas mbërritjes, transportuesi duhet t’i dorëzojë personelit të pikës së kalimit kufitar listën e plotë të udhëtarëve dhe të personelit.

2. Drejtuesi i një automjeti, kapiteni i një mjeti lundrimi ose piloti i një mjeti fluturimi dhe përfaqësues të transportuesit në bord janë të detyruar të sigurojnë që personat, të cilët udhëtojnë në mjetin e tyre të udhëtimit, nuk kanë të drejtë të hyjnë në vend pa lejen e autoriteteve të kontrollit kufitar. Në rast se gjatë udhëtimit konstatojnë një person të fshehur në mjetin e tyre, janë të detyruar të njoftojnë autoritetet e kontrollit kufitar para se të mbërrijnë ose me të mbërritur në pikën e kalimit kufitar.

3. Transportuesi ka përgjegjësinë që të huajin, të cilit i refuzohet hyrja, ta kthejë në vendin e nisjes së udhëtimit ose në vendin që ka lëshuar dokumentin e udhëtimit të të huajit, ose në një vend tjetër ku është e sigurt që i huaji do të pranohet.

4. Detyrimet e kthimit për të huajin zbatohen për transportuesin nëse të huajit transit në Republikën e Shqipërisë i refuzohet hyrja dhe nëse një tjetër transportues që do të transportojë të huajin në vendin e destinacionit refuzon ta pranojë atë në bord, ose autoritetet e vendit të destinacionit kanë refuzuar hyrjen e të huajit dhe ai/ajo është kthyer në Republikën e Shqipërisë.

5. Nëse autoritetet e kontrollit kufitar kanë lejuar hyrjen e të huajit në vend, transportuesi nuk është më i detyruar ta kthejë atë sipas këtij neni, përveçse kur i huaji ka kërkuar azil në kufi.

6. Nëse i huaji, të cilit i është refuzuar hyrja në territorin e Republikës së Shqipërisë, nuk ka mjete financiare të mjaftueshme për të përballuar kthimin tij, atëherë transportuesi është i detyruar ta kthejë atë me shpenzimet e veta.

7. Kur kthimi nuk mund të realizohet menjëherë, transportuesi përballon koston e qëndrimit të të huajit deri në çastin e kthimit.

8. Për ekzekutimin e urdhrit të largimit nga vendi, autoritetet përgjegjëse për kufirin dhe migracionin mund të urdhërojnë, për shkak të sigurisë se mjetit ose për ekzekutimin e urdhrit të largimit të të huajit, shoqërimin me eskortë. Transportuesi, gjithashtu, mund të paraqesë kërkesë pranë autoriteteve përgjegjëse për kufirin dhe migracionin për të mundësuar shoqërimin me eskortë të të huajit, subjekt kthimi.

9. Nëse një të huaji i refuzohet hyrja në kufi dhe refuzimi bëhet për shkak se ai nuk disponon dokumentin e nevojshëm të udhëtimit, vizën apo lejen e qëndrimit dhe i huaji kthehet me eskortë të kërkuar nga transportuesi, transportuesi është i detyruar të paguajë kostot që lindin nga shoqërimi me eskortë. Nëse shoqërimi kërkohet nga autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin, atëherë kostot e shoqërimit mbulohen nga ky i fundit.

10. Transportuesi nuk ka të drejtë të kërkojë kompensim nga shteti për kostot që lindin gjatë transportit të të huajve në mënyrë të parregullt.

11. Transportuesi është i detyruar të kthejë azilkërkuesin në kufi, të transportuar nga ai, për të cilin është marrë një vendim refuzimi i kërkesës për azil brenda një periudhe prej 3 muajsh nga hyrja në vend.

12. Autoriteti përgjegjës vendor për kufirin dhe migracionin, i cili refuzon hyrjen, vendos gjobë ndaj agjencisë që transporton të huajin, të cilit i është refuzuar hyrja, përveç kur hyrja është refuzuar për shkak të mosplotësimit të kushteve shtesë të hyrjes dhe qëndrimit të të huajit në Republikën e Shqipërisë apo të pavlefshmërisë së vizës ose lejes së qëndrimit, si dhe kur gabimet në të dhënat e listës së pasagjerëve konsiderohen të justifikueshme.

