Pyetje të shpeshta
Pyetje të shpeshta për divorcin
Përgjigje të shkurtra për pyetjet që bëhen më shpesh për zgjidhjen e martesës, secila me nenin e Kodit të Familjes ku bazohet.
Në çfarë mënyrash mund të zgjidhet martesa?
Martesa zgjidhet nga gjykata në tri mënyra: me pëlqimin e të dy bashkëshortëve; me kërkesën e njërit bashkëshort, kur jetesa e përbashkët është bërë e pamundur dhe martesa ka humbur qëllimin e saj; ose për ndërprerje të jetesës së përbashkët, kur bashkëshortët jetojnë të ndarë faktikisht prej 3 vjetësh.
Si bëhet divorci me pëlqim?
Bashkëshortët i paraqesin gjykatës kërkesën bashkë me një projektmarrëveshje që rregullon pasojat e divorcit: kujt i lihen fëmijët e mitur për rritje dhe edukim, të ardhurat për rritjen e tyre, kontributin për bashkëshortin nevojtar nëse ka, dhe kur është e mundur ndarjen e pasurisë. Gjykata i dëgjon bashkëshortët fillimisht veçmas, pastaj bashkë, pa praninë e përfaqësuesve.
Gjykata e zgjidh martesën dhe miraton marrëveshjen kur bindet se secili ka dhënë lirisht pëlqimin. Nëse marrëveshja nuk i mbron mjaftueshëm interesat e fëmijëve ose të njërit bashkëshort, gjykata u jep 3 muaj kohë për ta ndryshuar. Nëse nuk ndryshohet, kërkesa rrëzohet.
A mund të divorcohem nëse bashkëshorti tjetër nuk pranon?
Po. Secili bashkëshort mund të kërkojë zgjidhjen e martesës kur, për shkak të grindjeve të vazhdueshme, keqtrajtimeve, fyerjeve të rënda, shkeljes së besnikërisë, sëmundjes mendore të pashërueshme, dënimit penal të rëndë ose shkeljes së përsëritur të detyrimeve martesore, jetesa e përbashkët bëhet e pamundur dhe martesa humbet qëllimin e saj.
Secili bashkëshort mund të kërkojë divorcin edhe kur jetojnë të ndarë faktikisht prej 3 vjetësh. Në këtë rast gjykata mund ta rrëzojë padinë nëse bashkëshorti tjetër provon se divorci do të kishte pasoja veçanërisht të rënda morale dhe materiale për fëmijët ose për të.
Çfarë ndodh në seancën e pajtimit?
Në padinë për divorc, gjykata cakton fillimisht një seancë pajtimi, ku bashkëshortët duhet të paraqiten personalisht. Nëse pajtohen, gjykimi pushon. Nëse paditësi nuk paraqitet, ndonëse është njoftuar rregullisht, gjykimi pushon. Nëse nuk paraqitet i padituri, seanca shtyhet dhe njoftimi përsëritet; nëse ai mungon sërish pa shkak të arsyeshëm, gjykimi vazhdon.
Kur gjykata nuk është e bindur se pajtimi është plotësisht i pamundur, mund ta shtyjë shpalljen e vendimit deri në 1 vit.
Si vendos gjykata se me cilin prind do të jetojë fëmija?
Para se të vendosë, gjykata thërret një psikolog ose punonjës social, i cili mbledh të dhëna për gjendjen e familjes dhe për vendin ku është më mirë të jetojë fëmija. Gjykata merr parasysh marrëveshjen e prindërve, mendimin dhe ndjenjat e fëmijës sipas moshës dhe zhvillimit të tij, si dhe mendimin e psikologut ose të shërbimeve sociale pasi kanë dëgjuar fëmijën.
Vendimi për ushtrimin e përgjegjësisë prindërore mund të ndryshohet në çdo kohë nga gjykata, me kërkesën e njërit prind, të një të afërmi ose të prokurorit.
Çfarë të drejtash ka prindi me të cilin fëmija nuk jeton?
Divorci nuk i prek të drejtat dhe detyrimet e prindërve ndaj fëmijëve. Prindi që nuk e ka fëmijën për rritje ruan të drejtën të mbikëqyrë rritjen dhe edukimin e tij, të informohet dhe të konsultohet për vendimet e rëndësishme për jetën e fëmijës. Ai kontribuon për fëmijën në raport me burimet e veta dhe të prindit tjetër.