13. Para se të vihet një gjobë ndaj transportuesit, transportuesit ose përfaqësuesit të tij i jepet e drejta të japë shpjegime me shkrim.

Neni 133

Detyrime për shërbimet publike

1. Të huajve, të cilët nuk janë të pajisur me një dokument të vlefshëm udhëtimi të njohur nga ky ligj, vizë ose leje qëndrimi të vlefshme dhe që nuk vërtetojnë që kanë hyrë dhe qëndrojnë në mënyrë të ligjshme në territor, nuk u ofrohen shërbimet publike nga organizatat dhe administrata vendore, kompanitë e interesit publik dhe institucionet e sigurimeve shoqërore.

2. Spitalet dhe qendrat shëndetësore janë të përjashtuara nga detyrimi i mësipërm, në rast se të huajt duhet të marrin shërbim mjekësor në situata të emergjencave mjekësore.

Neni 134

Detyrimet për punëdhënësin

1. Punëdhënësit, që punësojnë një të huaj në Republikën e Shqipërisë, janë të detyruar që:

a) para punësimit të tij t’i kërkojnë të paraqesë një leje apo autorizim tjetër qëndrimi, të vlefshëm për periudhën e punësimit në fjalë;

b) para se të fillojë punësimi, të kopjojnë ose të regjistrojnë përmbajtjen e lejes së qëndrimit ose të një autorizimi tjetër qëndrimi;

c) të ruajnë, të paktën për kohëzgjatjen e punësimit, kopjet ose regjistrat, të gatshëm për inspektim nga autoritetet përgjegjëse shtetërore për kontrollin e të huajve në territor, si dhe të inspektoratit përgjegjës për punësimin;

ç) të njoftojnë autoritetet përgjegjëse si për fillimin, ashtu edhe për përfundimin e punësimit të të huajit brenda një jave;

d) të mbulojnë shpenzimet e rikthimit për çdo të huaj të punësuar në mënyrë të paligjshme prej tyre në rastet kur zbatohen procedurat e rikthimit;

dh) të paguajnë çdo shpërblim të prapambetur të të huajit të punësuar në mënyrë të paligjshme prej tyre;

e) të paguajnë çdo taksë dhe kontribut shoqëror të prapambetur, përfshirë edhe gjobat administrative përkatëse të të huajit, të punësuar në mënyrë të paligjshme prej tyre.

2. Punëdhënësit quhen se e kanë përmbushur detyrimin e tyre, në zbatim të pikës 1, shkronja “a”, të këtij neni, duke përjashtuar rastin kur dokumenti i paraqitur si leje apo autorizim tjetër qëndrimi dukshëm nuk është korrekt.

3. Autoriteti përgjegjës rajonal për kufirin dhe migracionin, në rastet e konstatimit të punësimit të paligjshëm, prezumon një marrëdhënie punësimi të paktën me kohëzgjatje 6-mujore, duke përjashtuar rastin kur punëdhënësi mund të provojë ndryshe.

4. Autoriteti përgjegjës rajonal për kufirin dhe migracionin, në rast të konstatimit të punësimit të të huajve me qëndrim të paligjshëm në territor, mund t’u propozojë institucioneve shtetërore përgjegjëse për punëdhënësin masa shtesë si më poshtë:

a) përjashtimin nga e drejta e përfitimeve publike, ndihmave ose financimeve deri në 5 vjet;

b) përjashtimin nga pjesëmarrja në kontrata publike deri në 5 vjet;

c) mbylljen e përkohshme apo të vazhdueshme të subjekteve, që u përdorën në kryerjen e shkeljes.

Neni 135

Detyrimet për noterët

1. Noterët gjatë kryerjes së veprimeve noteriale që kanë të bëjnë me të huajt, të cilët qëndrojnë në territorin e Republikës së Shqipërisë ose deklarojnë adresën e tyre, janë të detyruar t’u kërkojnë dokumentin përkatës nëse ata janë me qëndrim të ligjshëm në Republikën e Shqipërisë, si dhe ta evidentojnë këtë fakt në aktet noteriale të përpiluara.

2. Noterët përjashtohen nga detyrimi i parashikuar në pikën 1 të këtij neni në rastet e përfaqësimit të të huajve me avokat para gjykatës.

Neni 136

Detyrime për individë dhe subjekte

1. Për të huajt, të cilët nuk janë të pajisur me një dokument të vlefshëm udhëtimi, të njohur nga ky ligj, apo nuk kanë vizë ose leje qëndrimi të vlefshme, është e ndaluar dhënia me qira e pasurive të paluajtshme.

2. Menaxherët/pronarët e hoteleve dhe qendrave të pushimit duhet të informojnë autoritetin shtetëror përgjegjës në nivel rajonal/vendor për trajtimin e të huajve, për mbërritjen dhe largimin e të huajve, të cilët ata presin në mjediset e tyre. Hotelet dhe qendrat e pushimit e kanë të ndaluar të pranojnë të huaj, të cilët nuk provojnë se janë me qëndrim të ligjshëm në Republikën e Shqipërisë.

3. Në rast se i huaji qëndron në Republikën e Shqipërisë në mënyrë të paligjshme dhe nuk disponon mjete të mjaftueshme financiare për kthim, ftuesi i tij apo organizuesi i transportit të tij në Republikën e Shqipërisë është i detyruar të mbulojë koston e kthimit.

4. Struktura shtetërore apo subjekte private ose individë janë të detyruar të njoftojnë menjëherë strukturat përgjegjëse të policisë kufitare dhe migracionit nëse marrin dijeni për të huaj që qëndrojnë ose punojnë në mënyrë të paligjshme në territorin e Republikës së Shqipërisë, përveç rasteve kur janë të detyruar të ruajnë një sekret sipas përcaktimeve të legjislacionit në fuqi.

5. Gjykata, e cila merr një vendim të formës së prerë, me të cilin shpall një të huaj fajtor për një vepër penale, njofton autoritetin rajonal përgjegjës për kufirin dhe migracionin për vendimin e marrë.

6. Institucionet e vuajtjes së dënimit duhet të njoftojnë autoritetet përgjegjëse rajonale për kufirin dhe migracionin 24 orë para lirimit të të huajit nga ky institucion.

KREU VIII PËRPUNIMI I TË DHËNAVE PERSONALE

Neni 137

Mbledhja e të dhënave dhe evidencat

1. Autoritetet përgjegjëse shtetërore për trajtimin e të huajve mbledhin dhe administrojnë të dhënat personale për të huajt nga organet shtetërore, subjektet private, shtetas shqiptarë apo të huaj, banorë në Republikën e Shqipërisë, si dhe nga vetë i huaji. Këto të dhëna regjistrohen në regjistrin elektronik kombëtar për të huajt, si dhe në evidencat e posaçme kur:

a) është e parashikuar në ligj ose në marrëveshje ndërkombëtare të ratifikuar nga Republika e Shqipërisë;

b) është në interes të të huajit dhe i huaji nuk e kundërshton atë;

c) është e nevojshme për qëllim të ruajtjes së rendit dhe sigurisë publike, sigurisë kombëtare dhe shëndetit publik.

2. Mbledhja, përpunimi, evidentimi dhe fshirja e të dhënave personale për të huajt, pas përfundimit të afatit, sipas përcaktimeve në nenin 139 të këtij ligji, rregullohen me urdhër të përbashkët të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike, ministrit përgjegjës për punët e jashtme dhe ministrit përgjegjës për ekonominë.

3. Ngritja dhe funksionimi i regjistrit elektronik për të huajt miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave dhe përbëhet nga:

a) moduli i kontrollit kufitar;

b) moduli i vizave;

c) moduli i lejeve unike dhe të qëndrimit;

ç) moduli i trajtimit të të huajve me qëndrim të parregullt në territor;

d) moduli i dokumenteve të identifikimit dhe të udhëtimit për të huajt.