E drejta e vizitës dhe e banimit me fëmijën, sipas kushteve që cakton gjykata, nuk mund t'i refuzohet, përveç për arsye të rënda që dëmtojnë interesat e fëmijës.
Deri kur paguhet ushqimi (alimentet) për fëmijën?
Në vendimin e divorcit gjykata cakton edhe kontributin për ushqimin e fëmijës. Prindërit kanë detyrim për ushqim ndaj fëmijëve që nuk kanë mjete të mjaftueshme për të jetuar. Detyrimi vazhdon edhe për fëmijët madhorë që ndjekin shkollën e mesme ose të lartë, deri në moshën 25 vjeç.
Detyrimi fillon nga data e ngritjes së padisë. Heqja dorë nga e drejta për ushqim për kohën e ardhshme është e pavlefshme.
A më takon ushqim ose kontribut nga ish-bashkëshorti?
Bashkëshorti që është i paaftë për punë dhe pa mjete të mjaftueshme për të jetuar mund të kërkojë ushqim nga tjetri, bashkë me padinë e divorcit ose brenda 6 muajve pasi vendimi të marrë formë të prerë, me kusht që paaftësia dhe mungesa e mjeteve të kenë ekzistuar gjatë martesës. Ky detyrim zgjat jo më shumë se 6 vjet dhe pushon më herët nëse përfituesi martohet përsëri, bëhet i aftë për punë ose siguron mjete të mjaftueshme.
Veç kësaj, gjykata mund ta detyrojë njërin ish-bashkëshort të paguajë një kontribut kompensues, për të zbutur pabarazinë që ndarja e pasurisë krijon në jetën e tjetrit. Ai caktohet sipas nevojave të përfituesit dhe burimeve të tjetrit, dhe ndërpritet nëse përfituesi martohet përsëri.
Si ndahet pasuria pas divorcit?
Me zgjidhjen e martesës mbaron bashkësia e pasurisë. Në bashkësi hyjnë pasuria e fituar gjatë martesës nga të dy bashkëshortët, së bashku ose veç e veç, të ardhurat nga puna e secilit që nuk janë konsumuar, frytet e pasurisë vetjake që nuk janë konsumuar dhe veprimtaria tregtare e krijuar gjatë martesës.
Pasi zbriten detyrimet, pasuria që mbetet ndahet në pjesë të barabarta. Gjykata, duke pasur parasysh nevojat e fëmijëve dhe kujt i besohen ata, mund t'i kalojë njërit bashkëshort një pjesë të pasurisë që i takon tjetrit. Bashkëshortët mund të kenë caktuar pjesë jo të barabarta në kontratën e martesës.
Kush mbetet në banesën familjare pas divorcit?
Nëse banesa është pronë e njërit bashkëshort dhe tjetri nuk ka banesë tjetër të përshtatshme në të njëjtin vendbanim, gjykata mund t'i lejojë bashkëshortit jopronar përdorimin e saj: kur fëmijët i janë lënë atij për rritje, derisa të bëhen madhorë; deri në 7 vjet, kur divorcin e ka kërkuar pronari për ndërprerje të jetesës së përbashkët, por kjo e drejtë humbet nëse jopronari martohet përsëri; ose deri në 3 vjet, kur jopronari ka në banesë një kabinet profesional me vlerë të madhe. Gjykata cakton afatin dhe qiranë që paguan bashkëshorti jopronar.
Çfarë ndodh me mbiemrin pas divorcit?
Bashkëshorti që ndryshoi mbiemrin me martesën rimerr mbiemrin që kishte para saj. Me kërkesën e tij, kur kjo është në interesin e tij ose të fëmijëve, gjykata mund ta lejojë të mbajë mbiemrin e marrë me martesën.
Kur hyn në fuqi divorci?
Vendimi i divorcit ka efekt nga data kur merr formë të prerë. Ndaj të tretëve ka efekt nga data e regjistrimit të tij në zyrën e gjendjes civile, ku e dërgon gjykata pasi vendimi merr formë të prerë.