Neni 138

Përdorimi i të dhënave

1. Autoritetet përgjegjëse për trajtimin e të huajve administrojnë dhe përdorin të dhënat e grumbulluara për të huajt në përputhje me parimet e mbrojtjes së të dhënave, si dhe i vënë ato në dispozicion të organeve të drejtësisë, organeve të sigurisë kombëtare, autoriteteve për refugjatët dhe autoriteteve rajonale, që kanë të bëjnë me të huajt dhe që janë të interesuara në këtë fushë.

2. Të dhënat e mbledhura dhe të administruara sipas këtij ligji dhe në zbatim të ligjit për mbrojtjen e të dhënave personale, ruhen dhe përdoren nga autoriteti përgjegjës për kufirin dhe migracionin për një afat të caktuar, por jo më tepër se sa është e nevojshme për qëllimin për të cilin ato janë grumbulluar ose përpunuar.

3. Për shkaqe të ligjshme, kanë të drejtë të mbledhin, të administrojnë, të shkëmbejnë dhe të kërkojnë vënie në disponim të të dhënave për të huajt:

a) autoritetet shtetërore përgjegjëse për çështjet e shtetësisë;

b) autoritetet shtetërore përgjegjëse për punësimin e të huajve;

c) autoritetet shtetërore përgjegjëse financiare dhe doganore;

ç) autoritetet përgjegjëse të gjendjes civile në zonën administrative ku jeton i huaji;

d) autoritetet përgjegjëse të shëndetit publik;

dh) autoritetet përgjegjëse të arsimit dhe shkencës.

4. Profili vjetor i migracionit miratohet me urdhër të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike brenda gjashtëmujorit të parë të vitit pasardhës.

5. Profili i zgjeruar i migracionit përgatitet në bashkëpunim me institucionet përgjegjëse për menaxhimin e të dhënave statistikore për migracionin një herë në katër vjet brenda 9-mujorit të vitit pasardhës dhe miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 139

Ruajtja e të dhënave

1. Autoritetet përgjegjëse për trajtimin e të huajve, të cilat mbledhin dhe administrojnë të dhënat për të huajt sipas neneve 138 dhe 139 të këtij ligji, i ruajnë ato për një periudhë 5-vjeçare pas skadimit të vlefshmërisë së vizës ose të lejes së përkohshme të qëndrimit, apo dhjetëvjeçare nga përfundimi i procedurës ndëshkuese administrative ose penale. Për rastet e personave të shpallur si të padëshiruar për një periudhë më shumë se dhjetë vjet, afat i ruajtjes së të dhënave është i njëjtë me atë të përcaktuar në urdhrin me të cilin i huaji është shpallur person i padëshiruar.

2. Autoritetet përgjegjëse për trajtimin e të huajve, të cilët mbledhin dhe administrojnë të dhëna personale për të huajt, marrin masat e duhura organizative dhe teknike për mbrojtjen e të dhënave personale nga shkatërrimi i jashtëligjshëm ose aksidental, humbja aksidentale, aksesi ose përhapja te persona të paautorizuar, veçanërisht kur përpunimi i të dhënave kryhet në rrjet, si dhe nga çdo formë tjetër përpunimi të jashtëligjshëm.

3. Cilido, që ka akses në të dhënat personale të mbledhura, të ruajtura dhe të përpunuara nga autoritetet përgjegjëse për trajtimin e të huajve, si gjatë ushtrimit të funksionit, ashtu dhe pas përfundimit, i nënshtrohet detyrimit të ruajtjes së konfidencialitetit dhe mospërhapjes së asnjë të dhëne personale, përveç kur parashikohet ndryshe me ligj.

KREU IX TARIFAT SHTETËRORE PËR LËSHIMIN E VIZËS, LEJES SË QËNDRIMIT DHE LEJES UNIKE DHE SANKSIONET

Neni 140

Tarifat shtetërore për lëshimin e vizës, lejes së qëndrimit dhe lejes unike

1. Punëtori i huaj paguan tarifën shtetërore para marrjes së vizës, lejes së qëndrimit dhe lejes unike. Tarifa përcaktohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

2. Përjashtohen nga tarifa shtetërore për pajisjen me leje qëndrimi shtetasit e Republikës së Kosovës dhe shtetasit e përkatësive etnike shqiptare të republikave të Serbisë, Malit të Zi dhe Maqedonisë, që qëndrojnë në Republikën e Shqipërisë për qëllime studimi.

3. Të ardhurat nga tarifat shtetërore transferohen në buxhetin e shtetit.

Neni 141

Masat ndëshkimore dhe ekzekutimi i tyre

1. Shkelja e dispozitave të këtij ligji, kur nuk përbën vepër penale sipas legjislacionit shqiptar, përbën kundërvajtje administrative dhe dënohet me gjobë nga autoritetet përkatëse, në përputhje me legjislacionin në fuqi për kundërvajtjet administrative.

a) dënohet me gjobë nga 20 000 (njëzetë mijë ) deri në 30 000 (tridhjetë mijë) lekë i huaji, i cili:

i. gjendet në territorin e Republikës së Shqipërisë pa dokumentin e kërkuar të udhëtimit, vizën, ose lejen e qëndrimit apo nuk përmbush detyrimin për t’u regjistruar apo për të aplikuar për leje qëndrimi;

ii. punësohet me pagesë ose praktikon një zanat pa të drejtë për punësim fitimprurës;

iii. nuk përmbush, nëse i kërkohet, detyrimin për të raportuar ose kërkesën për t’u paraqitur para autoriteteve për të dhënë informacion.

b) i huaji, i cili hyn në vend, ndërkohë që ndaj tij ekziston një urdhër për ndalimin e hyrjes, dënohet me gjobë nga 50 000 (pesëdhjetë mijë) deri në 100 000(njëqind mijë) lekë.

c) i huaji, i cili kundërshton ose nuk përmbush kërkesat për verifikim identiteti, shtetësie ose lidhur me çështje të tjera në përputhje me këtë ligj dhe aktet në zbatim të tij, dënohet me gjobë nga 10 000 (dhjetë mijë) deri në 20 000 (njëzetë mijë ) lekë.

ç) i huaji, i cili shkel afatet e qëndrimit, të përcaktuara në këtë ligj, por largohet me dëshirë para se autoritetet e kufirit dhe migracionit të kenë urdhëruar largimin e tij, dënohet me gjobë 50 000(pesëdhjetë mijë) lekë. Nëse tejkalimi i afatit të lejuar të qëndrimit është më shumë se 1 muaj, i huaji gjobitet me 100 000 (njëqind mijë) lekë.

d) personat shqiptarë ose të huaj, të cilët pranojnë të strehojnë ose të ofrojnë shërbime për të huaj, në kundërshtim me dispozitat e këtij ligji, pa raportuar tek autoritetet përgjegjëse për kufirin dhe migracionin, dënohen me gjobë nga 300 000 (treqind mijë) deri në 400 000 (katërqind mijë) lekë për person.

dh) personat shqiptarë ose të huaj, të cilët nuk mbajnë regjistër të dhënash për të huajt sipas këtij ligji e akteve në zbatim të tij, dënohen me gjobë nga 50 000 (pesëdhjetë mijë) deri në 100 000(njëqind mijë) lekë për person.

e) i huaji, i cili humb pasaportën për të huajt ose dokumentet e lëshuara nga autoritetet e migracionit dhe nuk njofton për këtë brenda afatit të parashikuar, dënohet me gjobë nga 10 000 (dhjetë mijë) deri në 15 000 (pesëmbëdhjetë mijë) lekë.

ë) i huaji, i cili nuk paraqitet për ekzaminim tek inspektori sanitar shtetëror brenda 10 ditëve pas njoftimit të kësaj kërkese të organeve përgjegjëse, dënohet me gjobë nga 10 000 (dhjetë mijë) deri në 20 000 (njëzetë mijë) lekë.

f) i huaji, i cili ndryshon destinacionin e veprimtarisë nga ajo për të cilën ka marrë lejen nga organet përgjegjëse, ose qëndron në Republikën e Shqipërisë për një motiv të ndryshëm nga ai për të cilin i është lëshuar leja e qëndrimit, leja unike apo viza, dënohet me gjobë nga 200 000 (dyqind mijë) deri në 300 000 (treqind mijë) lekë.

g) i huaji, i cili nuk përmbush detyrimin e njoftimit të adresës sipas afateve të përcaktuara, përbën shkelje administrative dhe sanksionohet me gjobë 3000 (tre mijë) lekë.

gj) i huaji, i cili nuk regjistron adresën e vendbanimit pranë zyrës të gjendjes civile sipas afateve në fuqi, dënohet me gjobë 3000 (tre mijë) lekë.

h) i huaji ose shtetasi shqiptar, i cili është ftues për një të huaj dhe nuk respekton detyrimet e marra përsipër për shkaqe të pajustifikuara, dënohet me gjobë 10 000 (dhjetë mijë) lekë.

i) organet shtetërore, personat publikë, juridikë ose fizikë, të cilët nuk zbatojnë detyrimet që rrjedhin nga dispozitat e këtij ligji, dënohen me gjobë nga 200 000 (dyqind mijë) deri në 300 000 (treqind mijë) lekë.

j) transportuesit, të cilët nuk raportojnë ose nuk dërgojnë paraprakisht apo nuk paraqesin në mënyrë të plotë e të saktë listën e personelit dhe të udhëtarëve, dënohen me gjobë nga 300 000 (treqind mijë) deri në 400 000 (katërqind mijë) lekë për person.

k) transportuesit që transportojnë të huaj, të cilët dukshëm nuk plotësojnë kushtet për të hyrë apo kaluar transit në Republikën e Shqipërisë, sipas detyrimit të përcaktuar në pikat 1 dhe 12 të nenit 131 të këtij ligji, dënohen me gjobë nga 300 000 (treqind mijë) deri në 400 000 (katërqind mijë) lekë për person.

l) prindërit ose kujdestarët ligjorë, të cilët nuk përmbushin përgjegjësitë ligjore për të miturit sipas dispozitave të këtij ligji, dënohen me gjobë nga 50 000 (pesëdhjetë mijë) deri në 100 000 (njëqind mijë) lekë.

ll) punëdhënësi ose punëmarrësi, i cili hyn në marrëdhënie pune në mënyrë të paligjshme, duke shkelur dispozitat e përcaktuara nga ky ligj dhe aktet nënligjore në zbatim të tij për punësimin e të huajve, dënohet me gjobë nga 350 000 (treqind e pesëdhjetë mijë) deri në 400 000 (katërqind mijë) lekë për person.

m) i huaji ose shtetasi shqiptar, i cili lidh një martesë fiktive për të përfituar leje qëndrimi pa pasur qëllime serioze martesore, dënohet me gjobë nga 350 000 (treqind e pesëdhjetë mijë) deri në 400 000 (katërqind mijë) lekë.

2. Gjobat ndaj të huajve, sipas përcaktimeve në këtë nen, vendosen pavarësisht nëse ndaj tyre është marrë ndonjë masë tjetër administrative, sipas dispozitave të këtij ligji.

3. Formati i aktit administrativ që vendos masën administrative miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 142

Ekzekutimi i masave ndëshkimore

1. Gjobat e vëna ndaj të huajit, sipas përcaktimeve në nenin 141 të këtij ligji, përbëjnë titull ekzekutiv dhe ekzekutohen nga autoriteti që i ka vënë ato në përputhje me legjislacionin për kundërvajtjet administrative.

2. Kundër vendimit për vënien e gjobës mund të bëhet ankim sipas legjislacionit në fuqi.

3. I huaji mund ta paguajë gjobën edhe në valutë sipas kursit ditor të këmbimit me lekun shqiptar.

KREU X DISPOZITA KALIMTARE DHE TË FUNDIT

Neni 143

Marrëveshjet ndërkombëtare Marrëveshjet ndërkombëtare të lidhura me qeveritë e shteteve të tjera, të ratifikuara me ligj, mund të parashikojnë dispozita të veçanta e më të favorshme për shtetasit e këtyre vendeve, që zbatohen reciprokisht.

Neni 144

Dispozitë kalimtare për lejet e qëndrimit

1. I huaji, të cilit i është lëshuar leje qëndrimi njëvjeçare sipas ligjit nr. 108, datë 28.3.2013, “Për të huajt”, i ndryshuar, afati i së cilës përfundon pas hyrjes në fuqi të këtij ligji, nëse kushtet për të cilat është dhënë kjo leje mbeten të njëjta, vazhdon të përdorë lejen e qëndrimit të dhënë, pavarësisht se ky ligj përcakton emërtim të ndryshëm të lejes së qëndrimit.

2. I huaji, të cilit i është lëshuar leje qëndrimi 2-vjeçare, sipas ligjit nr. 108, datë 28.3.2013, “Për të huajt”, i ndryshuar, afati i së cilës përfundon deri në një vit pas hyrjes në fuqi të këtij ligji, nëse kushtet për të cilat është dhënë kjo leje mbeten të njëjta, vazhdon të përdorë lejen e qëndrimit të dhënë, pavarësisht se ky ligj përcakton emërtim të ndryshëm të lejes së qëndrimit.

3. I huaji, të cilit i është lëshuar leje qëndrimi 2-vjeçare, sipas ligjit nr. 108, datë 28.3.2013, “Për të huajt”, i ndryshuar, afati i përfundimit të së cilës është më shumë se një vit pas hyrjes në fuqi të këtij ligji, nëse kushtet për të cilat është dhënë kjo leje mbeten të njëjta, duhet të paraqitet pranë autoritetit rajonal për kufirin dhe migracionin për të zëvendësuar lejen e qëndrimit të dhënë brenda afatit 1-vjeçar të hyrjes në fuqi të këtij ligji.

4. Të huajt, të cilëve u është lëshuar leje qëndrimi 5-vjeçare sipas ligjit nr. 108, datë 28.3.2013, “Për të huajt”, i ndryshuar, nëse kushtet për të cilat është dhënë kjo leje mbeten të njëjta, vazhdojnë të përdorin lejen e qëndrimit të dhënë, pavarësisht se ky ligj përcakton emërtim të ndryshëm të lejes së qëndrimit.

5. Kriteret, dokumentacioni dhe procedura për zëvendësimin e lejes së qëndrimit sipas pikës 3 të këtij neni, përcaktohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për rendin dhe sigurinë publike.

6. Lejet e qëndrimit, lëshuar të huajve, në zbatim të dispozitave të legjislacionit në fuqi, para datës së hyrjes në fuqi të këtij ligji, janë të vlefshme deri në përfundim të datës së përfundimit të tyre, sa kohë që nuk anulohen nga autoritetet shtetërore përgjegjëse ose nuk bëhen të pavlefshme, në zbatim të dispozitave të këtij ligji dhe akteve nënligjore të dala në zbatim të tij.

Neni 145

Dispozita kalimtare për lejet e punës Lejet e punës, lëshuar punëmarrësve apo të vetëpunësuarve, ose përjashtimet nga detyrimi për pajisje me leje pune, në zbatim të dispozitave të legjislacionit në fuqi, para datës së hyrjes në fuqi të këtij ligji dhe të akteve nënligjore, janë të vlefshme deri në përfundim të datës së përfundimit të tyre, sa kohë që nuk anulohen nga autoritetet shtetërore përgjegjëse ose nuk bëhen të pavlefshme, në zbatim të dispozitave të këtij ligji.

Neni 146

Aktet nënligjore

1. Ngarkohet Këshilli i Ministrave që brenda 6 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji të nxjerrë aktet nënligjore në zbatim të neneve 6, pika 1, shkronjat “dh” dhe “e”; 6, pika 12; 12, pika 7; 13, pika 3; 15, pika 2; 19, pika 4; 21, pika 3; 23, pika 1; 29, pikat 1 e 6; 32, pika 2; 33, pika 6; 37, pikat 1 e 4; 38, pika 2; 56, pika 7; 78, pika 2; 81, pika 4; 84, pika 4; 91, pika 3; 96, pika 3; 113, pika 5; 137, pika 3; 138, pika 5; 140, pika 1, dhe 141, pika 3, të ligjit.

2. Ngarkohet ministria përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike që brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji të nxjerrë udhëzimet në zbatim të neneve 9, pika 3; 15, pika 3; 25, pika 5; 34, pikat 3 dhe 4; 36, pika 3; 54, pika 3; 72, pika 4; 99, pika 9; 102, pika 7; 105, pika 4; 109, pika 4; 122, pika 5, dhe 123, pika 2, të ligjit.

3. Ngarkohet ministria përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike që brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji të nxjerrë urdhrat në zbatim të neneve 81, pika 5; 86, pika 2; 111, pikat 1 dhe 4; 113, pika 4, dhe 138, pika 4, të ligjit.

4. Ngarkohen ministria përgjegjëse për punët e jashtme, ministria përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike dhe Shërbimi Informativ Shtetëror që brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji të nxjerrin udhëzimet e përbashkëta në zbatim të neneve 22, pika 5; 24, pika 2; 25, pika 6; 28, pika 2; 29, pika 3; 33, pika 3, dhe 104, pika 4, të ligjit.

5. Ngarkohen ministria përgjegjëse për punët e jashtme, ministria përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike dhe ministria përgjegjëse për ekonominë që brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji të nxjerrin udhëzimin e përbashkët në zbatim të nenit 18, pika 4, të ligjit.

6. Ngarkohen ministria përgjegjëse për punët e jashtme, ministria përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike dhe ministria përgjegjëse për ekonominë që brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji të nxjerrin urdhrin e përbashkët në zbatim të nenit 137, pika 2, të ligjit.

7. Ngarkohen ministria përgjegjëse për punët e jashtme dhe ministria përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike që brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji të nxjerrin udhëzimin e përbashkët në zbatim të neneve 17, pikat 4 e 5; 26, pika 3; 29, pika 7, dhe 124, pika 3, të ligjit.

8. Ngarkohet ministria përgjegjëse për çështjet e migracionit dhe punës që brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji të nxjerrë udhëzimin në zbatim të nenit 78, pika 7, të ligjit.

9. Ngarkohen ministria përgjegjëse për ekonominë dhe ministria përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike që brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji të nxjerrin udhëzimin e përbashkët në zbatim të neneve 69, pika 6 dhe 74, pika 15, të ligjit.

10. Ngarkohen ministria përgjegjëse për punët e jashtme dhe ministria përgjegjëse për rendin dhe sigurinë publike që brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji të nxjerrin urdhrin në zbatim të nenit 69, pika 2, të ligjit.

11. Ngarkohet ministria përgjegjëse për ekonominë që brenda, 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji të nxjerrë urdhrin në zbatim të neneve 67, pika 3, dhe 69, pika 2, të ligjit.

Neni 147

Shfuqizime

1. Ligji nr. 108/2013 “Për të huajt”, i ndryshuar, shfuqizohet me hyrjen në fuqi të këtij ligji.

2. Aktet nënligjore, të cilat nuk bien në kundërshtim me dispozitat e këtij ligji do të zbatohen deri në miratimin e akteve nënligjore të këtij ligji.

Neni 148

Hyrja në fuqi Ky ligj hyn në fuqi 15 ditë pas botimit në Fletoren Zyrtare.

KRYETAR Gramoz Ruçi Miratuar më datë 24.6.2021.